عزیز چند میلیون تومانی

از مجموع 750 هزار ازدواجی که هر سال در کشور ثبت می شود، 100 هزار زوج نابارور هستند. هم اکنون نیز 2 میلیون زوج که تجربه ناباروری را گذرانده اند در ایران زندگی می کنند.

کد خبر: ۱۳۱۴۴۰

ناباروری دیگر یک بیماری لوکس نیست بلکه یک بیماری رنج آور است که درمان آن به حمایتهای دولت نیاز دارد اما درمان و تامین داروهای گرانقیمت درمان ناباروری تحت پوشش هیچ بیمه ای قرار ندارد. این در حالیست که در زمان حاضر 40 مرکز درمان ناباروری در کشور فعال است که از این نظر هیچ مشابهی در خاورمیانه نداریم و جزو کشورهای سرآمد دنیا در درمان ناباروری هستیم.

به طور کلی 90 درصد زوجهای نابارور می توانند وارد چرخه درمان شوند و در هر دوره درمان حدود 30 درصد زوجهای نابارور می توانند صاحب فرزند شوند. در زمان حاضر تقریبا همه روشهای درمان ناباروری در کشور انجام می شود، که روش IVF ، لقاح مصنوعی در خارج رحم ، میکرواینجکشن و درمان بر اساس سلولهای پایه از جمله این روشهاست ، ضمن این که از طریق تستهای ژنتیکی می توان اختلالات ژنتیکی جنین را قبل از انتقال آن به رحم پیدا کرد و در صورتی که جنین دچار مشکل باشد از انتقال آن به رحم خودداری می شود. هزینه درمان ناباروری در روشهای مختلف متفاوت است و بین 200 هزار تومان تا 1.5 میلیون تومان متغیر است.
هرچند پرداخت هزینه های مربوط به مخارج درمان برای اغلب بیماران که معمولا زوج های جوان کم درآمد جامعه نیز هستند نسبتا سنگین است اما هزینه تمام شده درمان پیشرفته ناباروری در کشور ما 30برابر ارزان تر از سایر نقاط دنیاست. به طور متوسط، هر دوره درمان نازایی در کشور فقط 600 هزار تومان هزینه دارویی دارد که این میزان به طور میانگین برای ارزان ترین روش درمانی یعنی تخمک گذاری گرفته تا گران ترین آن یعنی میکرواینجکشن محاسبه می شود. این هزینه در کشورهای پیشرفته دنیا به صورت میانگین 10 تا 30 هزار دلار است.
همچنین بچه دار شدن با استفاده از روش های پیشرفته و جدید در دنیا بین 50 تا 200 هزار دلار هزینه به زوج ها تحمیل می کند، اما هزینه چنین تولدهایی در مراکز پیشرفته درمانی کشور ما 3 تا 5 میلیون تومان هزینه دارد.

دیگر لوکس نیست

در ایران نازایی یک بیماری لوکس مثل جراحی زیبایی به شمار می رود و همین امر موجب شده زوج های نابارور از پس هزینه های سنگین درمان برنیایند.
دکتر صدر رئیس سازمان نظام پزشکی با اعتقاد به این که درمان ناباروری کاری لوکس نیست و حتی گاهی حیاتی و ضروری محسوب می شود، می گوید: آمارها حاکی از آن است که ناباروری بشدت مسیر زندگی افراد را تحت تاثیر قرار می دهد، این در حالیست که حتی افزایش قد که کار لوکسی محسوب می شود گاها افراد را با مشکلات روحی منجر به خودکشی روبرو می کند.

تجدیدنظر بیمه ها

به رغم وجود امکانات مناسب به دلیل عدم پوشش بیمه ای هزینه های درمانی ناباروری در کشور و نبود تعرفه ای مشخص بسیاری از زوج ها برای درمان یا اصلا مراجعه نمی کنند یا درمان را نیمه کاره رها می کنند. بارها از سوی پزشکان و متخصصان ناباروری این مشکل مطرح و تاکید شده که ناباروری باید در فهرست سازمان های بیمه گر قرار گیرد، اما تاکنون اقدامی در این باره صورت نگرفته است درحالی که ناباروری یک بیماری جسمی و روحی است که موجب از هم پاشیدگی کانون بسیاری از زوج های جوان می شود. البته بیمه ها نیز برای این کار خود یک دلیل بسیار محکمه پسند دارند: پول ندارند!

