ایست ایست...

سکته قلبی می‌تواند برای هر فردی اتفاق بیفتد ولی با این حال امکان پیشگیری از وقوع آن وجود دارد.

دکتر جهانبخش سنجابی‌شیرازی پزشک متخصص تغذیه و رژیم‌شناس R.D (رژیم‌شناس تائید صلاحیت شده بین‌المللی) – Registered Dietian به شما می‌گوید چطور باید از سکته پیشگیری کرد.

انسداد دردسرساز

سکته زمانی ایجاد می‌شود که برای یک لحظه یا به‌صورت ممتد، خون‌رسانی به کل قلب یا بخشی از آن قطع شود، در واقع وقتی‌ توقف یا کاهش در خون‌رسانی شریان کرونر قلب به‌دلیل انسداد به‌وجود بیاید، می‌گوییم فرد سکته کرده است. البته شدت سکته می‌تواند با توجه به محل انسداد، متفاوت باشد. گاهی شدت بالای سکته، باعث از بین رفتن بافت قلب خواهد شد.

چربی‌های کشنده!

عوامل زیادی می‌تواند در سکته قلبی نقش داشته باشد که معمولا به آنها ریسک فاکتور می‌گویند. یکی از مهم‌ترین دلایلی که به سکته قلبی منجر می‌شود، افزایش تری‌‌گلیسرید و کلسترول در بدن است. رسوب کلسترول با کلسیم، یک پلاک سیمانی به‌وجود می‌آورد که به آن اسکروز گفته می‌شود که عامل انسداد شریان کرونر به حساب می‌آید. تحرک نداشتن و ورزش نکردن از دلایل دیگری محسوب می‌شود که می‌تواند احتمال سکته قلبی را افزایش بدهد.

همچنین استعمال دخانیات می‌تواند باعث افزایش اسکروز شود. البته نباید این نکته را از یاد برد که سابقه خانوادگی و ارث نیز در ابتلا به سکته قلبی نقش دارد. آن دسته از افرادی که مستعد تشکیل لخته در خون هستند نیز بیش از دیگران به سکته قلبی دچار می‌شوند و باید زیر نظر پزشک باشند. علاوه بر موارد یاد شده، استرس یکی دیگر از عوامل بروز سکته قلبی به حساب می‌آید.

راه‌های نجات از مرگ

برخی از کارها در زمان سکته قلبی معجزه می‌کند و می‌تواند فرد را از خطر مرگ نجات بدهد. برای مثال، سرفه عمدی در زمان سکته قلبی، بسیار مفید محسوب می‌شود. یکی دیگر از کارهایی که در زمان سکته قلبی می‌توان انجام داد، سوراخ کردن نوک انگشتان است انجام چنین کاری از ایجاد لخته مجدد پیشگیری می‌کند. زمانی که فردی دچار سکته قلبی می‌شود، نباید بدن او را حرکت داد و فرد باید در حالت نشسته یا خوابیده باشد و از انجام فعالیت‌های بدنی بپرهیزد. حفظ آرامش در فرد و تسهیل رسیدن اکسیژن به او، مساله بسیار مهمی به حساب می‌آید. اگر فرد سابقه سکته قلبی داشته باشد یا در گروه ریسک فاکتورها قرار بگیرد، می‌توان قرص آسپرین در شرایطی که فرد زخم معده نداشته باشد، به او داد. دادن قرص‌های ضدکلسترول (خانواده استاتین‌ها) هم مفید است و می‌تواند جان بیمار را نجات بدهد. دادن قرص زیرزبانی مثل نیتروگلیسیرین در شرایطی که از سکته بیمار اطمینان وجود داشته باشد، ضروری محسوب می‌شود به شرط آن‌که فرد علائم محسوس افت فشار خون را نداشته باشد. البته آن دسته از افرادی که آشنایی کامل به علائم سکته قلبی و آشنایی کامل به داروها را دارند، می‌توانند از قرص‌های یاد شده برای بیمار کمک بگیرند و سایر افراد نباید به هیچ عنوان چنین کاری را انجام بدهند. 6 تا 30 دقیقه پس از سکته قلبی، زمان طلایی به حساب می‌آید و فرد باید سریعا به مراکز درمانی منتقل شود تا اقدامات لازم صورت بگیرد.

این نشانه‌ها را جدی بگیرید

سکته قلبی در هر سنی می‌تواند بروز کند و سبک زندگی و تغذیه در به وجود آمدن آن نقش مهمی را ایفا می‌کند. همچنین استرس و آلودگی‌ هوا هم می‌تواند باعث افزایش احتمال سکته قلبی شود. سکته دارای علائمی است که باید آنها را جدی گرفت. برای مثال، تنگی نفس و گرفتگی در ناحیه فوقانی قفسه سینه یکی از علائم بروز سکته قلبی به حساب می‌آید.

فردی که سکته می‌کند معمولا یک فشار شدید را روی دنده‌های قفسه سینه خود حس می‌کند و از درد، دست خود را به حالت مشت درمی‌آورد. اطرافیان با دیدن چنین حالتی می‌توانند پی به سکته قلبی فرد ببرند. درد در ناحیه کتف و شانه سمت چپ که معمولا تا نوک انگشتان ادامه پیدا می‌کند، یکی دیگر از علائم سکته است. عرق کردن سرد، حالت تهوع، تغییرات فشارخون، حالت سنگینی، سوزش سردل و... همگی می‌تواند از نشانه‌های سکته قلبی باشد.

گاهی سکته قلبی علائم خاصی ندارد و فقط فرد را دچار تپش قلب می‌کند. علاوه بر آن، درد می‌تواند در ناحیه معده یا شکم احساس شود که در چنین شرایطی فرد باید از نظر قلب نیز بررسی شود، بویژه اگر سابقه قبلی ابتلا به بیماری‌های گوارشی را نداشته باشد. درد در ناحیه فک و چانه هم می‌تواند از علائم بروز سکته قلبی به حساب بیاید که البته این مورد چندان شایع نیست.

مصرف خودسرانه ممنوع

مصرف مداوم و خودسرانه قرص‌های ضدبارداری با افزایش فشارخون بالا و چربی خون بالا همراه است و شانس ابتلا به سکته قلبی را به این شکل افزایش می‌دهد، به همین دلیل باید از مصرف خودسرانه و طولانی مدت این قرص‌ها پرهیز کرد. به غیر از این قرص‌ها، عوامل دیگری هم می‌تواند باعث بروز سکته قلبی شود. برای مثال، شکستگی استخوان‌های اندام‌های تحتانی یکی از دلایل سکته قلبی است.

شکستگی این استخوان‌ها باعث وارد شدن چربی مغز استخوان در خون و قلب می‌شود، ضمن این‌که شکستگی، بی‌تحرکی طولانی مدت را برای فرد به همراه دارد که خود عاملی برای سکته قلبی است.

هزار و یک دلیل برای سکته

دلایل زیادی در بروز سکته قلبی نقش دارد. برای مثال، ابتلا به برخی از بیماری‌ها همچون چربی‌ خون بالا، دیابت و فشارخون بالا، همگی می‌تواند احتمال بروز سکته قلبی را افزایش بدهد.

حواس‌تان به دما باشد

یکی از کارهایی که می‌تواند افراد را مستعد سکته قلبی کند، عادت رفتن یک مرتبه از داخل آب گرم یا هوای گرم به آب سرد محسوب می‌شود و افراد چنین کاری را در سونا انجام می‌دهند. چنین کاری می‌تواند شانس بروز سکته قلبی را افزایش بدهد و باید از انجام آن پرهیز کرد.

بهاره جلالوند