در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پنجاهمین سالگرد سفر به ماه بهانهای شد برای نگاه به بعضی از فیلمهایی که درباره انسان و فضا ساخته شده است
فضانوردی روی پرده نقرهای
هفتهای که گذشت در سراسر جهان پنجاهمین سالگرد قدم گذاشتن اولین انسان به کره ماه جشن گرفته شد. نیل آرمسترانگ اولین انسانی بود که توانست قدم به کره ماه بگذارد و یک لحظه تاریخی را به ثبت برساند. این مراسم مستقیما از تلویزیون پخش شد و میلیونها انسان را در سراسر جهان به تعجب و حیرت انداخت. البته از همان زمان تا به حال، بسیاری از کسانی که به تئوری توطئه اعتقاد دارند، این موضوع را یک دروغ بزرگ میدانند که توسط حکام آمریکایی به مردم عادی قبولانده شده است. اما بدون توجه به این ادعا، میتوان گفت ناسا سازمان فضانوردی آمریکا تحت تاثیر ژرژ مه لیس، فیلمساز کلاسیک و فیلم او «سفر به ماه» بود که به فکر فتح کهکشانها افتاد. از همان ابتدای فعالیت سینما تا به امروز، هنرمندان فیلمساز توجه ویژهای به ماه و سفرهای فضایی داشتهاند. در طول دهههای گذشته هم تعداد زیادی فیلم سینمایی تولید شده که مضمون اصلی آنها سفر به ماه و کرات دیگر بوده است.
نشریه هالیوود ریپورتر به همین مناسبت سراغ فیلمهای معروفی رفته که در آنها، بازیگران سرشناس سینما دست به یک فضاپیمایی طولانی زده و با ماجراهای عجیب و غریب و دور از انتظار روبهرو میشوند. بزرگداشت پنجاهمین سالگرد سفر آپولو 11 به کره ماه، بهانهای به دست گردانندگان هالیوود ریپورتر داده تا نگاهی به فیلمهایی بیندازد که در این ارتباط ساخته شدهاند. این نشریه تعدادی فیلم را به عنوان مطرحترین و در یاد ماندنیترین فیلمهای این گونه سینمایی معرفی میکند.
بیستم جولای 1969 بود که نیل آرمسترانگ همراه با دوست و همکار فضانوردش بازآلدرین از آپولو 11 پیاده شده و قدم بر خاک ماه گذاشتند، اما حتی قبل از این تاریخ بود که صنعت سینما در فیلمهایش، راهی ماجراجوییها و سفرهای فضایی میشد. این فیلمها قصد داشتند روحیه و حال و هوای کسانی را به تصویر بکشند که عازم این نوع ماموریتهای فضایی میشدند. فیلمهای علمی - تخیلی فضایی پنجره تازهای روی تماشاگران سینما گشودند و سبک تازهای از فیلمسازی را به نمایش گذاشتند. بعضی از این فیلمها حالا لقب کارهایی کلاسیک و کالت را گرفته و وارد فرهنگ عمومی مردم شدهاند. برخی از آنها هم جبهههای جدیدی را در رابطه با ژانر علمی ـ تخیلی گشودهاند. کریستوفر نولان یکی از افرادی است که در گشودن این جبهههای تازه نقش مهمی داشته است. خود آپولو 11 منبع الهام حداقل دو فیلم مهم سینمایی بوده است. منتقدان سینمایی و اهل فن میگویند صنعت سینما تا زمانی که به حیات خود ادامه میدهد، دست از سر تولید فیلمهایی در ارتباط با سفر واقعی انسان به فضا و کرات دیگر برنخواهد داشت! به این ترتیب، تماشاگران سینما باز هم فیلمهایی در این سبک و سیاق را شاهد خواهند بود.
اما فیلمهایی که نشریه هالیوود ریپورتر آنها را به عنوان فیلمهای خاطره انگیر مربوط به سفر انسان به کرات دیگر انتخاب کرده، به شرح زیر هستند.
