هندسه ناخودآگاه

داستان تاریخ هندسه ، نظیر تاریخ بسیاری از موضوع های بالنده و در حال تغییر، دو مسیر به هم پیوسته را پیموده است ؛ یکی از محتوای روبه رشد آن حکایت دارد و دیگری از تغییر ماهیت و موضوع آن.

کد خبر: ۱۳۰۴۵۵

همه می دانیم که هندسه به احتمال زیاد از خیلی پیشتر و در دوران باستان با محتوای بسیار ناچیزی آغاز شده و رفته رفته رشد یافته تا به حجم کنونی رسیده است. از سوی دیگر، زیاد نیستند شمار افرادی که می دانند ماهیت یا ویژگی ذاتی موضوع آن در دوران های مختلف تکامل از معنی ضمنی متفاوتی برخوردار بوده است.
نخستین تفکر هندسه آدمی ، بی هیچ تردید به دوران خیلی کهن بازمی گردد. این تفکرها در اصل از مشاهدات ساده ای نشات می گیرند که در توانایی های بشر در شناخت شکل طبیعی و مقایسه شکلها و اندازه ها ریشه دارد. شرایط بی شماری در زندگانی حتی ابتدایی ترین بشر، او را به کشفیات ناخودآگاه هندسی زیادی هدایت کرده است.
مفهوم فاصله ، بدون شک یکی از نخستین مفاهیم هندسی است که باید به آن دست یافته باشد. نیاز به حدود زمین او را به مفهوم شکلهای ساده هندسی نظیر مربع و مستطیل هدایت کرده است. مفاهیم ساده هندسی دیگر نظیر مفهوم عدد، موازی و قائم بر اثر ساختن دیوارها و خانه ها به وی القا شده اند و چه بسا مشاهدات زندگی روزانه بشر اولیه او را به مفهوم خمها رویه ها و اجسام رهنمون کرده باشد. موارد مربوط به دایره فراوان بوده اند، مثلا کناره خورشید یا ماه ، رنگین کمان ، دانه های خیلی از گیاهان و مقاطع عرضی کنده های درختان.
سنگی که به هوا پرتاب می شود مسیر سهموی طی می کند، یک ریسمان کشیده نشده ، شکل یک خم زنجیری را پیدا می کند، در بافته طناب شکل مارپیچ دیده می شود و تارهای عنکبوت نشانه هایی از چند ضلعی های منتظم هستند. حلقه های رشد درختان ، دایره هایی بر اثر انداختن سنگ در آب بر سطح آب پیدا می شوند، شکلهایی که روی بعضی صدفها دیده می شوند، همه و همه معرف خانواده ای از خمها هستند.
بسیاری از میوه ها و سنگریزه ها گردند. حباب های سطح آب به شکل نیمکره اند، تخم های بعضی پرندگان تقریبا بیضوی دورانی هستند، حلقه یک چنبره است و تنه های درختان استوانه های دورانی هستن . شکلهای مخروطی بیشتر در طبیعت دیده می شوند. کوزه گرهای اولیه ، اجسام دورانی زیادی ساخته اند. تن انسان و حیوان بیشتر برگها و گلها و برخی صدفها و بلورها مفهوم تقارن را به ذهن القا می کنند. مفهوم حجم و مستقیم در مشاهده ظرفهای مایعات و لوازم ساده دیگر خود را نشان می دهد. تکامل هندسه ناخودآگاه در کودکان بخوبی شناخته شده و به آسانی ملاحظه می شود.