بسته‌های خسته‌کننده

فرصت‌سوزی اروپاییان

بیژن نوباوه

نماینده پیشین مجلس

از همان ابتدا مشخص بود که هماهنگی میان آمریکا و اروپا اجتنا‌ب‌‌ناپذیر است و شرایط کنونی نشان داد که اروپا در برابر آمریکا برای تصمیم‌گیری استقلال ندارد. اروپا به جای این‌که از مواهب برجام استفاده کند طی دو ماه اخیر از فرصت استفاده کرد و در راستای همکاری آمریکا نقش پلیس خوب را در برابر پلیس بد ایفا کرد. از سوی دیگر ما هم طی این مدت به جای بازسازی اقتصاد داخلی و روی آوردن به غنی‌سازی بار دیگر به مذاکرات بی‌فایده ادامه دادیم. در چنین شرایطی است که وزیر امور خارجه فرانسه هم با بی‌ادبی می‌گوید که مردم ایران باید به این شرایط عادت کنند. در حال حاضر باید ایران از یک سو شرایط نهایی خود را به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کند و از سوی دیگر توجه به اقتصاد مقاومتی و درون‌گرا را با اتکا به منابع داخلی در پیش بگیرد.

اروپا انگیزه‌ای ندارد

محمد سلیمانی

وزیر پیشین ارتباطات

نگرانی عمده دوستان منتقد برجام این بود که ایران در این توافق نامه متعهد به اجرایی کردن همه تعهدات خود شده بود در صورتی که طرف مقابل اعم از آمریکا و اروپا هیچ نوع تضمین و تعهدی برای کار انجام نداده بودند. در شرایط کنونی که ایران به همه تعهدات خود عمل کرده آمریکا و اروپا چه انگیزه‌ای برای ادامه برجام دارند؟ در شرایط فعلی مسئولان باید از مردم عذرخواهی کنند که کشور را به بیراهه بردند و ملت ایران را در مسیری قرار دادند که مستحق آن نبودند. آمریکا و اروپا از ابتدا تا کنون با ایران بازی کردند. الان تنها راه باقیمانده این است که ایران میدان‌داری کند و محور فعالیت را به دست گیرد و با اتکا به مردم،‌ ملت ایران را در مسیری که رهبری تبیین و ابلاغ فرمودند حرکت دهند. اگر مذاکرات به رفع تحریم‌های بانکی و نفتی منجر نشود ماندن در برجام ضرر و خسارت است.

تحریم‌ها باید رفع شود

حمیدرضا ترقی

عضو شورای مرکزی حزب موتلفه

اروپایی‌ها تلاش می‌کنند زمان بخرند و وانمود کنند که به دنبال حفظ برجام هستند اما اگر حفظ برجام منجر به رفع تحریم‌‎ها نشود و آن‌ها نتوانند خسارت ناشی از خروج آمریکا را جبران کنند برجام و بسته‌هایی که از سوی اروپا صادر می‌شود خاصیتی ندارد. آمریکا با اروپا تقسیم کار و او را مامور کرده که ایران را به صورت یک‌طرفه در برجام نگه دارد و ایران نیز به صورت یک طرفه تعهدات خود را انجام دهد، اما از آن طرف هیچ الزام عملی برای اجرای تعهدات طرف مقابل وجود ندارد. بیانیه‌ها شعار و حرف هستند اما هیچ اقدام و تضمین عملی برای آن وجود ندارد، بنابراین بیانیه‌ای که از سوی اروپا قرائت شده صرفا اعلام موضع حمایت از تداوم برجام است نه رفع تحریم‌ها. در مجموع می‌توان گفت که اگر مذاکرات طولانی شود و ایران چه با آمریکا و چه با اروپا همچنان پای مذاکره بماند این موضوع کاملا به نفع آمریکا است.