افزایش ناباروری

مشکلات ژنتیکی و هورمونی ، قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی ، حشره کش ها و رنگ ها در محیطهای کاری ، مصرف برخی از داروها، افزایش سن ازدواج و به تاخیر انداختن فرزنددار شدن ، تغذیه نامناسب و آلودگی هوا از دلایل عمده افزایش ناباروری در ایران است.
سن ازدواج در 700 هزار ازدواجی که سالانه در کشور صورت می گیرد، رفته رفته از 24 سالگی به عنوان بهترین سن باروری برای زنان فاصله گرفته و به سمت 27 تا 28 سالگی تغییر پیدا می کند.

از آنجا که سن از موثرترین عوامل در توانایی برای باروری است این مساله بسیار اهمیت پیدا می کند، زیرا نه تنها سن ازدواج افزایش یافته بلکه فرزنددار شدن پس از ازدواج نیز 3 تا 5 سال به تاخیر افتاده است و لذا سن باروری زنان در ایران حدود 32 تا 33 سالگی یعنی 8 تا 10 سال دیرتر از بهترین زمان باروری است که این امر از علل شیوع ناباروری در کشور به شمار می رود

رئیس سازمان نظام پزشکی کشور با اشاره به تجدیدنظر بیمه ها در خصوص درمان ناباروری می گوید: سازمان های بیمه گر، دولت و مجلس باید مسوولیت های حمایتی خود را نسبت به بیماران نابارور بیشتر کنند و برای این امر سرمایه گذاری کنند. دکتر صدر با بیان این که درمان ناباروری یک کار گروهی و شامل رشته های مختلف بالینی ، علوم پایه و آزمایشگاهی است ، ادامه می دهد: ما آماده ایم تا وظایف خود را در قبال اعضای این گروه به انجام برسانیم.

تعرفه ندارد

تاکنون هیچ یک از بخش های دولتی و خصوصی ، تعرفه مشخصی برای درمان ناباروری ارائه نکرده اند و هزینه ها به صورت متغیر و نامتناسب است به گونه ای که در برخی مراکز تعرفه ها 3 تا 4 برابر مراکز دیگر از بیمار گرفته می شود. هزینه های سنگین داروی ناباروری ، جدای از هزینه های عمل های جراحی و انواع روش های درمان این بیماری است.
هر روزه زوج های نابارور به داروخانه های تک نسخه ای ، هلال احمر و... مراجعه می کنند و مجبورند داروهای مربوط به ناباروری را به قیمتهای گزاف تهیه کنند که بیمه یک ریال آن را هم نمی پردازد. رئیس سازمان نظام پزشکی کشور با اعلام این که تعرفه های درمان ناباروری در کشور بررسی و تعیین خواهند شد، می گوید: به این ترتیب سقف منطقی و هزینه های واقعی تعیین می شود تا اجحافی به مردم و مراکز درمان ناباروری نشود.

قانونی در محاق

قانون اهدای جنین در سال به تصویب رسیده است ، اما علی رغم اظهارنظر علما و حقوقدانان هنوز در خصوص این قانون ابهاماتی وجود دارد. هرچند مراجع استفتائاتی در این زمینه داشته اند و به لحاظ شرعی چارچوب مشخص شده است ، اما به لحاظ حقوقی باید یکسری از مبانی تدوین شود چرا که این امر دارای یکسری آثار حقوقی است این که مسائل مالکیتی ، مذهبی و حقوقی آن پس از اهدای چه خواهد شد. همچنین ارتباطات مادر و فرزند و پدر و فرزند مسائل حقوقی دقیقی دارد که باید به آن توجه شود لذا باید چارچوب آن مدون شود.

