سه‌گانه شکست

زمانی که محمد بن عبدالوهاب این تفکر انحرافی را با کمک روسای قبیله آل‌سعود را در حجاز رواج داد،‌ انگلیسی‌ها به خاطر این‌که این تفکر از ظرفیت لازم برای ایجاد اختلاف میان مسلمانان برخوردار بود از آن حمایت کردند. خاندان آل سعود که با پشتوانه نظامی و اقتصادی باعث ترویج وهابیت در عربستان شدند از حمایت انگلیسی‌ها و بعد از جنگ جهانی دوم به طور وسیعی از حمایت آمریکایی‌ها برخوردار بودند. امروز رژیم آل‌سعود نقش اصلی را در ترویج وهابیت دارد. این تفکر آبشخور اصلی فعالیت‌های جریان‌های تکفیری از جمله داعش است. بخشی از مفتیان عربستان که وهابی هستند نقش زیادی در ترویج تفکرات تکفیری دارند. از سوی دیگر، آمریکایی‌ها برای ایجاد اختلاف در جهان اسلام و برای رسیدن به اهداف خود بویژه برای مقابله با تفکر اسلام ناب و انقلابی، جریان وهابی و تکفیری را بهترین ابزار برای رسیدن به خواسته‌ها و نیات خود می‌دانند. بنابراین گرچه آمریکا مدعی مبارزه با تروریسم است اما زمامداران این کشور در ایجاد، ‌تجهیز، حمایت و پشتیبانی لجستیکی و نظامی داعش در سوریه و عراق نقش اصلی را ایفا کردند. همین مساله باعث شد این جریان بسیار خطرناک عامل جنایات بیشماری در سال‌های اخیر در عراق و سوریه شود. از همین رو بسیاری از کارشناسان و صاحبنظران اظهارات و مدعیات مقامات آمریکایی را در مبارزه با گروه‌های تروریستی مانند داعش واقعی تلقی نمی‌کنند. خلاف واقع‌گویی مقامات آمریکایی از سوی سیاسیون این کشور هم بارها تکرار شده است. از جمله دونالد ترامپ در انتخابات اخیر ریاست جمهوری آمریکا به‌کرات این مساله را عنوان کرد که آمریکا موسس داعش بوده و با صراحت از هیلاری کلینتون و باراک اوباما به عنوان موسسین داعش یاد کرد. همچنین رژیم صهیونیستی به عنوان متحد آمریکا امروز روابط گسترده و آشکاری با حاکمان سعودی دارد و از سوی دیگر از هرگونه تلاشی برای حمایت اطلاعاتی،‌ لجستیکی و نظامی داعش کوتاهی نکرده است و گزارش‌های زیادی در این زمینه وجود دارد. حتی تا به حال تعداد قابل توجهی از عناصر داعش که در جنگ مصدوم شدند در بیمارستان‌های اسرائیلی درمان شدند. با توجه به چنین واقعیاتی می‌توان گفت که اگر حمایت این مثلث از داعش نبود این گروهک ترویستی هرگز نمی‌توانست در فاصله کوتاهی اقدام به اشغال سه استان عراق کند. از سویی دیگر زمانی که داعشی‌ها اقدام به پیشروی در عراق و سوریه کردند 17 شبکه ماهواره‌ای در برنامه‌های گزارشی، اقدامات نظامی داعش را به صورت وسیع پوشش می‌دادند. حتی شبکه العربیه از افراد داعشی و تکفیری به عنوان عناصر انقلابی و مجاهد یاد می‌کرد. این شبکه‌ها در عرصه خبرسازی رسانه‌ای بگونه عمل می‌کردند تا جرات مقاومت را با توجه به انتشار گزارش‌هایی از جنایت داعشی‌ها از مردم بگیرند. چون در فضای رسانه‌ای این شبکه‌ها مقاومت معنایی جز مرگ نداشت.

در شرایط کنونی هم که داعش در عرصه نظامی با شکست‌های فاحشی روبه‌رو شده است، آمریکایی‌ها از هر فرصتی برای خارج کردن نیروهای داعش از محاصره استفاده می‌کنند. چون به ظرفیت آنها برای آشوب‌آفرینی‌های مجدد در منطقه احتیاج دارند.

دکتر یدالله جوانی / ‌کارشناس مسائل استراتژیک