بر طبل برجام نکوبیم

فریدون عباسی

رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی

آمریکا به دنبال سیاست اعمال فشار بر ایران است تا به واسطه تحریم‌ها، کشورمان را تحت‌تاثیر فشارهای اقتصادی قرار بدهد، اروپاییان نیز با توجه به مناسباتشان با آمریکا بعید است که راهشان را از سیاست آمریکا جدا کنند، بنابراین می‌توان انتظار داشت اروپا ژست چندجانبه‌گرایی بگیرد به این معنی که آمریکا قدرت بلامنازع نیست.

با توجه به چنین اتفاقاتی تصور نمی‌کنم در مورد برجام و بسته پیشنهادی اروپا به نتیجه دلخواهی برسیم، بنابراین نباید تصور کنیم در صورت سازش با غرب می‌توان مشکلات را حل کرد.

در هر صورت برجام تجربه‌ای بود که باید از آن استفاده کرد. اما با توجه به تحولات رخ داده در آن بهتر است واقعیت‌ها را به مردم بگوییم، چرا که با شعارهایی که صرفا مصرف داخلی دارد نباید بر طبل برجام بکوبیم.

تسلیم نخواهیم شد

احمد حکیمی‌پور

فعال اصلاح‌‌طلب

جمهوری اسلامی ایران تاکنون براساس حسن نیت رفتار کرده و نشان داده است که تابع هنجارهای بین‌المللی است. به همین دلیل باید در عمل شاهد بهره‌مندی از منافع برجام باشیم. خواسته‌های ایران براساس برجام مشخص و روشن است و می‌بایست تمام آنها عملیاتی شود. چرا که هر پیمانی تا زمانی پابرجا خواهد ماند که مفاد و اجزای آن برقرار بوده و اجرا شود.

امیدواریم هرچه زودتر شاهد تحقق این اتفاق باشیم و براساس برخی تحلیل‌ها که اروپا به دنبال اتلاف وقت و در نهایت تحمیل هر نوع بسته‌ای تحت‌تاثیر فشارها به ایران است، دچار چنین وضعیتی نشویم. البته جمهوری اسلامی ایران نشان داده کشوری نیست که در برابر این‌گونه فشارها و زیاده‌خواهی‌ها تسلیم شود، چنین رویکردی در شان ملت ایران نیست و گذشته تاریخی کشورمان نیز موید همین موضوع است.

چیزی گیرمان نخواهد آمد

محمدعلی وکیلی

عضو هیات‌رئیسه مجلس

من خیلی به کار اروپا خوش‌بین نیستم زیرا اروپا نه اعتماد به نفس کافی را برای مقابله با آمریکا دارد و نه ابزارهای لازم را. البته این به معنای این نیست که ما از برجام خارج شویم. ایران حتی‌الامکان باید در برجام بماند اما حسابی هم روی بسته حمایتی اروپا باز نکند. ما از بودن در برجام نباید انتظار داشته باشیم که چیزی گیرمان بیاید اما باید به این نکته توجه داشته باشیم که با خروج از برجام فشارهای آمریکا را مشروعیت می‌دهیم.

ایران نباید وقت خودش را صرف بازی اروپا بکند. ما باید کار خودمان را بکنیم. ما بیش از حد به خارج و بازی آمریکا و اروپا بها می‌دهیم و به همین دلیل انرژی کشور را هدر می‌دهیم. مشکلات ما داخلی است و ارتباط زیادی به برجام و تحریم و آمریکا و اروپا ندارد. ما باید از فرصت فشاری که به ایران می‌آید برای اصلاح ساختارها و رفتارها استفاده کنیم.