سازمان های بیمه گر دولت و مجلس باید مسوولیت های حمایتی خود را نسبت به بیماران نابارور بیشتر کنند

دکتر عمویی ، عضو هیات علمی دانشگاه درباره مقررات موجود در زمینه اهدای جنین از طریق رحم اجاره ای می گوید: تدوین و تصویب قوانین جامع و مانع در زمینه مسائل جدیدی مانند اهدای جنین از طریق رحم اجاره ای و سقط جنین قانونی با توجه به این که نیاز به مجوز شرعی دارد زمان بر است.
وی با بیان این که در حال حاضر اصل قضیه در مورد اهدای جنین از طریق رحم اجاره ای از نظر قانونی پذیرفته شده و مشکلی در این زمینه وجود ندارد، می افزاید: قانونی که در این زمینه تدوین شده به کلیات موضوع پرداخته اما این که شناسنامه این کودکان به نام چه کسی باید صادر شود و همچنین موضوع ارث این کودکان با مشکل مواجه است و هنوز در این زمینه قانون وارد جزییات نشده و موضوع را به صورت روشن و صریح تدوین نکرده است.
در واقع در موضوع اهدای جنین از طریق رحم اجاره ای علاوه بر تدوین قانون جامع و مانع و حل موضوع از نظر فقهی ، آموزش دادن به زوج هایی که تمایل به استفاده از این شیوه برای بچه دار شدن دارند اهمیت بسیار زیادی دارد.

توریست درمانی

مقایسه آمارها در میزان موفقیت درمان های ناباروری طی پنج سال اخیر نشان می دهد ظرف مدت پنج سال موفقیت درمان های ناباروری در ایران 25 درصد رشد داشته است. در اغلب کشورهای همسایه و حتی خاورمیانه مراکز درمانی و امکانات و توانایی های تخصصی درمان نازایی وجود ندارد. ویژگی های مشترک فرهنگی ، دینی ، فاصله کوتاه زمانی و هزینه های اندک درمان در ایران فرصت مناسبی برای جذب بیماران نابارور را در کشور فراهم آورده است.
تبلیغات مناسب در سایه حمایت های دولت می تواند زمینه ساز ایجاد فرصت شغلی متنوع و جذب میلیون ها دلار سرمایه خارجی باشد. کارشناسان معتقدند کشور ما می تواند با بهره مندی از توان علمی و تخصصی بالا و به دلیل هزینه ارزان تر نسبت به کشورهای اروپایی و امریکا، سالانه میزبان هزاران زوج نابارور خارجی از کشورهای همسایه و سایر کشورهای دنیا باشد و به این ترتیب صنعت توریست درمانی رونق پیدا می کند.

کمبود نظارت

اگرچه کشور ما در زمینه درمان ناباروری با روش های پیشرفته ، از کشورهای سرآمد دنیا به حساب می آید، اما این به معنای نبود مشکل در این زمینه نیست.
مثلا کشور آلمان با حدود 100 میلیون جمعیت دارای 120 مرکز درمان ناباروری فعال است در حالی که در ایران با 70 میلیون جمعیت ، حدود 20 مرکز درمانی ناباروری فعال است . به طور کلی در تمام دنیا 15 درصد زوجهایی که تازه ازدواج می کنند نابارور هستند، با این حساب اکنون در کشور ما بین 2 تا 3 میلیون زوج نابارور هستند. علاوه بر تعرفه های بالا و نبود پوشش بیمه ای عدم نظارت جدی مسوولان بر مراکز درمان ناباروری باعث می شود که در اغلب موارد، اطلاعات درستی به بیمار داده نشود و دقیقا مورد بررسی قرار نگیرند لذا میزان موفقیت کاهش یافته و تعداد دفعات مراجعه افزایش می یابد و در نهایت بیمار ضرر می کند. امید است با تجدید نظر در نگرش ها به ناباروری شاهد ساماندهی این مساله در کشور باشیم.