امان از چاقی

هفته گذشته به لاغری و عوارض آن پرداختیم در کشور ما چاقی شایعتر از لاغری است که نقش مهمی در بالا رفتن چربی و قند خون و بروز اختلالات و بیماری های گوارشی و قلبی دارد چاقی به شرایطی گفته می شود که وزن فرد حداقل بیست درصد بیش از وزن استاندارد باشد

کد خبر: ۱۲۹۳۱

چاقی نتیجه عادات نادرست تغذیه ای و دریافت بیش از اندازه انرژی ، یا به عبارت دیگر پرخوری است تحقیقات نشان می دهد که استعداد فامیلی و توارث می تواند در چاقی موثر باشد؛ اما اگر شخصی به طور ارثی به چاقی مبتلا شده است ، دلیل بر رد عوامل محیطی نیست . ثابت شده است که در سنین زیر50 سال ، رابطه چاقی و میزان مرگ و میر بیشتر است و به همین دلیل این گروه باید تحت درمان قرار بگیرند. مهمترین عوامل چاقی عبارتند از: الف( بیماری ها و داروها کم کاری غده تیروئید و کاهش فعالیت برخی از غدد موجود در بدن ، از عوامل چاقی به شمار می روند کسانی که اختلالات جنسی مانند برداشتن بیضه و یا نارسایی تخمدان دارند نیز مستعد ابتلا به چاقی هستند ضربه و یا عفونت بعضی از غدد )مثل هیپوتالاموس ( نیز با تاثیر بر روی مرکز اشتها، چاقی را تشدید می کنند ب( عادات بد غذایی و تغذیه نامناسب تغذیه زیاد در دوره کودکی ، بویژه با شیر خشک و افزونی قند در رژیم کودک باعث افزایش ساخت سلولهای چربی می شود و به دنبال آن زمینه استعداد چاقی در فرد پدید می آید زیاده روی در خوردن غذا، پیامد روشهای نادرست تغذیه در دوران کودکی است چنانچه کودکی تمایل به صرف غذا نداشته باشد و با تهدید یا تشویق وادار به خوردن شود مکانیسم های تنظیم کننده مصرف غذا در وی از میان خواهند رفت پرخوری به علت تنوع غذاها، طعم ، بو، شکل و در دسترس بودن غذاهای مصرفی پیش می آید مصرف غذا در زمان استراحت یا هنگام کار و مطالعه و در حالی که احساس گرسنگی یا نیاز به غذا وجود ندارد، ممکن است به صورت عادت درآید ج( بی تحرکی بدن تغییر شیوه های زندگی و استفاده از امکانات رفاهی بیشتر، موجب کاهش میزان فعالیت بدنی و در نتیجه تجمع انرژی و افزایش بافت چربی در بدن افراد می شود اصلاح شیوه های زندگی ، یکی از مهمترین عوامل کنترل وزن است در حال حاضر در بیشتر کشورهای جهان ، چاقی نه تنها مبین سلامت نیست ؛ بلکه در برخی موارد نشانه فقر است ؛ زیرا افرادی که در شرایط اقتصادی پایین به سر می برند، قسمت اعظم انرژی مورد نیاز خود را از غذاهای حاوی قند و نشاسته که به نسبت ارزانند دریافت می کنند، که این موارد بسرعت فرد را چاق می کنند. البته در طبقات مرفه نیز که در مصرف غذا افراط می کنند چاقی بسیار شایع است درمان : از آنجا که چاقی نقطه آغاز بسیاری از بیماری های خطرناک ، ازجمله سکته های قلبی و بیماری های قلبی عروقی و نقرس است ، اصلاح رفتارهای تغذیه ای ، کنترل وزن و اجتناب از چاقی ، از مهمترین هدفهای سلامت جامعه است: الف( تغییر عادات غذایی عقیده بر این است که وزن زیاد به علت عادات غیرطبیعی غذا خوردن به وجود می آید این عادات غذایی ناهنجار، قابل تصحیح است به همین دلیل تغییر رفتارهای غذایی ، پیش از ایجاد تغییر در نوع رژیم غذایی اهمیت دارد برای اصلاح رفتار غذایی خویش بهتر است با مشاوران تغذیه مشورت کنید برخی از اصلاحات رفتاری که می توانند در کاهش وزن موثر باشند عبارتند از: وقتی گرسنه اید ، خرید نکنید از مصرف غذاهای آماده )پرانرژی ( بپرهیزید در ساعات مشخص غذا بخورید پس از تمام کردن غذا، از سرسفره بلند شوید به جای استفاده از وسیله نقلیه پیاده روی کنید و به جای آسانسور، از پلکان بالا بروید ب( رژیمهای غذایی کم کالری یکی دیگر از راههای کنترل وزن ، تغییر رژیم غذایی است برای کاهش وزن ، رژیمهای حاوی 1500 تا1200 کیلوکالری برای زنان و هزاروهشتصد کیلوکالری برای مردان مناسب است . کسانی که بسیار کم تحرک هستند؛ به رژیمهای کم انرژی تری نیاز دارند این رژیمها را باید مشاور تغذیه برایتان تنظیم کند در صورت مصرف رژیمهای حاوی هزار کالری و یا کمتر، باید از مکمل های ویتامینی ، آهن و احتمالا کلسیم استفاده شود ج( فعالیت بدنی افزایش فعالیت بدنی جزو ضروری برنامه کنترل وزن است در صورتی که قبلا فعالیت بدنی نداشته اید باید از نظر جسمی و وضعیت قلبی عروقی بررسی شوید همراه با دریافت یک رژیم مناسب که مشاور تغذیه شما سفارش کرده است ، فعالیت بدنی توصیه شده او را نیز بپذیرید و به طور مداوم انجام دهید چ( حفظ کاهش وزن بسیاری از اشخاص به طور مداوم در حال رعایت رژیم های کنترل وزن هستند و پس از اصلاح وزن ، به رژیمهای غذایی عادی خود برمی گردند در این حالت به طور مرتب وزن کم و سپس اضافه می کند و همین امر باعث نیاز او به رژیمهای سخت تر و با کالری کمتر می شود که این روش ، صدمات جبران ناپذیری به بدن فرد وارد می کند رژیم های مخصوص کاهش وزن و در کنار آن فعالیت بدنی را باید با توصیه مشاور تغذیه شروع کرد و به عنوان یک هدف بلندمدت ادامه داد پس از کاهش وزن و رسیدن به وزن ایده آل ، در صورت رعایت رفتارهای تغذیه ای صحیح و فعالیت بدنی ، می توان با اضافه کردن حجم غذاها به میزان مختصر )پس از مشاوره با کارشناس تغذیه خود( به حفظ وزن ایده آل ادامه داد.