تصمیم کاغذی برای مهار «کاغذ»

گمرک: کاغذهای وارداتی در بنادر دپو شده است
یک مسؤول گمرک ایران درباره کاغذهای دپو شده در گمرک به جام‌جم گفت: برخی واردکنندگان کاغذ عنوان کرده‌اند که گمرک اعلام کرده باید به جای دلار 4200 تومانی ارز نیمایی پرداخت کنند و مابه‌التفاوت آن را بپردازند در حالی که گمرک فقط مجری قانون است و هرچه بانک مرکزی در این باره به ما ابلاغ کند اجرا می‌کنیم. وی با تاکید بر این‌که گمرک سیاست‌گذار نیست و مجری قوانین است، افزود: تا سال 97 هر چه کاغذ وارد کشور شده با ارز 4200 تومانی بوده و پرداخت مابه‌التفاوت در سال جاری به اجرا در آمده است. این مسؤول گمرکی به پرسش خبرنگار ما مبنی بر این‌که چه میزان کاغذ در گمرک دپو شده و باید با ارز نیمایی وارد شود، پاسخ داد: گمرک زمانی میزان دقیق کالاهای دپو شده را در اختیار دارد که به این سازمان اظهارشده باشد. این کاغذها در بنادر هستند و اطلاعات دقیقی در دست نیست. وی تاکید کرد: هیچ کاغذ روزنامه و کتابی در گمرک باقی نمانده و بانک مرکزی برای واردات مقوا و کاغذ گلاسه ارز نیمایی را در نظر گرفته است. ردیف کاغذ بسیار گسترده است و بخش مربوط به کاغذ روزنامه و کتاب با ارز 4200 تومانی ترخیص شده و در گمرک نیست.

10 درصد واردات کاغذ، تأمین ارز شد
بخش‌های مرتبط با کاغذ ازجمله رسانه‌های مکتوب و روزنامه‌ها این روزها با کمبود و گرانی کاغذ دست و پنجه نرم می‌کنند که گفته می‌شود تأمین نشدن ارز موردنیاز برای واردات، مهم‌ترین عامل این بحران است. بحران کمبود و گرانی کاغذ، دامن صنعت چاپ و رسانه‌های مکتوب را گرفته است؛ روزنامه‌ها و مجلات کوچک مدت‌ها بود که از بحران کاغذ نالان بوده و ناچار به کاهش سطح فعالیت‌های خود شدند، اما به‌تازگی بحران کاغذ، روزنامه‌های بزرگ را نیز درگیر کرده است. بر این اساس، روزنامه‌های ایران و همشهری اعلام کرده‌اند که از شمار صفحات خود کاسته و چاپ برخی ضمیمه‌ها را متوقف کرده‌اند. درباره چرایی این بحران، به عوامل مختلفی اشاره می‌شود که ازجمله آنها می‌توان به بحران ارزی و تأمین نشدن ارز موردنیاز واردات کاغذ اشاره کرد.
در این راستا، «حسن نمکدوست» روزنامه‌نگار باسابقه در حساب توئیتری خود نوشت: از صد هزار تن کاغذ روزنامه که کارگروه کاغذ با واردات آن موافقت کرده فقط ارز 11 هزار تن تأمین شده و در عمل تنها 4000 تن کاغذ روزنامه از مسیر کارگروه وارد کشور شده است. بخش مهمی از آتشی که به جان مطبوعات افتاده و آنها را اسیر شبکه واسطه‌ها کرده نتیجه این امر است. تا 29 بهمن 97، تقاضاهای مربوط به واردات 233 هزار و 305 تن کاغذ به ارزش 235 میلیون و 814 هزار دلار در کارگروه ساماندهی کاغذ مورد تأیید قرار گرفته است. وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز واردات 153 هزار و 325 تن کاغذ به ارزش 153 میلیون و 424 دلار کاغذ را تأیید کرده است. همچنین تا تاریخ موردنظر 8652 تن کاغذ به ارزش هشت میلیون و 616 هزار دلار وارد کشور شده و 8485 تن کاغذ به ارزش هشت میلیون و 459 هزار دلار از گمرک ترخیص شده است. مقایسه این آمارها شکاف عمیق میان تقاضای بازار و میزان واردات را به‌خوبی نشان می‌دهد؛ از 233 هزار و 305 تن کاغذ درخواست شده تنها برای 23 هزار و 443 تن تأمین ارزی صورت گرفته و در این میان تنها 8485 تن وارد کشور شده است.

