سلبریتی خوب‌ سلبریتی بد!

خانم سلبریتی ویدئویی در حساب کاربری‌اش منتشر می‌کند ناظر به رفتار ناپسندی که ـ به زعم بیننده ـ پلیس با یک شهروند دارد. صحنه‌ای مشابه همان‌هایی که در بلاد کفر از برخورد پلیس با شهروندان منتشر می‌شود.

چند ساعت بعد اما با انتشار ویدئوی کامل آن صحنه مشخص می‌شود که فرد طرف حساب پلیس، یک مردم‌آزار است که با قمه برای سایر شهروندان ایجاد مزاحمت کرده. خانم سلبریتی تا چند ماه هیچ واکنشی به این موضوع ندارد که کارش نادرست بوده. عذرخواهی از مخاطبان که بماند او حتی حاضر نیست پست نادرست و نسبت‌های ناروایی را که به پلیس داده از صفحه‌اش حذف کند. حالا بعد سه ماه از آن اتفاق، خانم سلبریتی بدون سر و صدا، پست مورد نظر را از صفحه شخصی خودش در اینستاگرام پاک کرده.

دعوا بر سر سلبریتی‌ها چند وقتی هست که بالا گرفته. یک نگاه به بی‌مسئولیتی بعضی از آنها نظر دارد و رای به حذف هر نوع سلبریتی‌بازی از عرصه فرهنگ و رسانه می‌دهد. نگاه دیگر ناظر به خوشبینی افراطی به این افراد است و اشاره‌ای به گزاره مالوف و شیکی که هنرمند همواره وقایع را پیش از وقوع‌شان پیش‌بینی می‌کند و از این جهت نباید آنها را محدود کرد. در ادامه هم مهر تائید بر هر نوع فعالیت آنها می‌زند. سلبریتی و فرهنگ مرتبط با آن را نمی‌توان از دایره رسانه مدرن حذف کرد. نمی‌شود رسانه مدرن را انتخاب و از آن استفاده کرد ولی سلبریتی یا ستاره را از آن جدا کرد. سلبریتی جزئی از ذاتیات رسانه به مفهوم مدرن آن است.

صنعت سینما آیا بدون ستاره‌هایش جایگاه و مخاطبی خواهد داشت؟! سوال اصلی اما این است که برای کاهش آسیب‌های این فرهنگ چه باید کرد؟‌ به هر حل سلبریتی آب هم بخورد برای فرهنگ عامه جذاب است. راه‌حل تنها یک مسیر دشوار اما شدنی است: افزایش سواد رسانه‌ای مخاطبان عام! این‌که مخاطب عام برخورد منفعلانه با سلبریتی و اظهارنظرها و رفتارهایش نداشته باشد و خود در جایگاه یک مخاطب فعال بتواند دیدگاه‌های نادرست سلبریتی را مورد قضاوت و ارزیابی قرار دهد. چیزی که آرام آرام در میان بعضی از مخاطبان امروزی هم دیده می‌شود. شهروندان ما امروز دیگر آن شهروندان چهار پنج سال قبل نیستند که فلان سلبریتی هر چه در صفحه شخصی‌اش بگوید را بپذیرند.

محمدصادق علیزاده

روزنامه‌نگار