وقتی گل کبود می شود

مادر حوصله نداشت. صبح تا شب در اتاق را می بست و می افتاد روی تخت. همه جای خانه پر شده بود از ظرفهای نشسته. اگر صدایش درمی آمد، بلند می شد چوب رخت آویزه را بلند می کرد و می افتاد دنبالش.

کد خبر: ۱۰۵۲۱۶

چوب را می کوبید به پشت و بازو و کمرش. اگر گیرش می انداخت یک گوشه ، شیشه فلفل را خالی می کرد توی حلقش. می سوخت پشتش ، بازویش ، کمرش ؛ چشم ها و دهانش. پدر که می رسید، جوراب ها را پرت می کرد کنار مبل ، سیگارش را می انداخت روی میز و دود خانه را پر می کرد. صدای گریه او را می شنید از ته اتاق ، چند تا فحش می داد و بعد که می دید صدا قطع نمی شود، سیگار به دست می آمد سراغش. دستهایش را از پشت می گرفت و سیگار داغ می چسباند به ساعدش. بعد دیگر زوزه بود و ناله و مشتهایی که به دنده هایش می خوردند. کودک آزاری ، یک پدیده فراگیر، گسترده و در عین حال پنهان است. بنابر آمارهای جهانی ، این پدیده نه فقط در همه کشورها به شکلهای گوناگون وجود دارد که روز به روز هم بر میزان آن افزوده می شود. ابعاد این مساله گاه آنچنان پنهان است که فرد و جامعه بسادگی از کنار آن می گذرند و گاه آنقدر دلخراش و آزاردهنده که انعکاس عمومی پیدا می کند و تا مدتها افکار عمومی جامعه را درگیر می کند. فرقی نمی کند اسمش چه باشد. آرین یا مهناز، 4 ساله یا 15 ماهه. از بلندی پرتش کرده اند یا سرش ضربه خورده و در حال کماست. پدر و مادرش می گویند خودش افتاده. بعد که پرستارها بدنش را وارسی می کنند، می بینند جای زخم و کبودی دارد. بعد که به هوش بیاید، تضمینی برای آینده اش نیست. اگر دادگاه به عدم صلاحیت پدر و مادرش رای بدهد، تکلیف او با این کودکی زخم خورده چه می شود؛ فقدان اطلاعات کافی درباره موارد خشونت ، شامل موارد گزارش نشده ای چون ، قتل نزدیکان ، تنبیه بدنی و...، ضعف قانونگذاری و ضعف اجرای آن ، به خاطر فقدان برنامه ها و سیاست های ملی و سرویس های حمایتی مانند مشاوره و نیز به دلیل عدم وجود ابزارها و مکانیسم های نظارت ، خشونت علیه کودکان را به پدیده ای قابل تامل و جدی بدل می کند که لازم است برای رفع آن ، نهادهای مختلف اجتماع در کنار هم قرار گیرند. بنیاد مذاهب برای صلح با همکاری یونیسف می کوشد سازمان های مذهبی را در روند مطالعه ، بازبینی و اجرای طرحهای مربوط مشارکت دهد. علاوه بر گردهمایی رهبران مذهبی در هلسینکی در سپتامبر 2005، این رهبران از نهم تا یازدهم می 2006، نشستی مشابه در تولدو اسپانیا تشکیل دادند. در این نشست ، 60 نفر از روحانیون 15 مذهب مختلف حضور داشتند که از ایران ، آیت الله موسوی بجنوردی ، رئیس گروه فقه و حقوق پژوهشکده امام خمینی و ناصر قربان نیا، معاون پژوهشی دانشگاه مفید قم همراه کریستین سالازار اروالکمن ، رئیس دفتر یونیسف ایران در این جلسات شرکت کردند.

نقش پر رنگ مذهب

آیت الله موسوی بجنوردی در تبیین دستاوردهای سفر به تولدو می گوید: در این جلسات بحثهای خوبی میان مذاهب مختلف در گرفت . من از طرف اسلام صحبت می کردم ، اما اعتقادم این بود که ادیان در اصول کلی متفق اند. انسان براساس فطرت از خشونت تنفر دارد و به لطافت و عشق مایل است. واقعیت انسان در دوستی جلوه می کند و خشونت ، انحراف از ابعاد انسانی است. انسان ، صرف نظر از جنسیت ، سن و مذهب ، کرامت دارد. آیت الله بجنوردی با تاکید بر اهمیت ویژه برخورد با کودک و تاثیر آن در ساختن جامعه ای سالم ، به گستردگی مساله خشونت با کودک اشاره می کند و می گوید: ما مساله کودک آزاری را تنها محدود به مسائل فیزیکی نمی دانیم. از نظر روانی ، اگر جلوی ابتکار و خلاقیت و علم آموزی کودک گرفته شود، خشونت تلقی می شود. پدر و مادر و جامعه باید کاری کنند که استعدادهای کودک شکوفا شود و ظرفیت هایش به تکامل برسد. ناصر قربان نیا نیز از نتایج سفر تولدو می گوید: یکی از آبرومندانه ترین شاخصه های دنیای مدرن ، دفاع از حقوق همه انسان هاست. آنچه در نشست تولدو مورد توجه قرار گرفت ، بررسی نقش مذاهب در جلوگیری از خشونت علیه کودکان است. با در نظر گرفتن نقش پررنگ مذاهب ، باید اذعان کرد نقش رهبران اسلامی بسیار برجسته تر است ، چون این رهبران حضور و ظهور بیشتری در میان مردم دارند.

