حس امنیت در یک اتاقک

آسانسورهای مقاوم در برابر زلزله از دو منظر متفاوت و ویژه هستند. اشتیاقی ، طراحی این نوع آسانسورها را براساس داده های موجود از میزان تخریب زلزله های گذشته از جمله امتیازهای آن می داند و می افزاید: با توجه به آمارها احتمال وقوع مشکلات در بخشهای مختلف آسانسور مورد بررسی قرار گرفتند. بر این اساس بیشترین خطرات مربوط به کابین ، وزنه های تعادل ، اتصالات ریلها و تابلوهای کنترل بود که هیچکدام برای مقابله با نیروهای افقی در نظر گرفته نشده بودند. بنابراین تمهیدات مختلفی برای جبران این ضعفها در مواقع خطر در نظر گرفته شدند. خطرناک ترین بخش مربوط به خروج وزنه تعادل از محل اصلی ، حالت پاندولی پیدا کردن و سقوط روی کابین است که برای جلوگیری از این اتفاق از کفشک های بزرگتر، اتصالات قوی و ارتباط با تابلوی کنترل استفاده شد. به صورتی که به محض خروج وزنه از محل ، خود آسانسور به صورت کامل متوقف می شود.
تقویت خود کابین با مواد مقاوم تر به منظور جلوگیری از له شدگی ، استفاده از اتصالات انعطاف پذیر به جای اتصالات جوشی و شکننده در بخشهای مختلف ، و یکپارچه سازی و یکسان سازی همه قطعات به جای چند تکه بودن آنها از جمله تغییرات مهم دیگری است که در سیستم اعمال شده اند. ضمن آن که ریلهای هدایت ، تقویت و بزرگتر در نظر گرفته شدند و روی بخشهای مختلف از جمله وزنه تعادل حسگرهایی نصب شدند که مستقیما با تابلوی کنترل ارتباط دارند و به محض تغییر جهت و خروج از حالت اصلی ، آسانسور را متوقف می کنند.
اشتیاقی ویژگی دوم آسانسورهای مقاوم در برابر زلزله را استفاده از هشداردهنده ها می داند. این هشداردهنده ها از حسگرهایی با دقت بسیار بالا تشکیل شده اند که قادر هستند زلزله های کمتر از 4 ریشتر را هم درک کنند و امکان اعلام وقوع زلزله براساس فاصله مرکز زلزله تا محل نصب آسانسور از 7 تا 30 ثانیه در آنها وجود دارد. درواقع امواج اولیه زلزله (P)را می تواند شناسایی کند و بلافاصله با توقف در اولین ایستگاه با علایم صوتی و تصویری خطر وقوع زلزله و لزوم خروج از آسانسور را اعلام کند.
این حسگرها پس از رسیدن موج ثانویه زلزله (S)به طور کامل سیستم را از فعالیت خارج می کنند. اما اگر امواج اولیه به دلایل دیگری همچون انفجار یا عبور وسایل سنگین ایجاد شده باشد پس از یک دقیقه با توجه به نرسیدن امواج ثانویه سیستم کار خود را دوباره از سر می گیرد. این حسگرها بنا به موقعیت آسانسور در ساختمان و به طور معمول در قسمت کف چاه آسانسور نصب می شوند. اشتیاقی این نوع آسانسورها را مناسب با مناطق زلزله خیز Zoom2که البته ایران هم در این مناطق قرار گرفته می داند و می افزاید: ماهیت اصلی این سیستم برای آسانسورهای هیدرولیکی (جکی) در نظر گرفته شده است ، اما با توجه به آن که آسانسورهای قرقره ای به دلایل مختلف از جمله عوامل فرهنگی در کشور ما معمول هستند، روی این نوع آسانسورها هم پیاده شده است. حتی می توان روی آسانسورهای فعلی هم تغییراتی اعمال و تا حدودی آنها را هم در برابر زلزله مقاوم کرد. آنچه در این میان مهم است آن است که آسانسورهای مقاوم در برابر زلزله باید در ساختمان ها و سازه های مقاوم سازی شده نصب شوند. در واقع تا جایی که ساختمان ها در برابر زلزله مقاومت داشته باشند این نوع آسانسورها هم می توانند کاملا ایمن و مقاوم باشند.

نسل جدید بالابرها رشد جمعیت باعث شده تا کشور به سمت بلندمرتبه سازی برود. این در حالی است که نه تنها از لحاظ کیفی و مقاوم سازی بلکه حتی ظرفیت تولید آسانسور در ایران هم بسیار پایین تر از تقاضای آن است. به گفته مهندس داوود اشتیاقی کارشناس ارشد مکانیک و دبیر اولین سمینار تخصصی آسانسورهای مقاوم در برابر زلزله ، آسانسور در ساختمان به عنوان یک کالای سرمایه ای مطرح است و نیاز است که این کالا حداقل عمر مفیدی حدود 25 سال داشته باشد. اشتیاقی که در ششمین نمایشگاه صنعت ساختمان سخن می گفت ، افزود: در حال حاضر 30درصد آسانسورهای کشور 100 درصد وارداتی هستند و 70درصد تولید داخل هم 40 درصد قطعاتشان از خارج به ایران وارد می شوند. در این میان آنچه به صورت جدی مورد نیاز است ، ساخت آسانسورهایی متناسب با فرهنگ مصرفی ایران است. به این منظور قرار است نسل جدید آسانسورهای ایرانی که در برابر زلزله مقاوم هستند از دی ماه سال آینده وارد بازار شوند. بنابراین با توجه به آن که برای تامین نیاز انبوه سازی در کشور حداقل سالانه به 25هزار دستگاه آسانسور احتیاج است ، چه بهتر که سعی شود از لحاظ کیفی و مقاوم سازی هم به این ابزار توجه شود. متاسفانه نصب آسانسورهای غیراستاندارد باعث بروز حوادثی طی سالهای گذشته شده است. این در حالی است که به دلیل پراکندگی شرکتهای تولیدی آسانسور در داخل کشور و عدم امکان تحقیق و توسعه توسط واحدهای کوچک امکان افزایش کیفی آسانسور برای شرکتها وجود ندارد. به طوری که از یکهزار شرکت فعال در زمینه تولید و نصب تنها 10 شرکت بزرگ هستند که امکان تحقیق و طراحی مهندسی در آنها وجود دارد.