دوران جنگ سرد

در دوران جنگ سرد خطوط اساسی سیاست خارجی ژاپن که حزب لیبرال دموکرات سکاندار آن بود در چارچوب روابط دوستانه با ممالک غربی خصوصا امریکا تعیین می شد و ژاپن در مسائل مهم جهانی از تصمیمات امریکا پیروی می کرد.

کد خبر: ۱۱۱۹۱۴

به طور کلی بعد از جنگ جهانی دوم دولت توکیو تحت حمایت واشنگتن بود و وابستگی همه جانبه ای به این ابرقدرت داشت ، به همین دلیل از تصمیمات جدی رهبران امریکا در سیاست جهانی پیروی می کرد. بزرگترین چارچوب دوران جنگ سرد برای امریکا، ابزار رشد و توسعه اقتصادی ژاپن بود که واشنگتن توسط آن توانست امنیت منطقه آسیا اقیانوسیه را تامین کند. این ابزار به امریکا امکان داد تا با بهره گیری از بدنه دیوانسالاری ژاپن ، رشد اقتصادی این کشور را بزرگ جلوه داده و در برابر فشار جناح چپ زمینه ای ایدئولوژیک را برای توسعه مزبور فراهم کند و با حمایت از بدنه بوروکراتیک اصول جامعه مدنی را به اجرا گذاشته و از منافع جناح راست حمایت کند. اما پایان جنگ سرد و نابودی بلوک شرق ، ژاپن را با مسوولیت های جدیدی روبه رو کرد و موجب شد این کشور در سیاست امنیتی خود تجدید نظر کند. عمده ترین علل این امر عبارت بودند از کاهش تهدید اتحاد جماهیر شوروی سابق و انتقادات بین المللی از ژاپن به دلیل عدم حضور مستقیم در جنگ خلیج فارس.
بسیاری براین باور بودند که آشکارترین نتیجه سقوط شوروی سابق کاهش اتکای ژاپن به امریکا به عنوان یک ضامن امنیتی بود، اما چالش های امنیتی دیگری که توکیو با آنها روبه رو بوده و هست اهمیت رابطه امنیتی دو کشور را همچنان پا بر جا نگهداشته است ، پیشرفت های روز افزون نظامی و اقتصادی چین ، تهدید هسته ای کره شمالی ، قابلیت های نظامی روسیه و منازعات ژاپن با همسایگان خود بر سر مسایل ارضی همه و همه باعث شده پیمان امنیتی امریکا و ژاپن همچنان از جایگاه ویژه ای در روابط دو کشور برخوردار باشد. به گونه ای که در 17 آوریل 1996 میلادی ، بیل کلینتون ، رئیس جمهور وقت امریکا و ریوتارو هاشیموتو، نخست وزیر فقید ژاپن بیانیه مشترک امنیتی جدیدی را امضائ کردند که براساس آن همکاری متقابل توکیو واشنگتن افزایش یافت. طبق این توافقنامه که مکمل پیمان امنیتی گذشته 2 کشور است ، ژاپن می تواند نیروهای مسلح خود را برای کمک به نیروهای نظامی امریکا در زمانی که منازعه ای در محدوده ای به مساحت یک هزار مایل عرصه دریایی در آبهای اطراف ژاپن رخ دهد، اعزام کند. این توافقنامه راه را برای تقویت توان نظامی ژاپن باز کرده است و دقیقا عاملی است که توکیو برای رسیدن به اهداف سیاسی - بین المللی خود به آن نیاز دارد.