سر پل شفافیت

21 آبان که برسد، شب که بر آسمان ایران خیمه بزند و عقربه‌های ساعت 21 و 48 دقیقه و 16 ثانیه را نشان دهد به یکشنبه روزی می‌رسیم که مردم ازگله و سرپل ذهاب و ثلاث باباجانی در کرمانشاهِ سرافراز با زلزله‌ای 3/7 ریشتری بی‌خانمان شدند و عزادار. این زلزله اما همه ایران را تکان داد و شبیه زلزله غمبار بم غیرت ایرانی را قلقلک داد و برای کمک بسیج کرد. با آن که نیروهای امدادی دولتی پای کار بودند، اما بخشی از مردم که نمی‌خواستند کمک‌ها را به دولتی‌ها بدهند کمک‌هایشان را بار ماشین‌های شخصی‌شان کردند و اکثریتی قابل ملاحظه نیز جذب چهره‌های شناخته شده شدند که شماره حساب می‌دادند، کسانی مثل علی دایی، صادق زیباکلام،‌ محمد نوید زاده، جواد رضویان، احمدرضا عابدزاده و خانم «ک».

لفظ خانم «ک» را خرداد امسال فرهاد تجری، نماینده مردم سرپل ذهاب و گیلانغرب به‌کار برد وقتی می‌خواست بگوید در استفاده از کمک‌های نقدی جمع شده توسط این چهره‌های شناخته شده انحرافی رخ داده و در حالی که پنج‌میلیارد تومان در حسابش دارد، اما گزارش می‌کند که 5/2میلیارد هزینه کرده در حالی که خرج کردن‌های واقعی فقط 750میلیون تومان بوده است. حالا هم بحث بر سرهمین است و جنجال و حاشیه‌سازی‌ها و گاردگرفتن‌هایی که در فضای مجازی
به پا شده بیخودی به‌نظر می‌رسد، چون دانستن حق مردمی است که چه فقیر و چه غنی به چهره‌های شناخته شده اعتماد‌کرده‌اند.

روایت واقعه

اگر در اینترنت جست‌وجو کنیم «خشم علی دایی»، خبر دلخوری‌های او و احضاریه‌ای که مرکز عملیات ویژه پلیس آگاهی ناجا برایش فرستاده روی صفحه ظاهر می‌شود. علی دایی فوتبالیست نامی کشورمان واقعا دلگیر است و در درددل‌های اینستاگرامی‌اش علنا نوشته این قبیل برخوردها موجب دلسردی‌اش می‌شود. او دلخور است از این که به حکم انسانیت و اخلاق وارد این گود شده اما یک بار دادسرای اصفهان و بعد دادسرای مشهد حسابش را بسته‌اند، حتی به تعبیر خودش، مقامات رسمی و غیررسمی با کمترین تحقیق، شایعه پراکنی کرده‌اند و توان فکری و مالی‌اش را گرفته‌اند.

صادق زیباکلام، فعال سیاسی نیز نه به اندازه دایی اما معلوم است که از احضار به آگاهی خوشش نیامده چون برگه احضاریه را در فضای مجازی منتشر کرده و قضاوت را
به عهده مردم گذاشته و توضیحی درباره‌اش نداده است. البته این رسم زیباکلام است که همه احضاریه‌ها را در فضای مجازی به اشتراک می‌گذارد، حتی حکم بازنشستگی اجباری‌اش از دانشگاه تهران را، ولی با این حال او نیز دلخور است.

اما این دل چرکینی‌ها نباید پیش می‌آمد و نباید پیش بیاید چون شفاف‌سازی که برای امور دولتی نسخه می‌شود در‌مورد چهره‌های شناخته شده هم صدق می‌کند، بخصوص این که محمدرضا مقیمی، رئیس پلیس آگاهی ناجا بصراحت گفته است معنی این احضاریه‌ها فقط شنیدن توضیحات است نه مجرم یا متهم دانستن افراد. پس اگر چهره‌ای شناخته شده آستین بالا می‌زند و بر نقطه‌ای دردمند از ایران عزم می‌کند که مرهم بگذارد نباید از ارائه توضیح، شفاف‌سازی یا زدودن ابهامات،‌ اسمش هر چه است، دلگیر شود.

اگر یک چهره شناخته شده دنباله احساسات به غلیان افتاده‌اش را می‌گیرد و می‌خواهد در بحران‌ها دردی از کوه دردها کم کند، باید البته به رفع نیازهای فوری مردم نیز فکر کند نه تعریف آرمان شهرهای افلاطونی که آن هم حالا بعد از گذشته 11 ماه از زلزله کرمانشاه هنوز آجری بر آجرش گذاشته نشده است.

حتما مردم حسابی دلشان می‌خواهد خانه‌های ساخته شده با لیدری علی دایی را ببینند که خودش گفته از بهترین مصالح و با علم روز ساخته می‌شوند و البته دهکده امید صادق زیباکلام را که روی کاغذ به تهران پایتخت هم پهلو می‌زند با آن سیستم فاضلاب که تصفیه می‌شود و خرج کشاورزی یا آن مجتمع فرهنگی‌اش که زنان منطقه را توانمند می‌کند و صدالبته آن سیستم‌های گرمایشی که از خورشید انرژی می‌گیرند و آن کتابخانه و سالن نمایش فیلم برای روستاییان را.

