عبور از بحران میانسالی

اما واقعیت این است که گرچه دوره میانسالی دوره «بهار عقلانیت» و دوره شروع «فرزانگی» و «آغاز خردمندی» است لیکن این دوره نیز مبرا از بحران نیست (بحران میانسالی). مهم‌ترین شاخصه این بحران آن است که فرد به یکباره با گذر از 39 سالگی و ورود به دهه پنجم، از یک سو احساس می‌کند که انتخاب‌های زندگی‌اش از این‌پس محدودند و از دیگرسو یقین حاصل می‌کند که آینده پیش رویش کوتاه است. او نیز در این دوره در حواس پنجگانه خویش، اعم از بینایی، شنوایی، لامسه و... با محدودیت‌هایی روبه‌رو می‌شود و همچنین فرد با ورود به میانسالی دوم ممکن است بیماری‌هایی را تجربه کند که پیشتر هرگز تجربه نکرده است. در این بین، چند عامل روانی‌-‌ اجتماعی می‌تواند بحران میانسالی را از یک تجربه زودگذر، حاصل از انتقال دوره سنی، به یک چالش مزمن مستأصل‌کننده، تبدیل کند. یکی از مهم‌ترین آن عوامل «احساس پوچی» و بی‌معنایی در زندگی است.
چنانچه فرد پیشتر مقصد و مقصود ارزشمندی برای خویش معین نساخته باشد و چرایی زندگی‌اش را مشخص نکرده باشد، اینک در دام «احساس بیهودگی» فرو خواهد رفت و ملول و دلمرده می‌شود. دومین عامل «چالش‌ها و تعارضات زناشویی» است. این تعارضات، صمیمیت را از زندگی می‌ستاند و آرامش و تمرکز را از فرد می‌گیرد. فقدان صمیمیت و آرامش نیز امکان «خودیابی» را کاهش می‌دهند پس می‌بایست در هر زمان نسبت به ترمیم روابط زناشویی چاره‌ای اندیشید و با راهکارهای ساده و علمی آن را دوباره در مسیر درست و لذت‌بخش قرارداد. عامل سوم «خشم و خصومت مدیریت‌نشده درونی» است. شواهد بالینی نشان از آن دارند که خصومت باقی‌مانده از سنین قبل، آرامش را از میانسالی می‌ستاند و امکان زیست شاداب و عاری از دغدغه را فرومی‌کاهد، پس باید، ببخشیم تا آسوده شویم . سرانجام، از عامل مهم دیگری نیز که تأثیر فراوانی بر بحران میانسالی بر جای می‌گذارد، نباید غافل بود و آن عامل «فرسودگی شغلی» است، این عامل که اغلب بر اثر «کارزدگی» و بی‌اعتنایی به تفریح و ورزش و روابط اجتماعی و خانوادگی پدید می‌آید، به‌تدریج فرد را در دام بدکارکردی‌های روانی، بویژه افسردگی فرو می‌برد و لاجرم توان و ظرفیت او را برای چالش موفقیت آمیز با بحران میانسالی تحلیل می‌برد.

سردار سعید منتظرالمهدی

سخنگوی ستاد مبارزه با مواد مخدر