از ریشه بزن، نه ساقه...

«در بدن هر فرد، حدود پنج میلیون تار مو وجود دارد که در سطح بدن پراکنده‌اند. از این تعداد حدود یک میلیون تار مو در ناحیه سر و گردن و چهار میلیون تارموی دیگر در سایر نقاط بدن وجود دارند.
موها را بشناسیم
دکتر داریوش دائر می‌گوید: «تعداد تارهای موی سر هر انسان، حدود صد هزار تار بوده و 900 هزار تار موی باقی‌مانده، روی صورت، گوش، بینی، گردن، ابروها و مژه‌ها پراکنده هستند. تعداد بسیار زیادی از این موها در حالت کرکی و بدون ریشه بوده و با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شوند.
این متخصص پوست درباره تغییر وضعیت موها و تبدیل شدن آنها به موهای زائد می‌گوید: هرگاه بخشی از این موهای کرکی به‌ویژه در خانم‌ها از حالت کرکی و نامرئی خارج شده و به موهای کامل یا تِرمینال تبدیل شوند، با مشکل موی ناخواسته یا همان هیرسوتیسم یا موی زائد مواجه می‌شویم.
این موهای ناخواسته ممکن است در نواحی‌ای مانند پشت لب، چانه، گردن، بناگوش، گونه‌ها، دور سینه‌ها یا خط میانی سینه و شکم رشد کرده و از نظر ظاهری شکل ناخوشایندی به فرد بدهد.
دکتر دائر درباره تفاوت دو مورد می‌گوید: بروز موی ناخواسته یا هیرسوتیسم با پرمویی یا هیپرتریکوز متفاوت است. اما همین‌قدر بدانید که این دو مقوله با هم فرق دارند.
باید ابتدا علت زمینه‌ای برطرف شود
«یکی از علت‌های مهم بروز هیرسوتیسم یا موی ناخواسته در خانم‌ها، اختلالات هورمونی، همراه با مشکل کیست‌های متعدد تخمدانی (PCO) یا بدون کیست است. علت مهم دیگر، وجود اختلالات غده فوق‌کلیه یا آدرنال است که از نارسایی آدرنال تا تومورهای مختلف این غده را شامل می‌شود. اختلال در عملکرد غده هیپوفیز یا تیروئید؛ مصرف بعضی داروها و درنهایت، زمینه ژنتیک در پیدایش موهای ناخواسته، نقش دارند.» دکتر دائر درباره بررسی علت موهای زائد می‌گوید: این زمینه‌های پزشکی، قطعا برای فرد موردنظر قابل تشخیص نیست. بنابراین باید با بروز این موها به متخصص پوست و مو و یا غدد مراجعه کنید تا با انجام آزمایش‌های لازم، علت شناسایی شود.
رفع موها صددرصد نیست
نخستین پرسش افراد مبتلا به موهای زائد، مساله میزان رفع این موهاست. درواقع بسیاری می‌خواهند بدانند روزی از شر همه این موها خلاص می‌شوند یا نه؟ دکتر دائر در این‌باره این‌طور توضیح می‌دهد: میزان بهبود طولانی مدت موهای ناخواسته تا 85 درصد یا بیشتر هم می‌رسد؛ اگر از روش‌های درمانی-زیبایی مورد تایید پزشک استفاده شود.
او ادامه می‌دهد: «با توضیح‌هایی که گفته شد، موهای ناخواسته اغلب زمینه بیماری یا ژنتیک دارند. بنابراین برای درمان آنها علاوه بر درمان بیماری زمینه‌ای، از روش‌هایی که علم استفاده از آنها را توصیه می‌کند، باید کمک گرفت.
با این راه‌ها به جنگ موهای زائد بروید
دکتر دائر با این توضیح که برای درمان هر مشکلی باید از روش‌های علمی کمک گرفت، می‌گوید: در حال حاضر برای درمان موهای زائد می‌توان از روش کندن یا اپیلاسیون استفاده کرد. روشی که از قدیم نیز مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
او درباره سایر راهکارها می‌گوید: بی‌رنگ کردن موها با مواد شیمیایی مثل دکلره از دیگر راهکارهاست. تراشیدن با تیغ نیز روش دیگری است. الکترولیز روشی دیگری برای درمان موهای زائد بود که پیش از لیزر مورد استفاده قرار می‌گرفت.
لیزر، آخرین دستاورد مبارزه
درحال حاضر از لیزر برای درمان موهای زائد کمک می‌گیرند. در این روش از اشعه لیزر، ویژه درمان موهای ناخواسته که قوی‌ترین و مؤثرترین درمان به حساب می‌آید، کمک می‌گیرند. با درمان لیزری و استفاده از منابع لیزری دایود، الکساندرایت یا ان‌دی یاگ -که متناسب با نوع پوست مردم خاورمیانه و از جمله ایران است-میزان بهبود طولانی مدت موهای ناخواسته امکان‌پذیر است. همان‌طور که اشاره شد تا 85 درصد یا بیشتر هم احتمال درمان وجود دارد.
این راه‌ها را امتحان نکنید
وقتی درباره بعضی از باورهای رایج برای از بین بردن موهای زائد از دکتر دائر سوال می‌کنم می‌گوید: باورهای نادرست، فقط آسیب‌ها زننده هستند و در ادامه درباره هریک به این شکل توضیح می‌دهد.
1 چیا، اشتباهی تازه: «دانه چیا از دسته دانه‌های موسیلاژدار و جاذب آب است و از این نظر به تخم شربتی یا تخم ریحان شباهت دارد. بنابراین به علت جذب آب بالا، داشتن مواد مغذی و رفع تشنگی، انتخاب خوبی است.
دکتر داریوش دائر پس از این توضیح درباره دانه چیا ادامه می‌دهد: با این توضیح‌ها، دانه چیا از نظر تغذیه‌ای، تامین آب مورد نیاز بدن و در نتیجه حفظ شادابی پوست مؤثر است اما در هیچ مرجع و منبع علمی‌ای از دانه چیا برای درمان موهای ناخواسته (موهای زائد) اسمی برده نشده و نوشیدن آن تأثیری در مقابله یا درمان موهای ناخواسته ندارد.
2 تریاک، اشتباهی قدیمی : شاید یکی از اقوام نزدیک، همسایه یا دوستی از سر دلسوزی، کوبیده تریاک و مالیدن آن به پوست صورت برای ریشه‌کن شدن موهای زائد را به شما پیشنهاد داده باشد. به نظر شما این روش می‌تواند اثرگذار باشد؟ دکتر دائر در این‌باره می‌گوید: تریاک از دیرباز به عنوان مسکن و مخدر در درمان درد و بی‌حسی کاربرد داشته، اما مصرف موضعی و مالیدن آن بر نواحی دچار رویش موهای ناخواسته، هیچ اثر ثابت شده علمی ندارد. این متخصص پوست و مو ادامه می‌دهد: استفاده موضعی از تریاک حتی ممکن است واکنش‌های حساسیتی شدیدی هم در پی داشته باشد.
دکتر دائر درباره این باور قدیمی که مخلوط تریاک و سرکه اثر بیشتری دارد، توضیح می‌دهد: درصورتی که تریاک با سرکه مخلوط شود، احتمال بروز حساسیت، شدت بیشتری داشته و چه بسا به عوارض جبران ناپذیری از قبیل زخم عمیق و آسیب دائمی پوست منجر شود.
3 روغن مورچه، اشتباهی میانه: بعضی افراد به‌دلیل ترس از اعتیاد به تریاک به استفاده از روغن مورچه روی می‌آوردند. البته حق دارند، چون این موها واقعا آزاردهنده‌اند. دکتر دائر درباره اثربخشی استفاده از روغن مورچه می‌گوید: روغن مورچه حاوی اسید فُرمیک است. بنابراین می‌تواند ساقه موها را تجزیه و تخریب کند و به شکل موقت، موها دچار ریزش شوند.
او ادامه می‌دهد: ولی احتمال نفوذ روغن مورچه به لایه‌های عمقی‌تر پوست و بروز سوختگی شدید و تخریب موقت یا دائمی پوست منطقه موردنظر، دور از انتظار نبوده و از این نظر روشی بسیار خطرناک است.

مهتاب خسروشاهی

سلامت