بانک مرکزی شفاف‌سازی کند
ابوالفضل روغنی‌گلپایگانی، رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا از عملکرد دولت در مورد حمایت از تولید کاغذ در داخل انتقاد و تصریح کرد: بزرگ‌ترین ایراد متوجه دولت است که سیاست‌های غلطی را به کار گرفته است و آن هم حمایت نکردن از تولید کاغذ در داخل و تعطیلی کارخانه‌ها بود.
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران افزود: دریافت مالیات بر ارزش افزوده از تولیدکنندگان داخلی و معافیت برای واردکنندگان این محصول و همچنین اعمال تعرفه به نفع واردات، باعث تعطیلی کارخانه‌های داخلی شد. وی گفت: دولت برای این‌که تورم در بخش ناشران و رسانه‌های کاغذی کم اثر شود آن را در فهرست ارز 4200 تومانی گذشت، اما قیمت‌های فعلی نشان می‌دهد کاغذ با ارز آزاد به دست متقاضیان می‌رسد که دلیل اصلی این موضوع تحویل ارز به افراد نااهل بود.
روغنی‌گلپایگانی ارز 4200 تومانی را رانت‌زا دانست و تصریح کرد: درست است که ارز 4200 تومانی را به واردکنندگان کاغذ دادند، اما تفاوت قیمت ارز دولتی با بازار آزاد افراد را تحریک کرد و برخی از آنها اصلاً کاغذ وارد نکردند و برخی دیگر شاید از عرضه به بازار خودداری کردند که این ظلم به مصرف‌کننده نهایی (روزنامه‌نگاران و ناشران) است.
رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا پیشنهاد داد: بانک مرکزی فهرست دریافت‌کنندگان ارز 4200 تومانی را برای واردات کاغذ در اختیار دارد. این بانک باید این فهرست را به سازمان‌ها و نهادهای نظارتی تحویل دهد تا آنها بتوانند با عاملان گرانی کاغذ برخورد کنند.
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران تصریح کرد: ارز 4200 تومانی باید حذف شود تا شاهد این گونه فسادها نباشیم. البته دولت یک راهکار دیگر هم پیش روی خود دارد و آن هم درگیر کردن بخش خصوصی است.
دولت واردات کاغذ را به بخش خصوصی بسپرد و از آنها مسؤولیت بخواهد. بخش خصوصی در طول سال‌های گذشته ثابت کرده توانایی زیادی در اداره اقتصاد کشور دارد و وظیفه خود را به‌خوبی انجام می‌دهد که متاسفانه خلاف این موضوع را در دولت مشاهده می‌کنیم. اکنون دولت ارز
4200 تومانی را برای واردات کاغذ پرداخت کرده اما نظارتی بر توزیع آن ندارد که همین بحث کل موضوع را زیر سوال می‌برد. وی گفت: عامل دیگر گرانی کاغذ درگیر شدن دو وزارتخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی و صنعت، معدن و تجارت است، در حالی که یک وزارتخانه هم می‌توانست اقدامات مربوط به تهیه و تأمین کاغذ را بر عهده بگیرد. اکنون هم که قیمت‌ها روند فزاینده‌ای دارد دولت باید در این زمینه پاسخ دهد که چرا نظارت کافی بر فعالیت بازرگانان نداشته و تنها تخصیص ارز داده و منابع کشور به هدر رفته است.

آخرین خبر: ارز 4200 تومانی برای کاغذ می‌ماند
در دو هفته اخیر جلسات متعددی میان وزارتخانه‌های ارشاد و صنعت و بانک مرکزی برای حل مشکل کاغذ برگزار شده که وضعیت بازار نشان‌دهنده بی‌ثمر بودن مصوبات این جلسات است؛ به نوعی می‌توان گفت کاغذبازی نتوانسته بحران کاغذ را حل کند.
روز گذشته هم جلسه‌ای با حضور معاون اول رئیس‌جمهور، مسؤولان همه دستگاه‌های مرتبط با کاغذ از جمله وزیر فرهنگ و رئیس‌کل بانک مرکزی و نمایندگان حوزه‌های نشر و مطبوعات تشکیل شد که در آن تصمیماتی برای رفع مشکل کاغذ گرفته شد. حسین انتظامی، رئیس کارگروه ساماندهی کاغذ درباره نتایج این جلسه اعلام کرد: پیشنهاد مشترک وزرای فرهنگ و ارشاد اسلامی و صنعت، معدن، تجارت بررسی شد و با توجه به تاکیدات رهبر معظم انقلاب مبنی بر حل مساله کاغذ حوزه فرهنگ مقرر شد ارز تخصیصی برای مصرف کاغذ نشر و مطبوعات، همچنان 4200 تومانی باقی بماند. در این جلسه بر وظیفه نظارتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نحوه توزیع این کاغذها تاکید شد. همچنین مقرر شد کاغذهای موجود در گمرک، ظرف دو هفته ترخیص و توزیع شوند. انتظامی افزود: در این جلسه همچنین بر رفع موانع و افزایش میزان تولید کاغذ توسط کارخانجات داخلی به عنوان یک سیاست مبنایی تاکید شد. رئیس کارگروه ساماندهی کاغذ در عین حال از جمع‌بندی جلسه برای برخورد جدی با واردکنندگان متخلف خبر داد و با اشاره به مأموریت ویژه دستگاه‌های نظارتی، افزود: مقرر شد با افرادی که با ارز دولتی کاغذ وارد کرده‌اند و آن را خارج از نظارت وزارت فرهنگ یا با نرخ آزاد توزیع یا انبار کرده‌اند با جدیت برخورد شود.