اروپا دنباله‌رو سیاست آمریکا

جعفر قنادباشی

تحلیلگر مسائل سیاسی

اتفاقات روزهای اخیر نشان داد که اروپاییان در مقابل آمریکا بسیار ضعیف عمل کردند و اساسا در حد و اندازه یک اروپای مستقل ظاهر نشدند. ضعف نفس مقامات اروپایی در برابر آمریکا نشان داد که آنها بیش از آن‌که به منافع مردم اروپا فکر کنند در پی جلب دلارهای نقتی دیکتاتورهای منطقه و کسب توجه رسانه‌های تبلیغی صهیونیست‌ها هستند. در شرایط کنونی اروپاییان از منافع خود غفلت کردند و چشم خود را به تبلیغات رسانه‌ای صهیونیست‌ها و دلارهای نفتی دوختند. الان مسلم است که اروپاییان در عرصه عمل تصمیمی نگرفتند و به نظر می‌رسد که شاید منتظر کسی مثل ترامپ هستند برای آنها تصمیم بگیرد و آنگاه به بیان دیدگاه خود بپردازند.

ناتوانی اروپا در دادن تضمین

حسین نقوی‌حسینی

نماینده مجلس

بسته پیشنهادی اروپا می‌بایست شامل جبران خسارات خروج آمریکا از برجام و اقدام عملی اروپا در جهت تعهدات برجامی‌شان بود که در عمل شاهد تحقق هیچ‌کدام از این موارد در بسته نبودیم.

با توجه به رفتار اروپا در مورد برجام و ارائه چنین بسته‌ای به نظر می‌رسد آنها به دنبال خرید زمان هستند تا به این ترتیب موضوعات را به تعویق بیندازند. چرا که اروپا نمی‌تواند ضمانت‌های لازم را در جهت عمل کردن به تعهدات برجامی خود بدهد زیرا بشدت تحت‌تاثیر آمریکا قرار دارد. به همین دلیل تاکنون اراده جدی از سوی اروپا برای مقابله جدی با اقدامات خصمانه آمریکا شاهد نبوده‌‌ایم.

دو سناریو و یک نتیجه

احمد بخشایشی اردستانی

استاد جامعه‌شناسی سیاسی

رویکرد جدید اروپا را می‌توان براساس دو سناریو تحلیل کرد. یکی این‌که نقش پلیس خوب را ایفا کند و پیشنهادها و مشوق‌های محدودی را مثل خرید مقدار محدود نفت و سرمایه‌گذاری مشخصی را در ایران ارائه دهد و همچنان به صورت شعاری حمایت خود را از برجام ادامه دهد. سناریوی دیگر این‌که اساسا اروپا در برابر فشارهای آمریکا از خود اختیاری ندارد و نمی‌خواهد در مواجهه با ایران کاری انجام دهد که موجبات رنجش بیشتر ترامپ را فراهم آورد. اما به هر حال در شرایط کنونی به نظر می‌رسد مذاکره‌کنندگان ایرانی در حال چانه‌زنی و علاقه‌مند هستند که درباره همین بسته پیشنهادی به چانه زنی خود ادامه دهند. از سوی دیگر آمریکا علاقه‌مند است که در بحث مواجهه با ایران مدیریت را به دست گیرد و به صورت مستقل با کشورمان مذاکره کند تا ترامپ از آن به عنوان یک پیروزی برای خود قلمداد کند.

اروپا به دنبال خرید زمان

سید کمال سجادی

سخنگوی جبهه پیروان خط امام و رهبری

بسته پیشنهادی اروپا ناامیدکننده است، بویژه این‌که در کنار آن خواسته‌هایی مطرح شده که ارتباطی با برجام ندارد، یکی از این موارد سهمیه نفت ایران است که اگر افزایش نیابد بسته اروپا ارزش خود را از دست می‌دهد. بنابراین باید بررسی بیشتری از سوی مقامات کشورمان در این راستا صورت گیرد و تصمیماتی طبق مصلحت و منافع ملی اتخاذ شود تا در صورت سازگار نبودن با منافع کشورمان دچار گذشت زمان و از دست رفتن فرصت‌ها نشویم.

به نظر می‌رسد اروپاییان به دنبال خرید زمان هستند و قصد دارند زمانی را به دست آورند تا استفاده لازم را از فرصت ایجاد شده در جهت منافع خود و تحت فشار قرار دادن ایران برای پذیرش بسته با هر شرایطی ببرند.