در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
جدولهایی داریم که نشان میدهد هر فرد در هر سنی به چه میزان خواب نیاز دارد. البته ابتدا و انتهای زندگی نیاز به خواب زیاد است. یک نوزاد به 14 تا 15ساعت خواب در شبانهروز نیاز دارد. این میزان خواب در سه بخش چهار پنج ساعته اتفاق میافتد؛ بنابراین خواب نوزاد تکهتکه نیست. بلکه این مدل خواب طبیعی است. با بزرگ شدن نوزاد خواب او هم کم میشود. در سالمندان تا ده ساعت خواب طبیعی است. اختلال خواب در سالمندی به صورت خواب سطحی و بیدارشدن بیش از حد است که سالمند را مستعد ابتلا به بیماریهای خواب میکند.
علت سردرد صبحگاهی در پسر17 ساله چیست؟
سردرد صبحگاهی یکی از اختلالات خواب است. ما سردرد صبحگاهی میگرنی را هم با وجود خواب خوب داریم. سردرد صبحگاهی و افزایش فشارخون را هم داریم که محل سردرد و مشخصات سردرد، معلوم است. یک سردرد صبحگاهی داریم که به علت وقفه تنفسی هنگام خواب اتفاق میافتد و علت آن خرخرکردن است که به علت شل شدن عضله حلق و بسته شدن مسیر هوایی و نرسیدن اکسیژن به مغز اتفاق میافتد. این حالت نمیگذارد فرد به مرحله خواب عمیق برسد. حتی ممکن است سردرد به علت اختلال مسیر شبانهروزی باشد که فرد شب دیر میخوابد و تا نیمههای شب سرگرم فضاهای مجازی است.
آیا ترشح هورمونها نیز در بدن تابعی از خواب شبانهروزی است؟
بله. ما هورمونهایی داریم که تابع ساعتها و سیکل شبانهروزی خواب است. نخوابیدن در ساعاتی که هورمون رشد ترشح میشود، باعث میشود فرد آن اندازه از رشد قدی را که ژنها تعیین میکنند، نداشته باشد. اگر قرار است قد او 170سانتیمتر بشود، این اتفاق به وقوع نپیوندد. به همین دلیل خانمهایی که شیفتی کار میکنند در سنین پایین چاق هستند. ترشح هورمون کورتیزول در بیخوابیها و شیفت در گردش باعث چاقی موضعی میشود.
آیا بیماریهای متابولیکی هم به اختلالات خواب ارتباط دارند؟
بسیاری از بیماریها در ظاهر به خواب ارتباطی ندارند، اما اگر اختلال خواب این افراد برطرف شود، بیماری هم برطرف میشود، مثل فشارخون بالا، قند خون بالا و غیره که البته رسیدن به این نتیجه باید با کمک پزشک باشد.
چند نوع اختلال خواب داریم؟
شش نوع اختلال خواب داریم. یک نوع آن وقفه تنفسی حین خواب است که توضیح دادم. این افراد روزها چرت میزنند. چون شب خواب مناسبی نداشتهاند و مرتب از خواب بیدار میشوند و این بیدار شدن را به یاد نمیآورند. یک اختلال دیگر، اختلال حرکتی حین خواب است. در حین بیداری فرد احساس پای بیقرار دارد . گزگز مورمورشدن دارد. به این بیماری سندرم پای بیقرار میگوییم. 80درصد این افراد در خواب هم پا را حرکت میدهند که باعث بیدارشدن او می شود. یک اختلال دیگر در افراد جوان است که دیر میخوابند و دیر بیدار میشوند. نوعی اختلال هم در سالمندان بروز میکند که زود میخوابند و زود بیدار میشوند. گروه بعدی پرخوابی است که فرد هم در طول روز و هم در شب زیاد میخوابد. گروه بعدی، اختلال در بیدارشدن
است.
به کسی که اختلالات خواب دارد و به همه چه توصیهای دارید؟
اتاق خواب، ساکت وآرام باشد. دمای آن بالا نباشد. چرت روزانه نزند. در اتاق خواب گوشی همراه و تلویزیون نباشد. در اتاق خواب مطالعه نکند. مطالعه قبل از خواب به کسانی که اختلال خواب دارند، توصیه میشود اما نه در اتاق خواب. اگر به خواب رفتن فرد با مشکل روبهروست، پس از 20 دقیقه فرد باید از اتاق خواب خارج شود. همچنین از مصرف قهوه، چای پررنگ، شکلات و خوراکی کافئیندار از ساعت پنج بعدازظهر به بعد پرهیز کند.
دکترعلیرضا یاراحمد
متخصص مغز و اعصاب
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: