کیفیت اتفاقی نیست

در آن زمان امکان دریافت بازخوردهای لحظه‌ای و واکنش آنی مخاطبان خیلی وجود نداشت. تنها می‌توانستیم از طریق روابط عمومی شبکه و تلویزیون این واکنش‌ها را پیگیری کنیم. در همان سال‌ها، نامه‌هایی از استان‌های مختلف چون کردستان، خراسان، سیستان و بلوچستان و دیگر نقاط به دستم رسید که مردم می‌گفتند، داستان شهربانو انگار داستان خود ما و مادر‌ها و مادربزرگ‌های ماست و گویی برای همه مخاطبان، مابه‌ازایی در خانواده‌هایشان داشت. مردم خودشان را در دل این مجموعه می‌دیدند و این وجه همذات‌پنداری ماجرا عاملی بود که بیش از هر چیز به موفقیت کار و محبوبیتش افزود. این قضیه به نوبه خود جای بررسی دارد و اگر امروزه می‌بینیم که مردم ارتباط چندانی با بعضی سریال‌ها برقرار نمی‌کنند، دلیلش همین جای خالی همدلی و حس نزدیکی با داستان است. مگر می‌شود مردم با اثری ارتباط لازم را برقرار نکنند و آن اثر موفق باشد؟درخصوص شخصیت‌پردازی‌های پس از باران هم می‌دیدیم که شخصیت‌های مثبت و منفی در کنار هم در داستان گنجانده شده بودند. این داستان گرچه شخصیت‌ منفی زیاد داشت، اما همان شخصیت‌ها هم در عین منفی بودن انسان بودند و دلایل خودشان را برای بدی کردن داشتند. ما هم همین نگاه را در طراحی شخصیت‌ها داشتیم و کاراکتر‌هایی باورپذیر ترسیم شدند که آدم بودند، اصطلاحا پایشان روی زمین بود و تخیلی و فضایی و غیرقابل ارتباط نبودند.پس از باران گرچه در منطقه شمال ایران روایت می‌شد، اما جهان‌شمول بود. داستان آن همه شرایط و اقوام را در بر می‌گرفت و برای هر مخاطبی قابل تعمیم بود. در داستان‌، مسائلی انسانی مطرح می‌شد و نفرت و عشق، بخشش و دیگر احساسات را می‌دیدیم و این احساسات مابه‌ازا داشت. در نگارش داستان پس از باران جدا از طرح اولیه که من نوشته بودم، محمدهادی قمیشی هم به کمکم آمد و به عنوان طراح لباس و صحنه زحمات زیادی کشید و برای تک‌تک جزئیات تحقیق کرد. معتقدم اسفندیار شهیدی هم در مقام تصویربردار مجموعه، یکی از تصویرپردازی‌های بی‌نظیر تلویزیونی را انجام داد و در آن دوره کار تازه‌ای انجام داد که هنوز هم می‌توان به آن رجوع کرد. او پس از تصویربرداری این مجموعه، در سریال بعدی‌مان خانه‌ای در تاریکی به نوعی کمال رسید و نورپردازی‌ تصویر، نشان دادن رنگ‌آمیزی‌ بصری گوناگون و کار ویدئویی را در تلویزیون به مرحله‌ای تازه ارتقا داد. همه این عوامل دست به دست هم داد و توفیق این مجموعه را رقم زد. پس از باران کار یک نفر نیست، کار یک گروه است.

سعید سلطانی

نویسنده و کارگردان پس از باران