رنگی تازه بر زندگی

اینجا هیچ شباهتی به یک مطب عادی یا اتاق انتظار معمولی برای ویزیت شدن از سوی یک پزشک متخصص ندارد. بیمارهای در حال انتظار هم شرایط معمولی ندارند، بلکه غالبا به دلیل از دست دادن قوای حرکتی خود ، روی صندلی چرخدار نشسته اند.

کد خبر: ۱۳۴۹۴۲

حتی در مواردی والدین یا بستگان بیمار به تنهایی برای گرفتن نظر پزشک متخصص به اینجا مراجعه کرده اند. این اتاق نه چندان جادار، جایی در بیمارستان مهر است که هر 3 یا 4 ماه یک بار، جراح و متخصص مغز و اعصاب ایرانی ، طی 2 تا 3 هفته ای که در ایران به سر می برد، بیماران مبتلا به انواع ضایعات نخاعی را ویزیت می کند؛ بیمارانی که بسیاری شان آمده اند تا تحت ابتکاری ترین شیوه های درمان ضایعات نخاعی در دنیا، از سوی این جراح برجسته قرار بگیرند.
از 4 سال گذشته تاکنون ، این سومین باری است که با پروفسور نبی نعمتی ملاقات می کنم ، ولیکن بدون آن که حتی آثار کوچکی از استرس ، خستگی یا بدخلقی ناشی از کار سخت در وی ببینم ، تحت تاثیر تواضع ، خوش خلقی و جدیت وی در کارش قرار می گیرم.
در واقع گفتگو با استاد برجسته دانشگاه هانوفر وین در آلمان این احساس شعف برانگیز را باز هم در من برمی انگیزد که توسعه بی سابقه مرزهای دانش پزشکی به مدد انسانیت ناب برای کمک به ما همچنان زنده است.
نزدیک یک ساعت پیش از زمان تعیین شده برای انجام گفتگو با پروفسور نعمتی ، انتظار می کشم ، ولیکن احساس نارضایتی نمی کنم ، چون بودن در جمع زیادی از بیمارانی که غالبا در شرایط جسمی خاصی هستند و در مواردی حتی قادر به کنترل ادرار خود نیستند، برایم شکی باقی نمی گذارد که آنها ارجح تر از من هستند. همگی این بیماران شنیده اند که دکتر نعمتی با ابداع شیوه های درمانی منحصر به فرد، توانسته است امید تازه ای به زندگی بیماران قطع نخاعی و معلولان ببخشد، پس هرگز حتی از انتظار کشیدن طولانی خسته نمی شوند.
در افکار خود فرو رفته بودم که پروفسور نعمتی با آن چهره گشاده از اتاقش بیرون آمد و رو به بیماران در انتظار کرد و گفت که می خواهد زمان کوتاهی را به گفتگو با من اختصاص بدهد. من هم در مقابل نگاههای نگران و نه چندان خوشنود بیماران به اتاق وی وارد شدم.

پروتزها و ممانعت از عود دیسک کمر

یکی از اصلی ترین عارضه های مشاهده شده در بیمارانی که دیسک کمر خود را عمل می کنند، عود دیسک است که ناشی از بیرون زدن دیسک از میان دو مهره است.
پروفسور نعمتی با ابداع روشی نوین که در یک سال اخیر در ایران روی بیماران انجام می شود، سعی کرده است که از بروز این عارضه جلوگیری به عمل آورد. وی در این خصوص می گوید: از آنجایی که در جراحی دیسک کمر، تنها قسمت نرم دیسک خارج می شود و قسمت سخت باقی می ماند، تقریبا در دوسوم موارد شاهد بروز عدم تعادل میان دو مهره هستیم. این مساله گرچه بسیار نامشهود است ، اما باعث می شود قسمت سخت دیسک باقیمانده ، در طول زمان نرم شود و یک حرکت نابجا عود دیسک را به همراه آورد. به علاوه ایجاد بافت نابجا هم می تواند به اندازه دیسک ، روی ریشه عصب فشار وارد کند. روش پیشنهادی ما برای جلوگیری از بروز این عوارض کار گذاشتن پروتز دیسک است که میان دو مهره جایگزین می شود.
وی می افزاید: برای وارد کردن این پروتزها باید دیسک را کاملا تخلیه کرد و حتی قسمت سخت آن را هم خارج کرد و سپس پروتز را به جای آن نصب کرد. به این ترتیب نه تنها فضای میان دو مهره ، حتی با گذشت سالها پس از عمل جراحی باریک نمی شود، بلکه با گذاشتن یک قطعه چربی در محل تخلیه شده ، از ایجاد بافت نابجا هم جلوگیری به عمل می آید.

