سراب کمک در بیراهه مجازی

خیلی کوتاه در فضای مجازی اعلام شد که این قیچک نواز برجسته نیاز به کمک مالی دارد، یک شماره کارت هم اعلام شد و بسرعت روی صفحات و اپلیکیشن‌های مجازی مختلف دست به دست چرخید. خیلی‌ها هم وارد عمل شدند و پول واریز کردند تا کمکی به این استاد کرده باشند. هنوز هم این ماجرا ادامه دارد و شاید برخی در حال واریز پول باشند، بی آن‌که به گوششان رسیده باشد زنگشاهی از بیمارستان مرخص شده، حال عمومی نسبتا خوبی دارد و آن‌طور هم که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرده، تحت پوشش بیمه تکمیلی قرار داشته و هزینه‌های درمانش کامل پرداخت شده است. سیدعباس صالحی این موضوع را در توئیترش نوشته و همچنین اعلام کرده است، هزینه پروتز پای این هنرمند که پیش از این به دلیل دیابت قطع شده بود، سال گذشته به او پرداخت شده است.

حالا این دو روایت کوتاه را کنار هم بگذارید. چقدر قضاوت کردن سخت می‌شود! چگونه است که از یک طرف اعلام می‌شود هنرمندی برای درمان نیاز به کمک مالی دارد و باید برایش پول جمع کرد و از طرف دیگر هم وزیر فرهنگ و ارشاد کشور اعلام می‌کند که تمام هزینه‌های درمانی این هنرمند پرداخت شده است. هر چند توئیت آقای وزیر که از جمله مسئولان فعال در فضای مجازی است، واضح و روشن بوده و نشان از آن دارد که به وضعیت زنگشاهی رسیدگی کامل شده است، اما ما باز هم ماجرا را پیگیری کردیم که نه‌تنها براساس یک توئیت بلکه براساس شواهد دقیق بنویسیم زنگشاهی برای درمانش هیچ مشکلی نداشته، خدا را شکر مرخص شده و از صمیم قلب دعا می‌کنیم بهبودی کامل پیدا کند.

آسیب‌های همیشگی فضای مجازی

مساله جدی و مهم این اتفاقات را باید در ماجرای نابسامان و البته نادرست کمک‌های مردمی دانست. این روزها و در اتفاقات دیگری هم شاهد بوده ایم که جمع‌آوری کمک‌های مردمی به مدد فضای مجازی هر چند تبدیل به کاری تقریبا ساده شده است، اما سرنوشت پول‌های جمع‌آوری شده چندان روشن نمی‌شود و می‌تواند خیلی زود از مردم سلب اعتماد کند، تا دیگر رغبتی به کمک‌کردن نداشته باشند و این خلق پسندیده را به فراموشی بسپارند. هر چند فضای مجازی ثابت کرده که ظرفیت خوبی برای کمک به نیازمندان را در شرایط سخت دارد، اما حالا فضا به‌گونه‌ای پیش می‌رود که همین ابزار هم کارکردی عکس پیدا کند و آنچه نباید رخ بدهد.

نمونه‌های این اتفاق را در زلزله کرمانشاه، جمع‌آوری کمک توسط یک بازیگر برای یک بیمار و... دیده‌ایم و حالا هم شوک ماجرای زنگشاهی تلخی تازه این ماجرا خواهد بود.

به ضرر هنر و هنرمند

علی مغازه‌ای فعال موسیقی نواحی به آسیب‌شناسی این اتفاق پرداخت و به جام‌جم گفت: این شکل از کمک کردن در حال تبدیل به یک آسیب است. آسیبی که هر کس در آن سهمی دارد، برخی خودشان را مطرح می‌کنند و لایک‌های بیشتری می‌گیرند! برخی دیگر هم از ارتباطات شبکه‌ای که در فضای مجازی تقریبا به سهولت شکل گرفته استفاده و یا در مواردی هم سوءاستفاده می‌کنند.

او درباره حواشی پیش آمده برای این هنرمند، اظهار کرد: مسئولان مربوطه همه به ملاقات آقای زنگشاهی رفته و علاوه بر این‌که هزینه‌های درمانش را کامل پرداخت کردند، در حد توان هم به ایشان کمک کردند. مغازه‌ای افزود: در فضای مجازی نوشته‌اند این هنرمند را دعوت کرده‌اند جشنواره موسیقی فجر و تنها سه سکه به او داده‌اند. خب پس باید چه می‌کردند؟ او اجرایی در جشنواره نداشته و توانایی اجرا هم ندارد، اما او را دعوت کرده، برایش بزرگداشتی گرفته و هدیه‌ای هم تقدیمش کرده‌اند. من هم بارها در موارد مختلف از عملکرد وزارت ارشاد انتقاد کرده‌ام، اما باید جانب انصاف را نگه داشت و این‌طور نگاه نکرد که ارشاد هر کاری انجام می‌دهد اشتباه است. این پژوهشگر موسیقی نواحی همچنین اظهار کرد: من قصد دفاع از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را ندارم و هر جا هم لازم بوده انتقاداتم را مطرح کرده ام، اما درباره آقای زنگشاهی می‌دانم که هیچ کوتاهی نشده و مردم و هنرمندان هم بهتر است منطقی تر و پیگیرتر برخورد کنند تا هر جا که واقعا لازم بود وارد عمل شوند. مغازه‌ای در پایان سخنانش تاکید کرد: برخی هنرمندان مطرح موسیقی در بازنشر اخبار به‌جلب حمایت از این هنرمند و هنرمندان دیگری اقدام کرده بودند، در حسن نیت این بزرگواران شکی نیست، اما بدون داشتن اطلاعات کافی و سنجیدن عواقب و تبعات و حواشی موضوع، این کار نادرست است. خواهشم از این هنرمندان عزیز که هنرشان هم والا و بالاست، این است که در چنین کارهایی به فضای احساسی پیش آمده بیشتر دامن نزنند، چون نتیجه خوبی ندارد و برخی دیگر از هنرمندان را کم کم به سمت این می‌کشاند که با مظلوم‌نمایی می‌شود کمک گرفت. این اتفاق به نفع هیچ بخش از جامعه ما نیست، مردم، مسئولان، هنرمندان و هنر همه در این جریان آسیب می‌بینند.

هر چند فضای مجازی خوب است و توانایی زیادی در حل و فصل برخی مسائل و شکل‌دهی حرکت‌های اجتماعی دارد، اما نمی‌توان آنچه را که در این فضا اعلام می‌شود، چشم و گوش بسته باور کرد و بدون هیچ تحقیقی پذیرفت. البته چه می‌شود کرد که بسیاری از شایعه‌ها هم از همین فضای مجازی پر و بال می‌گیرند و همه جا می‌پیچند، بی‌آن‌که واقعیت داشته باشند.

زینب مرتضایی‌فرد

روزنامه نگار