مشکل هیرسوتیسم یا پرمویی ‏

الگوی طبیعی رشد مو بر اساس زمینه نژادی بسیار متفاوت است. مثلا رشد موهای صورت در سفیدپوستان نسبت به سیاهپوستان و آسیایی‌ها بیشتر است. هیرسوتیسم در زنان به این معناست که پیازهای مو توسط هورمون‌های جنسی مردانه مانند تستوسترون یا سایر آندروژن‌ها دچار تحریک بیش از حد شده‌اند. زنان معمولا سطح کمی از هورمون‌های مردانه دارند اما افزایش غیرطبیعی آنها می‌تواند منجر به رشد زیاد مو شود.

در بعضی موارد، داروهای مصرفی مانند پروژسترون‌های استفاده شده در بعضی قرص‌های پیشگیری از بارداری یا داروهای اختلالات زیبایی اندام، موجب پرخاشگری و فشار خون بالا می‌شود .داروهای دیگر ممکن است به‌طور غیرمستقیم باعث شود بدن هورمون مردانه اضافی بسازد. برای نمونه داروهایی که برای درمان تهوع، اسکیزوفرنی، پرخاشگری، صرع، سردردهای میگرنی و داروهای درمان اختلالات دو قطبی تجویز می‌شود. با این اوصاف مطالعات امروزی نشان می‌دهد شایع ترین علت پرمویی در زنان سندرم تخمدان پلی کیستیک است .البته علل دیگر شامل ‏نئوپلاسم‌های تخمدان، اختلالات غده فوق‌کلیوی آدرنال، اختلالات هیپوفیزی و در نهایت شکل بدون علت بیماری نیز در ایجاد آن دخالت دارد. بعضی از موارد رشد زیاد مو مانند رشد مو در پیشانی، شقیقه‌ها، بالای چانه و صورت با رشد موی مردانه تناسب ندارد. این نحوه رشد مو می‌تواند از مشکلات تیروئیدی یا بیماری بی اشتهایی عصبی ناشی شود. این مشکل همچنین می‌تواند از استفاده طولانی مدت از برخی داروهای خاص مانند داروهای استروئیدی، سیکلوسپورین، فنی تویین، ماینوکسیدیل، پنی‌سیلامین و داروهای پوستی که با درمان‌های ضدآفتاب ترکیب می‌شوند، ایجاد شود.

در زنانی که اضافه وزن دارند، از دست دادن وزن می‌تواند سطوح آندروژن را کم کرده و هیرسوتیسم را بهبود بخشد. برای همه زنان درمان دارویی و درمان زیبایی که سطح هورمون‌های مردانه را کم کرده و اثر آنها ر ا بر پیازهای مو کم می‌کند، ممکن است کمک‌کننده باشد. داروهای آنتی‌آندروژنیک خوراکی مانند فیناستراید و اسپیرنولاکتون در درمان هیرسوتیسم به‌کار رفته‌اند. باید توجه داشت موهایی که قبل از شروع درمان دارویی رشد کرده‌اند و به موهای ضخیم تبدیل شده‌اند، صرفا با درمان دارویی از بین نمی‌روند و نیاز به استفاده همزمان از روش‌هایی مانند الکترولیز و لیزر دارند. برای درمان هیرسوتیسم استفاده از قرص‌های ضد بارداری خوراکی به بیشتر زنان ‏ پیشنهاد می‌شود. با توجه به اثرات داروهای آنتی آندروژن، تک درمانی با این داروها توصیه نمی‌شود مگر این که روش جلوگیری از بارداری مطمئن به کار برده شود. استفاده از قرص‌های ضدبارداری یا آنتی آندروژن ‏ معمولا در زنانی که نمی‌توانند یا نمی‌خواهند باردار شوند، پیشنهاد می‌شود. معمولا در زنان مبتلا به هیرسوتیسم در صورتی که پس از گذشت شش ماه یا بیشتر از درمان تک دارویی با قرص‌های خوراکی ضد بارداری، همچنان علائم بیماری پا برجا بود، یک داروی آنتی آندروژن به رژیم دارویی قبلی اضافه می‌شود. همچنین باید توجه داشت برای زنانی که روش‌های موضعی برداشت مو را انتخاب می‌کنند، روش لیزر / فتو اپیلاسیون بیش از سایر روش‌ها پیشنهاد می‌شود. در زنان تحت درمان با فتو اپیلاسیون که دوست دارند سریع‌تر شاهد پاسخ اولیه باشند، استفاده از کرم eflornithine طی درمان پیشنهاد می‌شود. و نکته آخر این که در زنانی که بیماری آنها ناشی از اختلالات هورمونی شناخته شده است و روش‌های موضعی برداشت مو را برای برطرف شدن پرمویی انتخاب می‌کنند، درمان دارویی برای به حداقل رساندن رشد مجدد مو پیشنهاد می‌شود.

دکتر کاوه سالارمند

دکتر داروساز