حساسیت‌های غذایی

حساسیت غذایی زمانی آغاز می‌شود که فرد وقتی یک غذای خاص را مصرف کرده علائمی را بروز دهد که وضعیت معمولش فرق کند، مثلا دچار خارش پوستی،کهیر و تحریک‌های پوستی شود. همچنین تغییرات تنفسی نیز یکی از حساسیت‌های غذایی است که در پی آن حالت خفگی به فرد دست می‌دهد و شخص حس کند نفسش بالا نمی‌آید. حساسیت‌هایی که در خون ایجاد می‌شود می‌تواند تغییری در سلول‌های خونی فرد ایجاد کند. به طور کلی حساسیت‌ها طیفی گسترده دارند و ممکن است به صورت گوارشی خود را نشان دهند.

حساسیت‌ها واکنش‌های ایمنی است و گاهی وقت‌ها تغییرات در بیان ژن‌ها باعث حساسیت می‌شود. خیلی وقت‌ها فرد سال‌های طولانی از یک ماده غذایی استفاده می‌کند و مشکلی ندارد ولی بعد از مدت‌ها دچار حساسیت می‌شود.

آیا عادت غذایی نامناسب باعث حساسیت می‌شود؟

این که ما یک عادت غذایی نامناسب داشته باشیم ایجاد حساسیت نمی‌کند و بیماری‌های دیگر را ایجاد می‌کند. مثلا گوجه و بادمجان بشدت حساسیت‌زاست. شایع‌ترین آلرژن‌ها مربوط به ادویه‌جات است ازجمله دارچین، فلفل، زنجبیل و زردچوبه. اما اینها به اندازه فلفل حساسیت‌زا نیستند. ادویه‌های تند حساسیت‌زایی بیشتری دارند. پس اگر دچار حساسیت هستید نباید از این ادویه‌ها استفاده کنید؛ زیرا با هر بار مصرف اینها وضعیت شما خطرناک‌تر می‌شود.

آیا میوه‌ها و پروتئین‌ها حساسیت‌زا هستند؟

میوه‌های آلرژن مثل انگور و خربزه بشدت حساسیت‌زا بوده و می‌توانند آلرژی‌های فصلی و پوستی ایجاد کنند. فرد ممکن است با مصرف اینها دچار خارش، تورم و... شود. همچنین در گروه مغزدانه‌ها بادام زمینی بسیار آلرژی‌زاست و می‌تواند خطرناک باشد. آلرژی‌های تنفسی از پوستی‌ها خیلی خطرناک‌تر بوده و بروزشان شدیدتر است.

برای درمان آلرژی‌های تنفسی باید به پزشک مراجعه شود. خیلی از افراد حساسیت‌هایی را به صورت معمول با خوردن شیر و لبنیات حس می‌کنند. اینها حساسیت گوارشی است و باعث معده درد و به هم ریختگی سیستم گوارشی می‌شود. همچنین پروتئین‌هایی که در شیر وجود دارد بویژه در شیرگاو بسیار حساسیت‌زاست. خیلی از حساسیت‌ها در دستگاه‌های گوارشی ما اتفاق می‌افتد مثل قرمزی و تورم که علائمش با دل درد، نفخ، اسهال یا حتی دفع خون از فرد خود را نشان می‌دهد. عاقلانه این است که آن ماده غذایی حساسیت‌زا را از برنامه فرد حذف کنیم. حساسیت به پروتئین گندم یا سلیاک هم می‌تواند به صورت حساسیت‌های گوارشی باشد.

فرد برای تشخیص آلرژی‌ها باید به کلینیک‌های آلرژی مراجعه کند تا تشخیص داده شود به چه چیزی حساسیت دارد و باید آن ماده را از برنامه غذایی حذف کند تا حساسیتش بروز نکند. میوه‌های تابستانی بخصوص توت فرنگی می‌تواند حساسیت ایجاد کند یا میوه‌های پاییزی مثل کیوی، حتی انبه هم برای بعضی‌ها حساسیت ایجاد می‌کند.

پس توصیه می‌شود افراد مبتلا به آلرژی، ماده حساسیت‌زا را از فهرست برنامه غذایی‌شان حذف کنند. ما ماده غذایی نداریم که بخواهیم به عنوان ضدحساسیت از آن نام ببریم. در باور عموم خوردن ماده‌های سرد مثل ماست باعث از بین رفتن حساسیت می‌شود ولی این طور نیست. این مواد گرچه علائم را کاهش می‌دهد، اما از بین نمی‌برد و درمان نمی‌کند. تداخل خربزه و عسل نیز حساسیت‌زا نبوده و فقط تداخل غذایی دارد و در یک زمان نباید استفاده شود. بعضی‌ها با خوردن کافئین و کاکائو حساسیت پیدا می‌کنند که براحتی می‌توان آنها را حذف کرد.

دکتر پیام فرحبخش

دکترای تغذیه