قدرت گرفتن اژدها در حیات‌ خلوت عقاب

براساس برآوردهای انجام‌شده آمریکا طی دو سال اخیر با توجه به سیاست‌های غیرمنطقی ترامپ نسبت به ارتباطات اقتصادی آمریکا با دیگر کشورها در بازارهای جنوبی کشورش بخصوص کشورهای شیلی، برزیل و مکزیک سهم بازار را به چین واگذار کرده است. سرمایه‌گذاران چینی به‌طور گسترده وارد کشورهای آمریکای لاتین شده‌اند تا جایی که عموماً این شرکت‌های چینی هستند که برنده مناقصات تجاری و فرصت‌های سرمایه‌گذاری هستند، نه آمریکایی‌ها که در گذشته یکه‌تاز بازار این کشورها شناخته شده بودند.

کارشناسان معتقدند، بی‌اعتمادی کشورهای جنوب قاره آمریکا به دلیل سیاست کشیدن دیوار در مرز مکزیک و همچنین خروج آمریکا از تفاهم‌نامه اقلیمی پاریس یا حتی القای شرایط بی‌اعتمادی به موضوع روابط دیپلماتیک با کوبا باعث شده تا کشورهای منطقه جنوب آمریکا بیشتر تمایل داشته باشند با چین وارد مذاکره و مبادلات اقتصادی بشوند تا ایالات متحده که افق‌های مبهمی برای آنها ایجاد کرده است.

مواد اولیه، اصلی‌ترین دلیل

این در حالی است که بخش دیگری از کارشناسان تاکید دارند، اشتهای سیری‌ناپذیر چین برای دستیابی به مواد اولیه و از همه مهم‌تر، محصولات کشاورزی عاملی است که می‌تواند زمینه سلطه بیشتر اژدها در جنوب آمریکا را ایجاد کند و رفته‌رفته قدرت عقاب پیر را در این منطقه به چالش بکشد.

به عنوان مثال، چین سال 2009 توانست آمریکا را به عنوان اولین شریک اقتصادی برزیل پشت سر بگذارد و جایگاه خود را به عنوان بهترین و قابل‌ اعتمادترین شریک تجاری برزیل تثبیت کند، چون توانسته بود با برنامه‌ای کاملاً منطقی و دقیق در زمینه حمل و نقل این کشور ورود کرده، زمینه انتقال تمام مواد تولیدی برزیل را به سمت بنادر جنوبی چین مهیا کند، به صورتی که از آهن گرفته تا سویا از برزیل به سمت چین حرکت می‌کردند و پس از ایجاد ارزش افزوده بالا دوباره به همان منطقه یا حتی آمریکا صادر می‌شدند.

مارگارت میرز، مدیر برنامه گفت‌وگوی داخلی آمریکا، آمریکای لاتین و جهان می‌گوید: چین توانست به شکل موفقیت‌آمیزی برای خود طی یک دوره کوتاه‌مدت، جایگاهی قابل‌اعتماد در منطقه ایجاد کند، به صورتی که اکنون آمریکا اگر بخواهد جایگاه چین را دوباره به دست آورد، باید هزینه قابل توجهی بپردازد و چه‌بسا شکست بخورد.

میرز می‌افزاید: با در نظر گرفتن صادرات 303 میلیارد دلاری مکزیک به ایالات متحده در مقابل تنها 5/4 میلیارد دلاری چین لازم است،‌ حساب مکزیک را با وجود تمام مشکلاتی که با ایالات متحده دارد، مجزا کنیم، به این دلیل که از گذشته‌های دور اولین شریک تجاری مکزیک آمریکا بوده و اقتصاد هر دو کشور به یکدیگر وابسته است.

وی تاکید می‌کند، این روند پایدار نخواهد ماند، چون معادلات و منافع اقتصادی می‌تواند تأثیر قابل توجهی به آینده ارتباطی کشورها داشته باشد تا جایی که حتی ممکن است مکزیک هم به فکر گسترش روابط تجاری خود با سرزمین اژدها بیفتد و زمینه را برای جریان گسترده منابع اقتصادی در این مسیر مهیا سازد.

مدیر برنامه گفت‌وگوی داخلی آمریکا، آمریکای لاتین و جهان معتقد است، حضور گسترده چین در منطقه نکته‌ای است که ترامپ نباید آن را نادیده بگیرد، چون در صورت خروج ایالات متحده از نفتا زمینه برای قدرت گرفتن بیشتر چین مهیا شده و بازی را کاملا به اژدها واگذار کرده و بازپس‌گیری آن تقریبا غیرممکن است.

میرز می‌گوید: بررسی‌های سطحی بیانگر آن است که اکنون چین به دنبال تولیدات مکزیک نیست و تقریباً در این کشور، منافعی برای خود متصور نشده که تاکنون زیاد تمایلی به ورود در این بازار نداشته،‌ اما فراموش نکنیم، چین صرفاً خریدار مواد اولیه نیست و می‌تواند در کوتاه‌ترین مدت برای محصولات عموماً ارزانقیمت خود بازارهای فرا منطقه‌ای دست‌وپا کند که مکزیک هم یکی از این بازارهاست. بنابراین حذف نفتا دقیقاً زمینی خالی از بازیکن و رقیب را تحویل تولیدکنندگان چینی خواهد داد.

عماد عزتی