جواد خیابانی و کوله‌بار رنجی که از کرمانشاه آورد

جواد خیابانی، گزارشگر باسابقه ورزشی یکی دیگر از چهره‌های شناخته شده‌ای بود که با انتشار اولین خبرها از وقوع زلزله در کرمانشاه به یاری مردم زلزله‌زده شتافت و همزمان با جمع‌آوری کمک‌های مردمی، خودش هم در مناطق زلزله‌زده حضور پیدا کرد. او که با کمپین «یک_نفر_از_همین_مردم» در این کار خیر پا پیش گذاشته بود، حتی از برگزاری مراسم شب یلدای زلزله‌زده‌ها هم غافل نشد و نتیجه تلاش‌هایش، تهیه و توزیع 20 هزار بسته برای شب یلدا در مناطق زلزله‌زده بود. او در بازگشت از یکی از سفرهایش به سرپل ذهاب با کوله‌باری از نامه‌های نوشته شده توسط مردم آسیب‌دیده و زلزله‌زده کرمانشاه به تهران بازگشت؛ کوله‌باری که به گفته جواد خیابانی پر از درد و رنج بود و قرار شد این گزارشگر باسابقه ورزشی، خط‌به خط آنها را بخواند.

نرگس کلباسی و حضور چندماهه‌اش در کرمانشاه

نرگس کلباسی بانوی خیر ایرانی هم یکی دیگر از چهره‌های معروفی بود که با زلزله کرمانشاه، با جان و دل به کمک زلزله‌زده‌ها شتافت، نرگس کلباسی در آغاز ورودش به منطقه به روستای امام عباس اولیا رفت، روستایی که صد درصد تخریب شده بود و با اعلام نیاز به کمک‌های مادی برای ایجاد سرپناه، با اعلام یک شماره حساب موفق به جمع‌آوری مبلغ قابل توجهی در مدت زمانی کوتاه شد. او که با پویش یاران عشق در این منطقه حضور پیدا کرده بود، یکی از معدود چهره‌های شناخته شده‌ای بود که در ماه‌های گذشته همواره در استان کرمانشاه و در کنار مردم زلزله‌زده حضور داشت. کلباسی در گزارشی که درباره فعالیتش در مناطق زلزله‌زده منتشر کرد، از توزیع 180کانکس تا 23 آذر 96 در چهارروستای زلزله‌زده در کرمانشاه خبر داد. این بانوی خیر همچنین البته با اشاره به هزینه‌کرد کمک‌های مردمی در بخش اشتغال‌زایی افراد زلزله‌زده هم توضیح داده بود: تا 12خرداد در مجموع در شش روستا ۵۵ هسته دامپروری و ۶۰ هسته پوشاک شکل گرفته است.

علی دایی و جمع‌آوری کمک 10میلیاردتومانی

25 آبان 96، یعنی درست چهار روز بعد از زمین‌لرزه‌ای که سرپل ذهاب و روستاهای اطرافش را لرزاند، اولین محموله اهدایی علی دایی به کرمانشاه رسید.

این بازیکن باسابقه فوتبال کشورمان که از همان لحظات اولیه اعلام خبر زلزله با زلزله‌زدگان همراه شده بود و با اعلام شماره حساب، اقدام به جمع‌آوری کمک‌های مردمی با هدف کمک به مردم زلزله‌زده کرمانشاه کرده بود، هنوز هفته تلخ کرمانشاه به انتها نرسیده بود که در صفحه اینستاگرامش با انتشار تصویری از رسیدن اولین محموله کمک‌های مردمی به این استان غربی کشور خبر داد و نوشت: با حمایت شما عزیزان اولین محموله کمک‌ها برای هموطنان زلزله‌زده ارسال شد و بزودی باقی محموله‌ها هم راهی غرب کشور خواهد شد. او البته در این پیام از شرکت تیپاکس هم تشکر کرده بود که کامیون‌هایش را رایگان در اختیار او گذاشته بودند.

علی دایی اما بعد از انتشار تصویر احضاریه‌اش به دادگاه، درباره میزان کمک‌های نقدی مردمی و هزینه کرد آنها توضیحاتی را در صفحه اینستاگرامش منتشر کرد. بر این اساس جمع کمک‌های نقدی که به دو شماره حساب اعلامی توسط او در ماه‌های گذشته واریز شده‌اند، بیش از ده میلیارد تومان بوده که این رقم برای یکپارچه‌سازی هزینه‌ها و تعلق سود بانکی به حسابی که او صرفا به‌منظور کمک به زلزله‌زده‌ها نزد بانک تجارت شعبه فرمانیه افتتاح کرده بود، منتقل شده است، به این وجه تا کنون یک میلیارد و صد و ده میلیون تومان سود تعلق گرفته و در مجموع، جمع کمک‌های مردمی با احتساب سود متعلقه، بیش از 11میلیارد تومان بوده است که تا کنون حدود سه میلیارد و 887میلیون تومان از این مبلغ در مناطق زلزله‌زده هزینه شده است. علی دایی درباره جزئیات کمک‌های انجام شده توضیح داد:

1ـ بیش از 624 میلیون تومان، بابت کرایه حمل و نقل توسط کامیون‌ها، تریلرها، خرید کانکس و چادر و ...

2ـ بیش از یک میلیارد تومان بابت خرید پانل و ورق برای ساخت سقف 69 دستگاه خانه روستایی

3ـ بیش از دو میلیارد و 194 میلیون تومان برای عملیات ساختمانی 22دستگاه خانه روستای مله رولان که البته عملیات ساخت و ساز در این روستا ادامه دارد.

مریم خباز

جامعه