اپیدمی دیابت

علم پزشکی چنین بیماری‌هایی را مهار کرده و عمر مفید و سلامت را افزایش داده است، ولی اکنون غول‌های جدیدی سر بلند کرد و زندگی بشر را مورد حمله قرار داده‌اند. شیوع فراگیر دیابت تیپ 2 از چند سال قبل در ایران آغاز شده است و من به عنوان متخصص دیابت در سال‌های اخیر، انتشار این بیماری را بین همه سنین بخصوص جوانان می‌بینم. بین خانواده‌هایی که وضع مالی بهتری دارند و به نظرخودشان بیشتر به خودشان می‌رسند، این بیماری رواج بیشتری پیدا کرده و تخریب می‌کند.

نوجوانی را در نظر بگیرید که خانواده‌اش او را با خودرو به مدرسه برده و عصرها نیز به کلاس‌های مختلف می‌برند. برای رسیدن به دانشگاه اضطراب زیادی دارد و در هفته فقط دقایقی ورزش می‌کند. هر روز سه وعده غذای کامل و چند وعده میان‌وعده می‌خورد. بازی‌های مورد علاقه‌اش هم رایانه‌ای است.

فرض کنیم دختر نوجوانی اکنون 17 ساله است. 164 سانتی‌متر قد و 68 کیلوگرم وزن دارد.

این فرد پنج عامل ابتلا به دیابت را داراست:

1 ـ نداشتن فعالیت بدنی: در این سن فرد باید بیش از 300 دقیقه در هفته ورزش کند که می‌تواند شامل دویدن، شنا، دوچرخه‌سواری، انواع ورزش‌های با توپ و... باشد ولی این نوجوان کمتر از صد دقیقه ورزش می‌کند.

2 ـ استرس: سن شروع جوانی اوج استرس است و برای این فرد استرس کنکور، استرس کلاس‌های مختلف و تکالیف متنوع و استرس برخی فیلم‌ها و بازی‌های خشن نیز اضافه شده است.

3 ـ غذای اضافی: اگرچه در نوجوانی نیاز غذایی بالاست ولی حجم غذا و کالری آن در این فرد بیش از اندازه است.

4 ـ چاقی: برای قد 164 در سن 17 سالگی وزنی معادل 50 تا حداکثر 57 کیلوگرم مناسب است و این فرد چاق محسوب می‌شود.

5 ـ کم بودن بازی‌های دسته‌جمعی و مفرح که یکی از اصلی‌ترین عوامل کاهش استرس‌های روزمره است.

اگر پدر، مادر، عمو، دایی یا عمه و خاله این فرد مبتلا به دیابت باشند به احتمال خیلی زیاد او قبل از 30 سالگی دچار دیابت می‌شود و اگر هیچ سابقه فامیلی دیابت نداشته باشد باز هم در میانسالی احتمال دیابت دارد.

براحتی مشخص است این فرد و افراد مشابه، بیشتر افراد جامعه کنونی ما را تشکیل می‌دهند. این افراد به احتمال زیاد در سال‌های آینده مبتلا به دیابت تیپ 2 می‌شوند و متاسفانه باید گفت اگر همین گونه ادامه دهیم اپیدمی دیابت دامن همه ما را می‌گیرد.

دکتر رضا کریمی

‌ فوق‌تخصص بیماری‌های غدد و متابولیسم