به کودکان کمک کنیم

آیت الله بجنوردی ضمن اعلام خبر تاسیس رشته حقوق کودک درباره روشهای کاهش خشونت علیه کودکان می گوید: در این راستا می توان قوانینی تدوین کرد که در جهت احقاق حقوق کودک و مبارزه با خشونت علیه او باشد. مسائل زیادی در ارتباط با حقوق کودک حل نشده باقی مانده است. در دادگاه اطفال باید روان شناس و جامعه شناسی نیز حضور داشته باشند تا مساله با در نظر گرفتن همه جوانب بررسی شود. قربان نیا نیز در این باره اضافه می کند: برای پیشگیری از این خشونت باید نقش مذهب و اخلاق را پررنگ تر کرد. فرهنگ ها باید تغییر کند. نگاه انسان ها باید به یکدیگر تغییر کند. نباید به انسان به عنوان ابزار و وسیله نگاه شود. پاره ای از خشونت ها ناشی از ابزارنگری به انسان است. معلمان و همه کسانی که با کودکان سر و کار دارند، باید آموزش ببینند و دیگر نهادها مثل پلیس نیز باید روش برخورد با کودکان را بیاموزند. او با تاکید به شناخت عواملی چون فقر، مسائل فرهنگی ، مواد مخدر و طلاق در ارتباط با خشونت علیه کودکان می گوید: باید با پژوهش در این عرصه ها، کاری کنیم که این پدیده ناهنجار از میان برود. کریستین سالازار نیز می گوید: کمک به کودکان آزاردیده ، وظیفه حکومت هاست. باید به نقش پلیس در توجه به کودک و حمایت از او توجه شود. حرمت و کرامت کودک روشهای برخورد با اوست. لازم است در این زمینه مهارت های بین المللی کسب شود. پلیس باید در بازجویی از کودک مهارت داشته باشد تا موجب آزار بیشتر او نشود، ضمن این که پلیسها می توانند درباره هرزه نگاری کودکان در اینترنت و... همکاری کنند.

سرانجام تولدو

نشست تولدو با ارائه پیشنهادهایی به برنامه مطالعه خشونت سازمان ملل و تدوین پیامهای اصلی و تعهدات عملی برای جوامع مذهبی در توجه به مساله خشونت علیه کودکان و تهدید پیش نویس بیانیه خشونت علیه کودکان از سوی رهبران مذهبی پایان یافت. این بیانیه در جلسه مجمع جهانی مذاهب برای صلح کیوتو در آگوست 2006 تصویب خواهد شد و پس از مطرح شدن در سطح جهان ، به مجمع عمومی سازمان ملل ارسال می شود. پس از آن جعبه ابزار و مطالب آموزشی برای کمک به جوامع مذهبی برای رسیدگی به معضل خشونت علیه کودکان در سطح ملی و محلی مورد استفاده قرار خواهد گرفت که شامل راهنمایی های آسان در مورد پیشگیری از خشونت علیه کودکان و حمایت از آنهاست. با این همه ، کودکان زیادی بدون آن که دیده شوند، به اسم تادیب و آموزش و کار، آزار جسمی و روحی می بینند و جای کبودی ها و سوختگی ها و دردهای روحی شان تا همیشه باقی می ماند. دعا کنیم انسان ها در سایه اخلاق ، حرف رهبران مذهبی شان را گوش کنند و به گلها سیلی نزنند.

مشت و تحقیر

خشونت به معنای استفاده عمومی از زور یا قدرت ، به صورت واقعی یا به عنوان تهدید علیه خود، شخص دیگر یا یک گروه است که منجر به آسیب دیدگی ، مرگ ، آزار جسمی ، عدم رشد و محدودیت شود. براساس معیارهای جهانی ، هر فرد زیر 18 سال کودک محسوب می شود و خشونت علیه کودکان به معنای آسیب و آزار جسمی و ذهنی ، بی توجهی و بدرفتاری ، بدرفتاری و بهره کشی شامل آزار سوئاستفاده جنسی و قاچاق آنان است. میلیون ها کودک از خشونت رنج می برند و در این میان همه نهادهای اجتماعی درگیرند: بی اعتنایی و تحقیر، مشت و سیلی و ضربه ، کار سنگین و کم درآمد و فروخته شدن اعضای بدن و گاه روح و جان باهم. کودکان رنج می برند و گاه تا زمانی که آسیب نبینند، کسی از حال و روزشان آگاه نمی شود.