جوش و ردپای جوش!

برخی از افراد به جای این‌که با مراجعه به پزشک متخصص پوست و مو فکری به حال درمان جوش‌های خود کنند، به خوددرمانی روی می‌آورند. گذاشتن انواع و اقسام ماسک، کرم، ژل و ... کارهایی است که این دسته از افراد انجام می‌دهند و وقتی نمی‌توانند از شر جوش‌ها خلاص شوند، با دستکاری آنها سعی می‌کنند از بین‌شان ببرند که این مساله باعث باقی ماندن جای جوش روی پوست و مشکلات دیگری می‌شود. برای آگاهی از دلایل ایجاد جای جوش و درمان آن، صحبت‌های دکتر داریوش دائر‌، متخصص پوست و مو را بخوانید.

جوشگاه‌ها را می‌شناسید؟

جوشگاه‌ها یا اسکارها آثاری هستند که در حین درمان یا پس از اتمام درمان آکنه (جوش غرور جوانی) بر سطح پوست ایجاد می‌شوند و به جا می‌مانند. این جوشگاه‌ها در واقع پس از تخریب سلول‌های طبیعی پوست یا همان کراتینوسیت‌ها و جایگزین شدن آنها با سلول‌هایی به نام فیبروبلاست‌ها، به‌وجود می‌آیند و ممکن است برجسته (هیپرتروفیک) یا فرورفته (آتروفیک) باشند. به طور کلی، ضایعات آکنه‌ای چند شکل متفاوت دارند که از بین آنها می‌توان به شکل کمدون بسته یا سرسفید، کمدون باز یا سرسیاه، برجسته یا ندولی و بالاخره نوع کیستی اشاره کرد. اشکال برجسته و کیستی حالت چرکی و التهابی دارند و احتمال باقی ماندن جوشگاه در آنها بیشتر است، اما انواع کمدونی در اغلب اوقات بدون برجا گذاشتن آثاری از خود بهبود می‌یابند. احتمال باقی ماندن تیرگی در همه انواع آکنه وجود دارد، ولی در افراد با پوست تیره و دارای انواع ندولی یا کیستی این احتمال بالاتر است.

مثلث خطر

دستکاری کردن جوش‌ها هم باعث انتقال التهاب و عفونت به لایه‌های زیرین پوست می‌شود و هم این‌که در برجا ماندن لکه‌ها و جوشگاه‌ها اثر مستقیم و بسزایی دارد. متخصصین پوست، همیشه به بیماران مبتلا به آکنه توصیه می‌کنند که از دستکاری یا تخلیه چرک ضایعات آکنه‌ای، بپرهیزند. دستکاری می‌تواند احتمال ایجاد تیرگی و جوشگاه را بالا ببرد، علاوه بر این، خطر پراکندگی و گستردگی التهاب و عفونت به بافت‌های زیرین پوست و حتی انتشار به سینوس‌های صورت را در پی دارد. این خطر در جوش‌های ناحیه میانی صورت شامل بینی و اطراف آن، بالای پیشانی، بالای لب و گونه‌ها جدی‌تر است و این منطقه در افراد آکنه‌ای تحت عنوان «مثلث خطر» شناخته می‌شود. البته نباید این مساله را از یاد برد که موارد شدید و التهابی و کیستی آکنه، به‌طور ذاتی مخرب است و باید درمان این ضایعات به شکل سریع، موثر، پیگیرانه و طولانی‌مدت، زیرنظر متخصص پوست باشد تا از بروز بدشکلی جلوگیری شود.

تبدیل جوش به خال

جوشگاه‌ها ممکن است به خال‌های کوچک یا بزرگی تبدیل شوند ولی گزارشی از تبدیل آنها به توده‌های بدخیم وجود ندارد و اصطلاحا این ضایعات پوستی، مستعد بدخیمی نیستند. رسیدگی و درمان بموقع جوشگاه‌ها اهمیت بسزایی در از بین بردن آنها و حفظ زیبایی و ظاهر طبیعی پوست دارد. درمان‌ها می‌توانند بسیار گسترده باشند و گاهی با کرم‌ها و محلول‌های آنتی‌بیوتیکی یا لایه‌بردارهای مختلف انجام می‌شوند. علاوه بر این، پزشک در برخی موارد ناگزیر است که با کمک گرفتن از دستگاه‌های مخصوص، کمدون‌ها یا ندول‌ها را باز کند تا التهاب یا چرک از ضایعات خارج شود و روند بازسازی و بهبود پوست با سرعت و کیفیت بهتری صورت گیرد. استفاده از وسیله‌ای به نام «کمدواکستراکتور»، روش «میکرودرم ابریژن» و روش «میکرونیدلینگ» روش‌هایی هستند که برای این منظور از آنها کمک گرفته می‌شود.

