بن سلمان در یک قدمی تاج و تخت

آنچنان‌که منابع مذکور می‌گویند این زمینه‌سازی در دو سطح داخلی و خارجی در جریان است. سخنان چند روز پیش پادشاه فرتوت عربستان مبنی بر این‌که تمایل دارد «خادم الحرمین الشریفین» باشد نیز بر این گمانه‌زنی‌ها دامن زده است. بعضی در این میان از طرحی سخن می‌گویند که ممکن است به موجب آن قدرت مذهبی و دینی در عربستان سعودی از هم تفکیک شود.

روز گذشته پایگاه فلسطینی المنار گزارش داد نیروهای امنیتی عربستان برای برگزاری مراسم انتصاب محمد بن‌سلمان به عنوان پادشاه جدید این کشور به حالت آماده‌باش درآمدند.

به گفته این منبع تاکنون ده‎ها نفر از شاهزادگان سعودی به دستور محمد بن سلمان تحت بازداشت خانگی قرار گرفته و ارتباط آنها با جهان خارج قطع شده است. به نوشته المنار، هم‌اکنون بیش از 60 افسر سعودی در چارچوب عملیات پاکسازی ولیعهد عربستان در بازداشتگاهی در 20‌کیلومتری ریاض قرار دارند. برخی منابع این بازداشتگاه را همان زندان «القدیه» واقع در جنوب غربی ریاض می‌دانند که تعدادی از شخصیت‌های برجسته سعودی همراه تعدادی از افسران نیروی هوایی در آنجا زندانی هستند . بر اساس گزارش ها، تعداد افسرانی که در این زندان محبوس شده‌اند به 70 نفر از جمله دو سرلشکر می‌رسد.

المنار به نقل از منابع آگاه خود می‌افزاید: محمد بن سلمان، کادری از موافقان و حامیان خود را تشکیل داده که در حال فراهم کردن تمهیدات مراسم انتصاب هستند. این منبع با اشاره به این‌که سلمان بن عبدالعزیز تمایل دارد فرزند خود را پیش از مرگش به عنوان پادشاه منصوب کرده و در مراسم انتصاب شرکت کند، افزود: قرار است شماری از رهبران جهان برای حضور در مراسم انتصاب پادشاه جدید حضور پیدا کنند تا به آن رسمیتی بین‌المللی داده شود.

منابع آگاه به المنار گفتند ولیعهد عربستان دستور تشدید حفاظت از موسسات و نهادهای عمومی و همچنین مراقبت از شاهزادگان را صادر کرده است و این نظارت‎ها بیشتر روی فرزندان عبدالله بن عبدالعزیز پادشاه سابق این کشور متمرکز شده است.

خطرناک‌ترین پادشاه

محمد بن سلمان (32 ساله) شاهزاده‌ای جوان و بلندپرواز است. هنگامی که پدرش سلمان به جای امیر عبدالله در عربستان سعودی پادشاه شد در یک اقدام نادر محمد بن نایف را ولیعهد و فرزندش محمد را جانشین ولیعهد و در همان حال وزیر دفاع عربستان کرد. تجربه محمد بن‌سلمان در مقام وزارت دفاع شروع جنگ خانمان سوز یمن بود که از دو سال و نیم گذشته تاکنون حاصلی جز شکست و کشتار به همراه نداشته است. پسر سلمان در داخل نیز موفقیتی نداشت و به گفته کارشناسان خارجی برنامه بلندپروازانه «چشم‌انداز 2030» او قابل اجرا نبوده و قادر به حل مشکلات اقتصادی عدیده این کشور بخصوص بیکاری جوانان نخواهد بود.

از همه اینها گذشته، محمد بن سلمان خویی استبدادی دارد. حسادت‌های او موجب شد پدرش محمد بن نایف را از ولیعهدی برکنار و فرزندش را جانشین او کند. چندی پیش پاتریک کوبرن، نویسنده روزنامه انگلیسی ایندیپندنت در مطلبی شخصیت دونالد ترامپ و محمد بن سلمان را با هم مقایسه کرد. کوبرن نوشت: «ترامپ و محمد بن سلمان، خطرناک‌ترین مردان جهان» هستند. به نوشته این روزنامه، محمد بن سلمان تاکنون «بیشترین تاثیر را در بی‌ثباتی» منطقه خاورمیانه داشته است. یک بار دیگر نیز «آنخلس اسپینوزا» نویسنده و روزنامه‌نگار اسپانیایی در مقاله‌ای در روزنامه ال پائیس به تحلیل شخصیت محمد بن سلمان پرداخت و نوشت: محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی جوانی بی‌تجربه است و ممکن است فاجعه‌هایی را برای کشورش به بار بیاورد.

او افزود: بن سلمان، شیخ محمد بن زاید ولیعهد ابوظبی و وزیردفاع امارات را الگوی خود می‌داند و به همین دلیل سعی می‌کند کشورش را طبق مدیریت پیشنهادی آنها اداره کند.

تفکیک قدرت دینی و سیاسی در عربستان

پایگاه اینترنتی العهد به نقل از روزنامه الرای الیوم از طرحی پرده برداشت که به موجب آن حاکمیت عربستان سعودی در نظر دارد دو قدرت دینی و سیاسی را از هم تفکیک کند.

به نوشته این منابع قرار است ملک سلمان، پادشاه عربستان تحت‌عنوان «خادم الحرمین الشریفین» مقامش را فراتر از قلمرو روزمره سیاسی نگه‌دارد و در عین حال اداره امور کشور را به دست فرزندش محمد بن سلمان ولیعهد بسپارد. از این‌رو پادشاه سعودی تلاش می‌کند در محافل و مجالس با ادبیاتی «دینی» ظاهر شود تا شایستگی مقام خادمی حرمین شریفین را احراز کند.

گفته می‌شود ملک سلمان در دیدار کوتاهی که اخیرا از منا داشت تا به گفته منابع سعودی بر نحوه انجام روند حج نظارت داشته باشد، گفت: «من آن لقب را انداختم. من خادم حرمین شریفین هستم. این افتخاری برای دولت ما از زمان ملک عبدالعزیز تا امروز است که رئیس دولت، خادم حرمین باشد». ناظران می‌گویند هیچ دلیل قانع‌کننده‌ای وجود نداشت که پادشاه عربستان سعودی روی این عبارت تاکید داشته باشد و آن را در چنین مناسبتی بیان کند. این امر گمانه‌زنی‌های جدیدی را دامن زد که به نظر می‌رسد پادشاه در حال تهیه مقدمات لازم برای انتقال قدرت سیاسی به فرزندش محمد بن سلمان است. روزنامه رای الیوم نیز «سخنان پیچیده و مبهم سلمان پادشاه عربستان» را در همین رابطه تفسیر کرد و نوشت: «این احتمال» وجود دارد.