پیوند سلولی و بازگرداندن بینایی موش

جام جم آنلاین: دانشمندان از طریق پیوند سلولی موفق شده اند قوه بینایی را به موش های نابینا بازگردانند که این امید را پدید آورده که روزی در آینده انسان نیز از این عمل بهره مند شود.

کد خبر: ۱۱۵۶۳۶

به گزارش شبکه BBC ، دانشمندان بریتانیایی موفق شدند حیواناتی را که چشم آنها در اثر بیماری هایی آسیب دیده بود که مشابه آنها در انسان بروز می کنند ، معالجه کنند.
دانشمندان بریتانیایی با پیوند زدن سلول های پایه شبکیه به چشم موفق به این کار شدند.
اگر از نتایج این دستاورد بتوان برای معالجه بیماری های چشم انسان استفاده کرد، میلیون ها نفر که مبتلا به ناراحتی های مختلف چشمی ، از مشکلات ناشی از پیری گرفته تا دیابت ، هستند از آن بهره خواهند برد.
زمانی که دریافت کننده های مخروطی و میله ای نور در شبکیه از میان بروند، جایگزین کردن آنها ممکن نیست.
درحالی که اکنون تلاش برای یافتن معالجاتی که ممکن است مانع نابودی این سلول ها یا تاخیر در نابودی آنها شوند ، جریان دارد، دانشمندان سعی دارند راهی برای کمک به افرادی که چشم آنها آسیب دیده پیدا کنند.
تصور می شود که شبکیه یکی از بهترین نقاط برای امتحان کردن پیوند سلولی باشد زیرا نابودی دریافت کننده های نوری در ابتدا به سایر بخش های سیستم عصبی میان چشم و مغز آسیب نمی رساند.
اما تلاش های قبلی برای پیوند زدن سلول های پایه، به این امید که به دریافت کننده های نوری بدل شوند، شکست خورده بودند زیرا سلول ها از رشد کافی برخوردار نبودند. سلول های پایه می توانند به کلیه انواع سلول های بدن بدل شوند.
در مطالعه تازه، که با بودجه شورای تحقیقات پزشکی بریتانیا انجام شده، دانشمندان انستیتو چشم و بهداشت کودک وابسته به یونیورسیتی کالج لندن و بیمارستان چشم مورفیلدز سلول هایی را که از رشد بیشتری برخوردار بودند و از قبل برای تبدیل شدن به دریافت کننده های نوری برنامه ریزی شده بودند را به چشم موش پیوند زدند.

تیم پزشکان سلول ها را از موش های پنج روزه، یعنی زمانی که شبکیه شکل می گیرد، برداشت کرده اند. این سلول ها سپس به چشم حیواناتی که از لحاظ ژنتیکی طوری طراحی شده بودند که مبتلا به بیماری چشمی شوند و به تدریج بینایی خود را از دست دهند، پیوند زده شدند.
این بیماری ها به بیماری هایی که در انسان بروز می کنند ، (retinitis pigmentosa و macular degeneration) شبیه هستند.
عمل پیوند موفق بود ؛ سلول های تازه ریشه دوانده و به سلول های عصبی شبکیه پیوند خوردند که عامل اصلی بازگشتن قوه بینایی بود.
آزمایش ها نشان داد که مردمک چشم موش به نور واکنش نشان داد و عصب های نوری فعال بودند که این مساله ثابت می کند علائم به مغز ارسال می شود.
با این حال برای تهیه سلول های شبکیه انسان در همین مرحله از رشد، لازم است سلول های پایه از جنین در سه ماهه دوم حاملگی برداشت شود.
اما دکتر رابرت مک لارن، متخصص در بیمارستان چشم مورفیلدز که در این تحقیقات شرکت داشته، گفت قصد ندارد این مسیر را دنبال کند.
او گفت ، هدف اکنون مطالعه سلول های پایه بزرگسالان است تا مشخص شود آیا امکان تغییر ژنتیکی آنها به طوری که مانند سلول های شبکیه موش رفتار کنند وجود دارد یا خیر.
سلول هایی در حاشیه شبکیه چشم افراد بزرگسال وجود دارند که تصور می شود دارای خواص سلول های پایه باشد و به گفته تیم متخصصان می توانند برای عمل پیوند مفید باشند.
دکتر مک لارن گفت ، بیماران هنوز نباید در انتظار بهره مند شدن از این معالجه باشند اما او گفت دست کم اکنون امکان چنین معالجه ای پدید آمده است.
کارشناسان بریتانیایی از این مطالعه که نتایج آن در نشریه علمی نیچرچاپ شده است استقبال کرده و آن را حیرت انگیز خواندند.