مادر داعش

کسی که هرچند در دو دوره پیشین رقابت‌های انتخاباتی در برابر باراک اوباما در رقابت‌های درون‌حزبی شکست خورد اما پس از هشت سال آمده است تا به عنوان نخستین رئیس‌جمهور زن آمریکا، ادامه‌دهنده راه اولین رئیس‌جمهور سیاه‌پوست ایالات متحده باشد.

از تحقیق درباره واترگیت تا تحقیر در رسوایی وایت واتر

کلینتون 69 ساله، سیاستمدار کهنه‌کاری است. خیلی‌ها او را به عنوان شصت و هفتمین وزیر خارجه در دولت باراک اوباما طی سال‌های 2009 تا 2013 به یاد می‌آورند اما سابقه فعالیت‌های سیاسی این زن، به گذشته‌ای دورتر بازمی‌گردد. هیلاری کلینتون از سال 2000 تا 2009 سناتور ایالات متحده از نیویورک بود. در همان سال‌ها بود که به جمع حامیان تحریم ایران پیوست. او همچنین همسر بیل کلینتون، چهل و دومین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، بانوی اول ایالات متحده در دوره ریاست جمهوری شوهرش بیل کلینتون از سال‌های 1993 تا 2001 و بانوی اول آرکانزاس در دوره فرمانداری بیل کلینتون 1979 تا 1981 و از 1983 تا 1992 بوده است. در همین دوران بود که موضوع رسوایی مالی بیل کلینتون در آرکانزاس موسوم به وایت واتر، اعتبار خانواده او ازجمله هیلاری کلینتون را تهدید کرد.

با این همه، به واسطه همین سوابق طولانی هیلاری در ساختار سیاسی آمریکا، او از سوی مجله فوربس به عنوان پنجمین زن قدرتمند جهان در سال 2012 انتخاب شد. اما شهرت هیلاری کلینتون برای بسیاری از ایرانی‌ها به موضوع جنجال روابط همسر وی با مونیکا لوینسکی در سال 1998 باز می‌گردد. موضوعی که حتی در جریان انتخابات اخیر ایالات متحده نیز در کانون توجهات قرار گرفته است.

کلینتون زاده شیکاگو است. او بعد از پایان تحصیلات در کالج ولزلی در رشته علوم سیاسی درسال 1969 وارد مدرسه حقوق دانشگاه ییل و در این مکان برای نخستین بار با بیل کلینتون آشنا شد. او در سال 1973 دکترای حقوق را از همین دانشگاه دریافت کرد. بیل کلینتون و هیلاری در سال 1975 با هم ازدواج کردند. هیلاری در سال 1976 عضو هیات علمی دانشکده حقوق دانشگاه آرکانزاس و همچنین عضو مؤسسه حقوقی شد. در سال 1974 در اوج رسوایی واترگیت، هیلاری به عنوان دستیار کمیته قضایی کاخ سفید که پیرامون ریچارد نیکسون تحقیق می‌کرد مشغول کار شد. در سال 1980 بیل و هیلاری صاحب دختری به نام چلسی شدند.

شریک جرم بوش؛ متحدی که منتقد شد

برنامه‌های سیاسی و اجتماعی کلینتون را باید براساس تقسیم‌بندی مسئولیت‌های وی، دسته‌بندی کرد. او در دوره‌ای که بانوی اول آمریکا بود، برنامه مراقبت بهداشتی کلینتون را پیگیری کرده و بیشتر در زمینه توسعه اجتماعی فعالیت می‌کرد. با این وجود، آن هنگام که همسر وی کاخ سفید را ترک کرد و کلینتون در نقش سناتور به ایفای نقش پرداخت، مسئولیت‌های سیاسی بیشتری را برعهده گرفت و مثلا پس از واقعه یازدهم سپتامبر به صف حامیان حمله نظامی به افغانستان پیوست. با این وجود، هیلاری کلینتون ازجمله سناتورهایی بود که موافق شیوه جنگی جورج بوش پسر در جریان حمله به عراق نبود. این موضع وی در شرایطی بود که کلینتون در اکتبر 2002 به قطعنامه جنگ عراق که به جورج دبلیو بوش اجازه استفاده از نیروی نظامی علیه عراق را می‌داد رأی موافق داده بود.

کلینتون برای اولین بار در سال 2008 بخت خود را برای کسب عنوان اولین بانوی رئیس‌جمهور ایالات متحده آزمود. با این حال او در جریان رقابت‌های درون‌حزبی مغلوب باراک اوباما شد و پس از آن‌که اوباما به پیروزی رسید، وی را به عنوان وزیر خارجه‌اش برگزید. مسئولیتی که پیش از وی بر عهده کاندالیزا رایس بود. سیاست خارجی آمریکا در دوره وزارت خارجه کلینتون، سیاستی تهاجمی مبتنی بر دخالت در امور سایر کشورها بود. کلینتون در جریان وقایع پس از انتخابات 88 به حمایت از فتنه‌گران در ایران پرداخت و در جریان بیداری اسلامی در غرب آسیا، کوشش کرد تا منافع آمریکا را در پس این تحولات حفظ کند. او نظریه‌پرداز دخالت نظامی آمریکا در لیبی بود. دخالتی که ماجرای حمله به کنسولگری آمریکا در بنغازی هنوز یکی از دردسرهای دوره وزارت خارجه‌اش به شمار می‌رود. در همین دوره بود که موضوع استفاده کلینتون از ایمیل‌های شخصی‌اش نیز جنجال به پا کرد.

انتخاب‌های سخت یا اشتباه؟

کلینتون در سال 2012 کرسی وزارت خارجه دولت اوباما را به جان کری سپرد و سراغ برخی فعالیت‌های اجتماعی رفت. او در همین فاصله کتاب خاطرات خود را هم به چاپ رساند. کتابی با عنوان «انتخاب‌های سخت» که در آن برای اولین بار به موضوع مذاکرات هسته‌ای با ایران در دوره وزارت خارجه وی اشاره شده بود.

بسیاری از تحلیلگران در توصیف فعالیت‌های سیاسی کلینتون، به او لقب «مادر داعش» را می‌دهند. شبیه‌سازی از روی لقبی که بی‌نظیر بوتو در پاکستان به عنوان «مادر طالبان» گرفته بود. کم نیستند افرادی که معتقدند نحوه برخورد کلینتون با بهار عربی و نیز اشتباهات او در عراق و لیبی در نهایت باعث شد تا داعش به تهدید جهانی تبدیل شود. این همان موضوعی بود که دونالد ترامپ، رقیب این روزهای کلینتون نیز در نخستین مناظره انتخاباتی به آن اشاره کرد.