داروها در مقابل جوش‌ها

جوش‌های کیستی یا عمیق یا بدشکل‌کننده و مخرب یا جوش‌هایی که به درمان‌های معمولی یا آنتی‌بیوتیکی خوراکی یا موضعی جواب مناسب نداده‌اند، باید با داروی «ایزوترتینوئین یا روآکوتان» درمان شوند. این نوع درمان، یکی از درمان‌های بسیار مؤثر و مفید محسوب می‌شود که علاوه بر کاستن از سطح چربی پوست و ممانعت از بسته شدن غدد چربی سطح پوست، التهاب و عفونت را هم به بهترین شکل مهار می‌کند. علاوه بر این، از تخریب سلول‌های پوستی جلوگیری کرده و حتی سلول‌های آسیب‌دیده و جوشگاه‌ها را هم بازسازی می‌کند. روآکوتان تنها دارویی است که همه این خواص را دارد و با تجویز منطقی و تحت نظر پزشک متخصص پوست می‌تواند بخوبی در بهبود ظاهر پوست اثرگذار باشد. بنابراین در عین این که نباید از مصرف آن در موارد شدید و بدشکل‌کننده آکنه هراس داشت، از خود درمانی و تجویز نابجای آن در جوش‌های کوچک و غیرمخرب هم باید اجتناب کرد.

وقت تمیزکاری

چنانچه جوشگاه‌ها ایجاد یا مستقر شده باشند و درمان جوش‌ها با روش‌های یاد شده هم موفق بوده یا به اتمام رسیده باشد، وقت مقابله با این ضایعات فرا رسیده است. برای از بین بردن ضایعات، می‌توان زیرنظر پزشک متخصص پوست، از داروهایی مثل کرم‌های روشن‌کننده، لایه‌بردار یا کرم‌های‌های حاوی مشتقات ویتامین‌A‌ کمک گرفت که در از بین بردن تیرگی یا جوشگاه‌های خفیف و مختصر، مفید هستند. اما در شرایطی که بافت اسکار و تخریب شده بر سطح پوست ایجاد شده باشد، باید از روش‌هایی مثل «میکرودرم ابریژن»، «میکرونیدلینگ»، لیزر «فراکشنال دی‌اکسید کربن‌» لیزر، «اربیوم» یا جراحی‌های پوستی مختلف برای مقابله با جوشگاه‌ها و بازسازی پوست آسیب دیده استفاده کرد.

«ساب سیژن» نوعی روش جراحی است که در آن با استفاده از سوزن‌ها یا وسیله‌هایی شبیه نیزه، چسبندگی‌های لایه‌های آسیب دیده پوست باز و از هم گسیخته می‌شوند و پوست فرو رفته به بالا کشیده شده و هم‌سطح پوست اطراف خواهد شد.

گاهی در برخی نقاط پوست که حالت حفره‌های عمیق پیدا کرده‌اند از وسیله‌ای به نام «پانچ» برای آزاد کردن چسبندگی‌ها و بالا کشیدن پوست استفاده می‌شود. در برخی موارد هم ممکن است لازم باشد که این قسمت‌های ناهموار با روش جراحی برداشته شوند و زخم ایجاد شده با بخیه، لب به لب و هم‌سطح پوست مجاور شود. در برخی موارد باید ترکیبی از روش‌های فوق برای بازسازی و بهبود ظاهر پوست به کار برود.

یک درمان موفقیت‌آمیز

بهبود ظاهر جوشگاه‌ها، به میزان تخریب و عمق ضایعات ایجاد شده و استعداد ژنتیکی افراد بستگی دارد و در هر فرد متفاوت با دیگری است ولی به‌طور کلی، از 20 تا 70 درصد بهبود در ظاهر این ضایعات ایجاد می‌شود. برخی محصولات در بازار وجود دارند که مدعی هستند می‌توانند جای جوشگاه‌ها را از بین ببرند. در این رابطه باید گفت که هیچ کرم یا داروی موضعی‌ای وجود ندارد که بتواند بازسازی کامل یا حتی شبه کامل را در جوشگاه‌های فرورفته یا برجسته، به همراه داشته
باشد.

تبلیغات محصولاتی از این قبیل که مدعی هستند با مصرف این فرآورده‌ها اثری از جای جوش‌ها برجا نمی‌ماند، کاملا خلاف واقع بوده و منشأ علمی و واقعی ندارد و نباید تحت تاثیر این تبلیغات قرار گرفت.

پانیذ پیراسته