آپولو 13
میگویند عدد 13 نحس است و نحسی آن دامن کسانی را که کاری در رابطه با این عدد میکنند، میگیرد. این موضوع درباره آپولو 13 صدق میکند. سفر فضایی این آپولو با مشکلاتی روبهرو شد و سرنشینانش که تا یک قدمی کره ماه رفته بودند، دست خالی به زمین برگشتند. فضانوردان این آپولو نتوانستند قدم به ماه بگذارند. دیالوگ «هوستن، ما یک مشکل داریم» فضانوردان سفینه، تبدیل به یک دیالوگ ماندگار تاریخی شد! ران هاوارد، داستان سفر ناموفق آپولو 13 را در فیلمی به همین نام به شکلی مستندگونه تعریف کرده است. تام هنکس، کوین بیکن و بیل پاکستون نقش سرنشینان سفینه را بازی کردند.
آرماگدن
فیلمی پرستاره با حضور بروس ویلیس و بن افلک، درباره گروهی معدنچی است که راهی یک ماموریت فضایی میشوند. این معدنچیها که اطلاعی از مسائل فضایی و فضانوردی ندارند، باید با استفاده از تجربه حرفهای کاریشان حفرهای در دل یک سیاره ایجاد کنند. انجام این کار مانع برخورد سیاره با زمین و نابودی کره زمین خواهد شد.
اولین انسان
این درام پرتنش که مدتی قبل روی پرده سینماهای جهان بود، رایان گاسلینگ را در نقش نیل آرمسترانگ به نمایش میگذارد. داستان فیلم زندگی این فضانورد در فاصله سالهای 1961 تا 1969 را مورد بحث و بررسی قرار میدهد.
جاذبه
از فیلمهای غیرمتعارف نوع علمی - تخیلی و فضایی به حساب میآید. این اثر دلهرهآور فقط یک بازیگر (ساندرا بولاک) دارد و در فضایی بسیار محدود و بسته داستان سرگردانی یک فضانورد در دل کهکشان را تعریف میکند. با این حال، کارگردانی فیلم به قدری دقیق، خوب و حساب شده است که تماشاچی را تا آخرین لحظه به دنبال خود میکشاند. جورج کلونی هم در مقام یک فضانورد حضوری کوتاه و افتخاری دارد و در صحنهای از آن، تعریف بانمکی از جورج کلونی بازیگر میکند!
چهرههای پنهان
اگرچه داستان در ارتباط با ماموریتهای فضایی است، اما ماجراهایش را روی کره زمین تعریف میکند! جنبه متفاوتی از ناسا در فیلم به نمایش درمیآید. فیلم با داستان شرح حالگونه و واقعی خود، درباره سه زن سیاهپوست آمریکایی است که در دهه 60 میلادی در ناسا کار میکنند و نقش بسیار مهمی در فرستادن جان گلن به فضا دارند.
بین سیارهای
کریستوفر نولان با این فیلم، گونه فیلمهای فضایی را وارد قلمرو تازهای کرد. داستان فیلم در آینده رخ میدهد و گروهی از فضانوردان را به نمایش میگذارد که برای نجات زمین و ساکنانش، به دنبال سیارهای مناسب و جایگزین هستند. زمان و مکان در داستان فیلم، به شکل عجیب و غریبی جابهجا میشود.
مریخی
مت دیمون در این فیلم مجبور به اقامت و زندگی در کره مریخ شده و به کشاورزی و تولید محصولات کشاورزی میپردازد! در عین حال، او تلاش دارد دوباره با زمین ارتباط برقرار کرده و به خانه برگردد.
ماه
سام راکول فیلم «ماه» هم مثل دیمون در «مریخی»، فضانوردی تنها در ماموریت سه ساله فضایی خود است. او با خود جوانتر خودش ملاقات میکند و ماجراهایی را از سر میگذراند.
2001: یک اودیسه فضایی
نیازی به معرفی این اثر کلاسیک و محبوب استنلی کوبریک نیست. چه کسی این فیلم را نمیشناسد؟ منتقدان از آن به عنوان یکی از تاثیرگذارترین فیلمهای ژانر علمی - تخیلی یاد میکنند. داستان فیلم از خطرات احتمالی فناوری روی زندگی انسان صحبت میکند و فضایی رعبآور دارد.
کیکاوس زیاری
سینمای جهان
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
