رفع تردیـد

به گزارش جام‌جم، در ماه‌های اخیر موضوع برپایی نمایشگاهی از گنجینه آثار موزه هنرهای معاصر تهران در پایتخت‌های آلمان و ایتالیا به یکی از موضوعات حاشیه‌ای و جنجالی در عرصه هنرهای تجسمی کشور تبدیل شد. موضوع از اینجا شروع شد که مقرر گردید 60 اثر از شاهکارهای گنجینه موزه هنرهای معاصر برای مدت چند ماه در برلین و سپس در رم به نمایش گذاشته شود.

همین موضوع سبب بروز برخی نگرانی‌ها نسبت به انتقال آثار شد. نخست بحث بیمه آثار مطرح بود که در نهایت موزه هنرهای معاصر با یک شرکت معتبر بیمه انگلیسی برای این آثار به توافق رسید. نگرانی دیگر بحث بازگرداندن این آثار به ایران بود. به هر حال هر یک از آثار گنجینه موزه جزو سرمایه‌های کشور محسوب می‌شوند و در این خصوص دل نگرانی‌هایی وجود داشت که مبادا آثار به کشور بازنگردد. با وجود تاکید چند باره مجید ملانوروزی، مدیر دفتر تجسمی وزارت ارشاد و نیز رئیس موزه هنرهای معاصر مبنی بر این که در این توافق دولت‌ها طرف حساب هستند، باز هم نگرانی‌ها رفع نشد.

ملانوروزی چندی قبل در گفت‌وگو با خبرنگار ما درباره این نگرانی‌ها گفته بود: اینجا قرارداد بین دو دولت است. درست است که موزه‌ها تفاهم‌نامه را امضا کرده‌اند، اما پشت این تفاهم، وزرای کشورها هستند. در واقع توافق میان دو دولت است. از طرفی بیمه‌ها وقتی در دنیا کاری انجام می‌دهند به همه مسائل امنیتی می‌اندیشند. ما همه آثار این نمایشگاه را فول بیمه کردیم. یعنی همه احتمالات برای حفظ سلامت آثار اعم از مسائل تروریستی، زلزله، سقوط هواپیما و... را پیش‌بینی کردیم. به همین دلیل شرکت بیمه (که یک شرکت سرشناس انگلیسی است) اجازه نمی‌دهد یک نیروی ساده، آثار را ببرد. این کارها در همه مراحل با تدابیر خاص منتقل می‌شود، حتی چوب‌هایی که قرار است به وسیله آن کارها بسته‌بندی شود، از جنس چوب‌های ضدحریق است که در ایران وجود ندارد.

ملانوروزی درباره احتمال توقیف آثار نیز گفته بود: این امکان ندارد، چون جدای از بیمه، دولت‌های آلمان و ایتالیا به ما ضمانت می‌دهند. این نمایشگاه هم اولین نمایشگاه خارجی ما نیست و پیش از این هم آثارمان را به نمایشگاه‌های دیگر فرستاده‌ایم. این بار اتفاقا ضمانت و مراقبت و حساسیت چندبرابر بیشتر از گذشته است.

با وجود این توضیحات باز هم چند وقت یکبار در رسانه‌ها همین نگرانی‌ها مرتب تکرار می شد تا این که دیروز وزیر امور خارجه جمهوری فدرال آلمان، طی نامه‌ای به همتای ایرانی خود آثار گنجینه موزه هنرهای معاصر ایران را ضمانت کرد.

فرانک والتر اشتاین مایر، وزیر امور خارجه جمهوری فدرال آلمان، طی نامه‌ای به محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران تمام آثار گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران را تا هنگام عودت آثار ضمانت کرد.

فرانک والتر اشتاین در نامه خود نوشت: طبق گزارش‌ها مطلع شده‌ام در تهران نگرانی‌هایی در خصوص به امانت سپردن این آثار وجود دارد. با کمال میل از این فرصت برای از میان بردن این نگرانی‌ها استفاده می‌کنم.

او افزود: طبق قوانین آلمان همانند آنچه در موزه معاصر تهران مرسوم است، برگه ضمانت عودت آثار برای این گنجینه صادر می‌شود که در آن تضمین می‌گردد تمام آثار باید به موزه هنرهای معاصر تهران بازگردانده شود و تا هنگام عودت آثار، هیچ گونه شکایت دادگاهی برای تحویل، ضبط، توقیف یا اقدامات اجرایی مجاز نیست. ایالت برلین، ضمانتی را به موزه هنرهای معاصر تهران ارسال کرده است و من می‌توانم به شما ضمانت دهم از این طریق موزه هنرهای معاصر تهران همه ضمانت‌های لازم را در دست دارد.

وزیر خارجه آلمان همچنین در این نامه تاکید کرد: طبق توافقات دو موزه، موزه‌های دولتی برلین از نظر امور اجرایی و تعمیرات آثار هنری مسئول است.

در پایان این نامه اشتاین مایر خاطرنشان کرد: بسیار خرسندم این نمایشگاه چنین موقعیتی را فراهم می‌کند تا در کنار این پروژه، تصویری نو از فرهنگ ایرانی عرضه شود. از این رو امیدوارم از سوی طرف ایرانی نیز بزودی آماده‌سازی‌های لازم انجام شود.

در این نمایشگاه برای اولین بار طبق رایزنی‌های انجام شده 30 اثر خارجی در کنار 30 اثر از هنرمندان کشورمان از گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران در برلین و رم به نمایش درمی‌آید. اتفاقی که رئیس موزه از آن با عنوان جنگ نرم جمهوری اسلامی ایران در عرصه هنر یاد می‌کند.

سجاد روشنی

فرهنگ و هنر