هنر زباله‌ای!

هنرمندان معاصر با گرایش‌های مختلفی از جمله نقاشی، مجسمه‌‏سازی، هنرهای اجرایی، چیدمان، معماری، صنایع‏دستی، هنرهای محیطی، طراحی لباس و بدلیجات، ساخت مبلمان و... از زباله به عنوان مواد اولیه در ساخت اثر خود بهره برده‏اند. به این ترتیب دغدغه‏‌های زیست‌‌محیطی خود را هم پی‌گرفته و با این کار توجه مردم را به سمت تخریب محیط‌زیست با تولید زیاد زباله جلب می‌کنند. از سوی دیگر برخی از هنرمندان، دورریزها را وسیله‏ای ارزان و در دسترس برای خلق آثار خود می‌بینند و برای همین به استفاده از این مواد در ساخت آثار هنری روی آورده‌اند.
هنر زباله‌ای در اصل، هنری است که از مواد بی‏مصرف، دورریزها و ضایعات خلق می‌شود. اصطلاح جانک آرت، به نیمه دوم قرن بیستم میلادی برمی گردد. این هنر بر پایه یک جنبش هنری مدرن علیه استفاده از مواد سنتی در هنرهای زیبا و با هدف نشان دادن این که «هنر» را می‌توان از هر چیزی خلق کرد، پا گرفت. موازی با آن به‌اصطلاح هنر بازیافتی می‌رسیم که‌به تمامی آثاری که مواد اصلی آنها زباله است، نسبت داده می‏شود و نمی‏توان فرق زیادی بین این دو قائل شد. اثر هنری‌ که از مواد بی‏مصرف، دورریزها، ضایعات و آشغال‏های بی‏ارزش ساخته شده باشد، از امکانی جدید در عرصه‌ هنری خبر می‌دهد؛ این‌که ما تنها مسؤول تولید دورریزها نیستیم و باید به سرنوشت آنها نیز توجه کنیم و از‌ آنها برای خلق اثر هنری استفاده کنیم. در این نگاه، هنر بازیافت، استفاده مجدد از مواد دورریختنی است که اصلا به کار نمی‌آیند و این مواد استفاده شده می‌توانند در یک آفرینش هنری مورد استفاده قرار گیرند. اتفاقی که نتیجه اش ترویج فرهنگ استفاده بهینه از مواد دورریختنی و اصلاح الگوی مصرف است، یعنی تبدیل زباله‌های خشک مانند انواع آهن‌آلات، شیشه، کاغذ، قوطی‌ها و وسایل پلاستیکی و برگرداندن آنها به چرخه مصرف و جلوگیری از افزایش حجم مواد زائد و زباله در محیط‌زیست.
نکته اینجاست که همیشه بازیافت هر چیزی به مراتب ارزان‌تر از تولید آن تمام می‌شود و همچنین با بازیافت در مصرف مواد اولیه مانند درختان، نفت خام و آب صرفه‌جویی و به حفظ محیط‌زیست کمک می‌شود، در نتیجه می‌توان بدون نیاز به مهارتی خاص، با به کارگیری وسایل موجود و بی‌استفاده در اطراف خود، دورریختنی‌ها را به موادی قابل استفاده تبدیل کرد.