اگزما از ابتلا تا درمان

شایع‌ترین بیماری پوستی است که باعث مراجعه به متخصص پوست می‌شود. از هر سه مورد مراجعه به متخصص پوست، یک مورد آن به علت اگزماست. یعنی حدود 30 درصد، اگزما بیماری خطرناکی نیست، اما به علت خارش‌های زیاد و مکرر ممکن است روی زندگی عادی فرد روی خواب و فعالیت روزانه او تاثیر بگذارد. اگزما یکی از انواع التهاب‌های پوستی است. التهاب پوستی همراه با قرمزی و تورم است. ضایعات به صورت لکه‌های قرمز رنگ دیده می‌شود. ممکن است در شروع بیماری، ضایعات آبدار ریز یا درشت مشاهده شوند. با پیشرفت بیماری به مرور، خشکی پوست مشاهده می‌شود. خشک شدن پوست نمای چرمی شکل به پوست می‌دهد. در تمام مراحل اگزما، خارش دیده می‌شود. خاراندن ضایعات باعث اضافه شدن عفونت به ضایعه می‌شود. ممکن است شکل ظاهری پوست در همه افراد مبتلا یکسان نباشد و این مسأله تشخیص اگزما را از سایر بیماری‌های پوستی مشکل می‌کند.

آیا اگزما درمان قطعی دارد؟

اگر علت اگزما مشخص شود و از عاملی که باعث اگزما شده پرهیز شود،‌ درمان قطعی است، در غیر این صورت خیر. التهاب یک علت دارد. علت می‌تواند بیرونی باشد یا می‌تواند درونی باشد. شایع‌ترین علت اگزما، علت بیرونی است. از علت‌های درونی می‌توان به خوردن انواع غذاها اشاره کرد که البته این موضوع در افراد مختلف فرق می‌کند.

شایع‌ترین علت اگزما چیست؟

اگزمای تماسی است که پوست با بعضی عوامل تماس دارد. بعضی از این عوامل ذاتا تحریک کننده هستند مثل انواع اسیدها، بازها، شوینده‌ها و سفیدکننده‌ها که در خانه مورد استفاده قرار می‌گیرند و بعضی حلال‌های شیمیایی که در پالایشگاه‌ها و کارخانه‌ها کاربرد دارند. بعضی مواد بر اثر تماس به شکل آلرژی باعث اگزما می‌شوند. مثلا حساسیت به بدلیجات در افراد مستعد آلرژی اگزما ایجاد می‌کند.

برای پیشگیری از آلرژی پوستی در افراد مسن چه توصیه‌ای دارید؟ آیا من می‌توانم مداوم از شامپوهای مخصوص پوست خشک که پزشک تجویز کرده، استفاده کنم؟

افرادی که حساسیت دارند معمولا پوستشان خشک است در پاییز و زمستان به علت استفاده از لوازم گرم کننده درخانه و محل کار،‌هوا فوق العاده خشک می‌شود. با افزایش سن، پوست خشک و ترک‌هایی در پوست ایجاد می‌شود که با چشم دیده نمی‌شوند. این ترک‌ها راه نفوذی می‌شود برای ورود مواد حساسیت‌زا به پوست. افرادی که مشکل دارند باید از شوینده‌های ملایم استفاده کنند و بعد از استحمام هم از مرطوب‌کننده‌های پوست بهره ببرند. این افراد می‌توانند از شامپوهای مخصوص پوست خشک و اگزمایی البته با نظر پزشک معالج خود استفاده کنند. البته ادامه استفاده از چنین شامپوهایی برای این افراد منعی ندارد.

به افرادی که آلرژی پوستی دارند و بنا به عللی مجبورند به موادی که به آنها حساسند دست بــزنند چه توصیه‌ای دارید؟

این افراد هنگام کار کردن حتما از دستکش استفاده کنند. البته بعضی افراد به دستکش جراحی هم حساسیت دارند که در این صورت باید زیر آن یک دستکش نخی بپوشند. مراقب باشند به زیر دستکش نفوذ نکند و دستکش از زیر خیس نشود که در این صورت بدون دستکش کار کردن بهتر است.

به افرادی که آلرژی پوستی دارند و نمی‌توانند به هر دلیلی از دستکش استفاده کنند، چه توصیه‌ای دارید؟

این افراد می‌توانند بلافاصله بعد از استفاده از مواد، از چرب کننده‌ها یا مرطوب‌کننده‌ها استفاده کنند. البته همیشه سفارش ما به این افراد استفاده از دستکش است و اگر نمی‌توانند، بلافاصله بعد از کار با مواد، دست‌ها را شسته و خشک کنند و وقتی پوست نمناک است از مرطوب‌کننده استفاده کنند. در داروخانه‌ها کرم‌های محافظ موجود است که شبیه دستکش نامرئی است و تا حدودی نفوذ مواد حساسیت‌زا به داخل پوست را به تاخیر می‌اندازد.

آیا محصولاتی که مخصوص کودکان است برای افراد مبتلا به اگزما مناسب‌تر است؟

بله، این افراد می‌توانند از کرم‌های مرطوب کننده بدون بو و اسانس استفاده کنند و از شوینده‌های ملایم بهره ببرند.

دکتر سید مسعود داوودی

متخصص پوست