بهداشت دهان و دندان در سالمندی

بله و این شکننده‌شدن دندان‌ها را در معرض آسیب قرار می‌دهد.

در صورت چرخش دندان‌ها به سمت داخل، آیا کامپوزیت در میانسالی موثر است؟

ما در میانسالی کمتر توصیه می‌کنیم دندان سالم ر ا با ترمیم مثل کامپوزیت ظاهرش را تغییر بدهند، چون به هرحال و به مرور زمان کامپوزیت سایش پیدا می‌کند و نیاز به تعویض دارد و این کار موجب آسیب مینای دندان می‌شود و من توصیه نمی‌کنم.

آیا شستن هفته‌ای یک یا دو بار دندان با نمک یددار به جای خمیر دندان به دندان‌ها آسیب می‌زند؟

این یک باور غلط است‌. به هیچ وجه نمک را جایگزین خمیر دندان نکنید، چون نمک، هم به مینا و هم به لثه آسیب می‌زند. فقط باید از خمیر دندان‌های استاندارد موجود در بازار به این منظور استفاده کنید.

آیا بین مسواک‌زدن و خواب باید فاصله خاصی باشد؟

خیر.

آیا سرکه و نمک دندان‌ها را محکم می‌کند؟

خیر. سرکه حالت اسیدی دارد. مینای دندان در برابر اسید‌ها ضعیف است و باعث حل شدن آن می‌شود.

خود مراقبتی دندانی در سالمندی چگونه است؟

سلامت دهان و دندان از سلامت عمومی جدا نیست. بیماری‌هایی که در سالمندی شایع است شامل مواردی مانند پرفشاری خون، دیابت و... می‌شود‌. در واقع هم خود بیماری به طور مستقیم و هم از طریق مصرف داروهای مربوط به بیماری، روی سلامت دهان تاثیر گذارند. مهم‌ترین ویژگی‌ای که باعث می‌شود سلامت دهان تحت تاثیر دارو قرار گیرد، این است که داروها باعث خشکی دهان می‌شوند. بیش از 300 نوع داروی مصرفی در سالمندی باعث خشکی دهان می‌شوند. از آنجا که سالمندان احساس تشنگی کمتری دارند، توصیه می‌شود در طول روز مصرف آب کافی داشته باشند و برای کاهش عوارض خشکی دهان به طور منظم آب مصرف کنند. سالمندان حتما با نظر دندانپزشک مسواک مناسب را انتخاب کنند. مسواک اگر سفت باشد موجب تحلیل لثه می‌شود. از مسواک نرم استفاده کنند بهتر است. با استفاده از مسواک و به آرامی دندان‌ها را باحرکات چرخشی یا لرزشی مسواک بزنید. مطمئن شوید پلاک برداشته شده است و نخ دندان را به آرامی از بین دندان‌ها عبور دهید. طوری که با فشار زیاد با لثه برخورد نداشته باشد. مدت زمان خاصی برای مسواک‌زدن و نخ دندان توصیه نمی‌شود تا زمانی که پلاک دندانی برداشته شود، کافی است. در طول شبانه روز حداقل دو بار مسواک بزنند. اگر مسواک‌زدن وسواس گونه باشد به مرور زمان باعث سایش مکانیکی مینای دندان می‌شود.

آیا فاصله ملاقات‌ها با دندانپزشکی در سالمندان با دیگران متفاوت است؟

فرد سالم یک‌بار در سال می‌تواند برای چکاپ نزد دندانپزشک برود. ولی وقتی فرد دچار بیماری زمینه‌ای می‌شود مثلا مبتلا به بیماری دیابت یا سایر بیماری‌ها می‌شود فواصل نزدیک‌تری را باید برای مراجعه به دندانپزشک در نظر بگیرد. سالمندان نیز دو بار در سال باید به دندانپزشک مراجعه کنند، ولی اگر دیابت و پارکینسون دارند باید هر سه ماه یکبار نزد دندانپزشک بروند.

افراد مبتلا به چه بیماری‌هایی باید در فواصل کوتاه‌تری به دندانپزشک مراجعه کنند‌؟

افراد مبتلا به پرفشاری خون، دیابت، پارکینسون، زوال عقل،آلزایمر و بیماری‌های قلبی ـ عروقی که به علت مصرف دارو اثر احتمالی آنها روی سلامت دهان و دندان نیاز به مراقبت بیشتری دارند.

آیا می‌توان در پایان مسواک‌زدن با مقداری جوش شیرین دندان‌ها را سفید کرد؟

بعد از مسواک‌زدن، استفاده از جوش شیرین به هیچ وجه توصیه نمی‌شود، زیرا هم باعث سایش شیمیایی مینای دندان و هم موجب سایش مکانیکی دندان‌ها می‌شود؛ اما هنگام مصرف غذاهای اسیدی و ترش حداقل نیم ساعت فاصله بین مصرف غذا و مسواک‌زدن باید باشد. بعد از مصرف این غذاها دندان را با آب بشویید زیرا این کار خاصیت اسیدی غذاها را کاهش می‌دهد و نیم ساعت بعد هم دندان‌ها را مسواک بزنید.

دکتر کتایون سرگران

متخصص دندانپزشک اجتماعی