برگشت ممنوعه

تابویی که مورد اعتراض بسیاری قرار گرفت تا جایی که هم سازندگان سریال و هم البته برخی مسؤولان در مقام پاسخگویی، از این سریال دفاع کردند! اما جالب این‌که پس از مدتی خبر آمد که پخش سریال متوقف شده است.

در ابتدا خبر توقف سریال مساوی با توقیف این اثر گرفته شد، اما خیلی زود مشخص شد توقیفی در کار نبوده است و تنها پخش سریال منوط به رعایت برخی از ضوابط شده است. این داستان هم با گفته‌های بعدی مسؤولان امر به نوعی کنار گذاشته شد؛ چرا که ابراهیم داروغه‌زاده همین دیروز در گفت‌وگویش با برنامه شهر فرنگ شبکه خبر اعلام کرد: «مراحل تولید این سریال متوقف نشده است و از هفته آینده پخش آن آغاز می‌شود. به خاطر ماه محرم و این‌که تمام قسمت‌های ساخته شده باید مورد بازبینی قرار می‌گرفت، در توزیع آن وقفه افتاد.» او در رابطه با حاشیه‌های مطرح‌ شده هم خیلی آرام تنها به یک تذکر معمولی اشاره کرد. جایی که معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی در این رابطه گفت: «یکی دو سکانس در قسمت اول سریال وجود داشت که بهتر بود حذف می‌شد.»

هیس! ممنوعه مجوز دارد

آن‌طور که از حرف‌های معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی مشخص است سریال ممنوعه روال معمولی اخذ مجوز را طی کرده است. بنا به روال، شورای پروانه نمایش خانگی، فیلم‌ها را بازبینی می‌کند و درباره این سریال هم طبق قانون همه چیز پیش رفته است و موانع دست و پاگیری هم در این میان وجود ندارد. ‌روال به این گونه است که در دفتر نمایش خانگی دو شورای 9 نفره در پروانه ساخت و نمایش وجود دارد که با حکم رئیس سازمان سینمایی در این پست حضور پیدا می‌کنند و وقتی این سریال مجوز ساخت را پیدا کرده به این مفهوم است که از دو شورای 9 نفره مورد اشاره کسب مجوز کرده است. در این رابطه حسین پارسایی، مدیرکل نمایش خانگی هم گفته، بدیهی است چه چارچوب ساختاری مجموعه و چه ممیزی‌هایی که بر تمامی آثار تولید شده از سوی شورای پروانه ساخت و نمایش اعمال می‌شود، در این مجموعه نیز با هوشیاری و دقت کامل صورت گرفته است.

غفلت فرهنگی

با انتشار دو قسمت ابتدایی این سریال واکنش به محتوای آن خیلی زود سر از
رسانه‌ها درآورد و بسیاری از روزنامه‌ها و رسانه‌های دیگر به محتوای آن تاختند. روزنامه جوان در تیتر خود برای این سریال از ترکیب «سریال مستهجن جنسی» استفاده کرد و باشگاه روزنامه‌نگاران جوان نوک انتقادهایش را به سمت مدیران فرهنگی با عنوان «غفلت فرهنگی» گرفت. با هجمه یکباره و حساس شدن موضوع، این بار حسین پارسایی، مدیرکل شبکه نمایش خانگی اعلام کرد «تا اعمال اصلاحات لازم جهت پیشگیری از سوءتعبیر در مخاطبین و اقشار مختلف جامعه به این سریال اجازه نشر داده نخواهد شد.» اما این پایان ماجرا نبود چرا که آن‌طور که مشخص است قراری بر اصلاحات نبوده است و آن‌طور که از حرف‌های مدیرکل شبکه نمایش خانگی مشخص است همه این موارد سوء‌تفاهم‌هایی بوده که برای تماشاگران ایجاد شده است و البته که باید آنها کمی صبور باشند تا در ادامه به پیامدهای مثبت نمایش چنین محتوایی پی ببرند! او تنها کسی نبود که در مقام دفاع از سریال برآمد و تهیه‌کننده سرشناسی همچون اسماعیل عفیفه هم قضاوت درباره سریال را براساس دو قسمت منتشر شده ناجوانمردانه دانست.

هشدار به ابتذال از راه نمایش آن!

در حالی که برخی فعالان فرهنگی بر این باورند که رواج بی‌بندوباری در میان جوانان حتی اگر به‌عنوان بخشی از وقایع جامعه قابل رویت باشد هیچ نوع رسانه‌ای حق ندارد این‌گونه بی‌پرده به آن اشاره کند، اما حسین پارسایی معتقد است واکنش‌ها طبیعی است، چرا که «برای عامه مردمی که در سبک زندگی دینی یا سبک زندگی عرفی ایرانی زندگی می‌کنند، دیدن مخاطرات ذاتی زندگی در سبک دیگری که همان سبک تهاجمی غربی است، می‌تواند چنان شوک‌آور باشد که از دیدن آن بهراسند و واکنش نشان دهند.»

مدیرکل نمایش خانگی می‌گوید:‌ «این موضوع می‌تواند بشارت‌آمیز باشد که مردم از دیدن زندگی شخصیت‌های فیلمی که در چنگال تهاجم فرهنگ غربی سخت اسیرند، وحشت‌زده می‌شوند؛ این یعنی زیست جوان‌های «ممنوعه» تا الان برای عامه مردم عادی نشده و مخاطب با دیدن آنها واکنش نشان می‌دهد و نگران همسر و فرزند، خانواده و پیرامونش می‌شود و این همان خواسته مبارکی است که همه مسؤولان فرهنگی به آن توجه دارند؛ یعنی به صدا درآوردن زنگ هشدار و تحذیر که به گوش باشیم در پیرامونمان کسانی هستند که اتفاقا ممکن است همکلاسی دانشگاه و دوست ورزشی باشگاه و ... فرزندانمان باشند، اما مصاحب خوبی برای آنها نباشند.»

ممنوعه قرار است دوباره منتشر شود،‌ یکی از بی‌شمار نقل‌قول‌ها در رابطه با این مجموعه حکایت از آن دارد که این مجموعه تنها با اصلاحاتی اجازه انتشار خواهد داشت، البته بهانه ایام سوگواری محرم برای به تعویق افتادن پخش مجموعه بهانه قابل‌قبولی است،

اما این توقف چیزی از ریزبینی رسانه‌ها و مردم روی محتوای آن کم نمی‌کند. بدون شک نمایش ابتذال برای پرهیز از آن تنها راه برای هشدار به وضعیت فرهنگی مورد ادعای سازندگان سریال
نیست.