وزارت صنعت: بانک مرکزی ارز واردات کاغذ را تأمین کند
مدیرکل صنایع نساجی، پوشاک و سلولزی وزارت صنعت با تاکید بر این‌که تأمین ارز موردنیاز کاغذ و مواد اولیه آن باید در اولویت بانک مرکزی قرار گیرد، گفت: کاغذهایی که با نرخ 4200 تومان تأمین ارز شده‌اند باید با همان نرخ ارز ترخیص شوند. به گزارش فارس، افسانه محرابی درخصوص التهابات پیش‌آمده در بازار کاغذ عنوان کرد: ارز موردنیاز برای واردات و مواد اولیه تولید کاغذهای چاپ، تحریر و روزنامه باید از سوی بانک مرکزی در اولویت ویژه قرار گیرد. این در حالی است که فقط 27 درصد ثبت سفارش تایید شده از سوی وزارت صنعت از طرف بانک مرکزی گشایش اعتبارشده که از این مقدار نیز مقادیر کمتری منجر به انتقال ارز به فروشنده و درنهایت مقادیر کمتری کاغذ واردشده است. وی افزود: برای کاهش التهابات به‌وجود آمده در بازار نشر و مطبوعات، کاغذهای چاپ، تحریر و روزنامه‌ای که با نرخ 4200 تومانی تأمین ارز شده‌اند و در مراحل مختلف واردات بوده و در برخی گمرکات موجودند، باید با همان ارز 4200 تومان ترخیص شوند. مدیرکل دفتر صنایع نساجی و پوشاک ادامه داد: در حال حاضر گمرک در هماهنگی با بانک مرکزی، تمام ثبت سفارش‌هایی را که با نرخ 4200 تأمین ارز شده و بعضاً وارد کشور شده ولی ترخیص نشده‌اند ملزم به پرداخت مابه‌التفاوت با نرخ ارز نیمایی دانسته است. محرابی افزود: طبق مصوبه کارگروه تنظیم بازار از مرداد 97 مسؤولیت بررسی درخواست واردکنندگان و تأمین همه نیازهای واقعی بازار، مدیریت و نظارت آن تا انتهای زنجیره ارزش و تحویل به مشتری به کارگروهی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی محول شد و از بهمن ۹۷ مقرر شد از مرحله ثبت سفارش تا انتهای زنجیره تأمین مسؤولیت با کمک سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان انجام شود. لذا مسؤولیت تأمین کاغذ روزنامه با توجه به کاربری آن در چاپ مطبوعات مشخصا با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

اقدام تعزیرات برای حل بحران کاغذ
سیدیاسر رایگانی، سخنگوی سازمان تعزیرات حکومتی در این‌باره به خبرنگار ما گفت: از ابتدای سال جاری تا یکشنبه 22 اردیبهشت تعداد 39 پرونده کالا و خدمات با موضوع کاغذ و مقوا به ارزش دو میلیارد و 102 میلیون ریال تشکیل شد. وی افزود: برای سه پرونده با ارائه مدارک قانونی حکم برائت صادرشده و 19 پرونده نیز حکم محکومیت جمعاً مبلغ 71 میلیون ریال صادرشده و سایر پرونده‌ها در دست رسیدگی است. سخنگوی سازمان تعزیرات حکومتی اضافه کرد: همچنین در همین بازه زمانی تعداد 12 پرونده قاچاق کاغذ و مقوا به ارزش چهار میلیارد و 210 میلیون ریال در سازمان تشکیل شده و پنج پرونده با ارائه مدارک حکم برائت دریافت کرده‌اند و متخلفان در پنج پرونده جمعاً به پرداخت پنج میلیارد و 73 میلیون ریال جزای نقدی در حق صندوق دولت محکوم شده‌اند و دو پرونده نیز در دست رسیدگی است.