دانستنی های تغذیه در کودکان

هرم راهنمای غذایی ارائه شده توسط وزارت کشاورزی امریکا (USDA) یک راهنمای غذایی برای کودکان نوجوانان و بزرگسالان محسوب میشود. این هرم شامل شش پله به رنگهای مختلف است. پلهها برای تاکید بر اهمیت ورزش که دست در دست تغذیه به سلامت کمک میکند، در نظر گرفته شدهاند.
شش گروه غذایی مشخص شده در هرم عبارتند از:
- مواد غذایی دانهای شامل انواع نان، حبوبات، برنج، پاستا و غذاهای مشابه. غلات سبوسدار سرشار از کربوهیدراتهای مرکب و دیگر مواد مغذی مهم هستند.
محصولات دانهای تصفیه شده (نان سفید، برنج سفید) دریافتی روزانه نباید زیاد باشد. این محصولات فرآیند شده هستند و بسیاری از مواد مغذی آنها از جمله فیبر، حذف شده است.
غلات سبوسدار مانند جو، برنج قهوهای، نان گندم سیاه بسیار مغذیترند.

- سبزیجات: مصرف انواع مختلف سبزیجات تامینکننده ویتامینها و املاح معدنی متعدد است. سبزیجات منبع بسیار خوبی از فیبر نیز محسوب میشوند.
ضدعفونی و شستشوی مناسب سبزیجات پیش از مصرف ضروری است. این مواد غذایی مفید بهتر است به صورت خام یا بخارپز مصرف شوند.

- میوهها: میوهها منبع مهم ویتامینها به ویژه ویتامین A و C، پتاسیم، کربوهیدراتها و فیبر هستند. مصرف آنها به صورت خام مفیدتر است.
پیش از مصرف میوهها باید کاملا شسته شوند. آب میوهها جایگزین مناسبی برای میوه محسوب میشود اما تنها در صورتی که 100 درصد خالص و بدون افزودنی دیگری باشد. در ضمن آب میوه محتوای فیبری موجود در خود میوه را ندارد.

- محصولات لبنی: شامل شیر و فرآوردههای آن مانند پنیر و ماست است. این مواد غذایی سرشار از کلسیم، پروتئین و ویتامینها به ویژه ویتامین A و D هستند.

- گوشت، ماهی، حبوبات و آجیل: این مواد منابع اصلی پروتئینها هستند. همچنین تامینکننده آهن و ویتامینها به شمار میروند.

- چربیها و روغنها: این مواد غذایی باید در حد متعادل مصرف شوند. اما برای نوزادان و کودکان اهمیت زیادی دارند و تا سن دو سالگی نباید مصرف آنها محدود شود. گرچه قند، نه چربی و نه روغن است، اغلب جزو این دو گروه در نظر گرفته میشود زیرا دریافت غذایی قند تصفیه شده نیز مانند این ترکیبات باید محدود شود.

پیامدها و نشانههای تغذیه نامناسب

همانطور که گفته شد تغذیه بد و عدم تحرک مشکلات زیادی را برای سلامت ایجاد میکند که از آن جمله چاقی، سوءتغذیه و کم خونی فقر آهن را میتوان نام برد.
این دو، احتمال ابتلا به بیماری قلبی، سرطان، سکته مغزی و پوکی استخوان را در بزرگسالی افزایش میدهند.
علایم اولیه آترواسکلروز یا انسداد عروق که یکی از علل شایع بیماری قلبی است ممکن است در دوران کودکی و نوجوانی تشخیص داده شود.
این بیماری با عادات غذایی بد مرتبط است که منجر به افزایش سطوح کلسترول در خون میشوند.
متاسفانه به تازگی چاقی در میان کودکان افزایش یافته و بر تعداد کودکانی که دچار هایپرکلسترولمی (کلسترول بالا در خون) هستند افزوده میشود.
شیوههای غذایی نامناسب در ایجاد پوسیدگیهای دندانی نیز نقش دارد. عدم دریافت کلسیم کافی به ویژه توسط دختران یکی دیگر از مشکلات تغذیهای است که خطر ابتلا به بیماری مشکل آفرین پوکی استخوان را افزایش میدهد.
برخی ازدختران و زنان به علت اجتناب از دریافت چربی زیاد از خوردن لبنیات پرهیز میکنند در حالی که مصرف انواع کم چرب این فرآوردهها بدون افزایش چربی کلسیم مورد نیاز بدن را تامین میکند.
برای کودکان و نوجوانانی که مقادیر کافی کلسیم از طریق غذا دریافت نمیکنند میتوان مکملهای آن را تجویز کرد.
- کافئین در بسیاری از مواد و نوشیدنیها شامل شکلات ، نوشابهها، قهوه و چای موجود است. این ماده یک محرک بوده و اثر دیورتیک (افزایش ادرار) دارد که در صورت مصرف زیاد مشکلاتی همچون عصبانیت، ناراحتی معده، سردرد و مشکل در تمرکز و خواب را ایجاد میکند. کودکان به ویژه به این اثرات حساسند.
متخصصان تغذیه توصیه میکنند مصرف این مواد در کودکان و نوجوانان محدود شوند.