باز هم دردهای ناحیه گردن

در گذشته ، به طور معمول هنگام جراحی دیسک ناحیه گردن ، دو مهره را به هم متصل می کردند که خود باعث می شد پس از گذشت چند سال ، بیمار دچار دردهای موضعی در ناحیه گردن شود.
پروفسور نعمتی برای رفع این مشکل از جایگزینی نوعی پروتز مصنوعی بهره می گیرد. وی در این خصوص توضیح می دهد: با گذاشتن پروتز مصنوعی ، گردن به تمام جهات حرکت می کند و به این ترتیب ماهیچه های دو طرف گردن ، حالت سفتی پیدا نمی کند. به علاوه حرکت طبیعی گردن مانع از بروز دردهای موضعی در ناحیه گردن می شود. این شیوه جراحی از یک سال گذشته در کشور انجام می شود.

معلولان با آرامش بیشتر زندگی کنند

خبر ارائه راهکار نوینی برای بیماران قطع نخاعی و معلولان حرکتی ، برای تسهیل انجام عمل دفع ادرار و مدفوع و همچنین انجام عمل زناشویی ، تیتر برجسته رسانه ها در هفته های گذشته بود. بی شک شیوه ابداعی پروفسور نعمتی نه تنها کیفیت زندگی معلولان را ارتقا می دهد، بلکه به آنها احساس آرامش بیشتری نیز می بخشد. جالب آن که این شیوه تاکنون روی 120 بیمار در کشور آلمان ، از سوی تیم تخصصی با مدیریت پروفسور نعمتی انجام شده که در 80 درصد موارد موفقیت آمیز بوده است.

تحقیقات پروفسور نبی نعمتی امیدهای تازه ای را برای زندگی عادی معلولان ایجاد کرده است

در واقع انگیزه برای ارائه چنین روشی از آنجا شکل گرفت که جدا از مساله از دست رفتن قوای حرکتی و احساس در اندامهای فوقانی و تحتانی در معلولان حرکتی که به عنوان یک واقعیت از سوی آنها پذیرفته شده است ، بتوان با ایجاد توانایی کنترل ادرار و مدفوع و نیز انجام عمل زناشویی ، کیفیت زندگی معلولان را ارتقا بخشید.

فرکانس های محرک

از آنجا که ارسال فرکانس های عصبی از اطراف سلسله اعصاب مرکزی در بیماران قطع نخاعی مختل می شود و پیامی به جداره مثانه و روده انتهایی انتقال پیدا نمی کند، پس باید راهی فرعی پیدا کرد تا بتواند جایگزین این فرآیند شود که در اینجا مهندسان الکترونیک طرح ساخت سوندی را ارائه می کنند تا از طریق آن بتواند فرکانس هایی را برای تحریک بافت عصبی ، از طریق یک دستگاه کنترل کننده در خارج از بدن ، ارسال کرد. پرفسور نعمتی با همفکری گروهی از متخصصان رشته الکترونیک موفق به ابداع این راهکار شدند.
پروفسور نعمتی درخصوص جزئیات اجرای این شیوه می گوید: این سوند، انعطاف پذیر است و به وسیله یک عمل جراحی بسته در قسمت انتهایی نخاع یعنی جایی که ریشه های عصبی نشیمنگاه (مهره های S4و S1) قرار گرفته اند، کار گذاشته می شود. این سوند به دستگاهی که زیر پوست در ناحیه زیر شکم تعبیه شده است متصل می شود و از آن فرکانس هایی خارج شده و به نخاع منتقل شده و از آنجا به عصب مثانه و روده انتهایی منتقل می شود. البته این دستگاه همچون یک سیستم کنترل از راه دور عمل می کند که کنترل کننده آن در خارج از بدن قرار دارد و در اختیار بیمار گذاشته می شود.به این ترتیب فرکانس های ارسالی با انتقال حس پر شدن مثانه و روده انتهایی ، عمل خروج ادرار و مدفوع را تسهیل می کنند. بر پایه همین فیزیولوژی نیز امکان انجام عمل زناشویی برای بیمار فراهم می شود. گفتنی است ، زمان بندی برای انجام عمل دفع طبق عادت بیمار و توسط خود وی تنظیم می شود.
البته پروفسور نعمتی و همکارانش درصدد هستند این روش را به گونه ای توسعه دهند تا در تمام بیماران قطع نخاعی قابل انجام باشد.

پروتزهایی که سخت نیستند

از آنجا که هر ساله پروفسور نعمتی ، طرح تازه ای را برای رسیدن به شیوه های درمانی جدیدتر به عهده می گیرد از وی در ارتباط با چشم انداز آتی کارهایش می پرسیم . وی هم به ساخت پروتزهایی از جنس الیاف کربنی اشاره کرده و می گوید: با ساخت این پروتزها، می توان از پروتزهای دیسکی با جنس نرم به جای پروتزهای کنونی که از جنس تیتان هستند، استفاده کرد.