باج دهی امریکایی
به دنبال سفر هوجین تائو رئیس جمهوری چین به امریکا، بوش در اقدامی تازه وعده داد تا از استقلال تایوان حمایت نکند این اظهارات در حالی بیان شد که رئیس جمهور چین معترف شد اختلافات میان دو کشور همچنان باقی است.
دکتر مهدی مطهرنیا ، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل بین الملل بر این باور است که امریکا از این برگ برنده تلاش دارد تا توافق چین در خصوص ایران کسب کند.
بوش در دیدار با رئیس جمهور چین اعلام کرده است که از استقلال تایوان پشتیبانی نمی کند. نظر شما درباره این تغییر موضع چیست؛
در عرصه سیاست خارجی امریکا ، امروز موضوع سیاست جهانی مطرح است و امریکا تلاش دارد تا با پیروی از این سیاست جهانی ، برتری ناشی از سه جنگ جهانی در قرن بیستم را در فضای آنارشی بین المللی تشدید کند. رویکرد جدید امریکا با توجه به پیش بینی قرن 21 میلادی توسط اساتیدی چون مانل کاستل به تغییر هویت ها و پیش بینی این که ملتها به سوی تحرکات دمکراتیک در برخورد با حکومت ها پیش می روند ، قرار گرفته و بر رفتار امریکا تاثیر گذاشته است ، به گونه ای که کاندولیزا رایس ، وزیر امور خارجه امریکا اعلام می کند از این پس دفاع از دولتهای دیکتاتور و مستبد البته به تعریفی که امریکایی ها عرضه می دارند در دستور کار سیاست جهانی امریکا نیست بلکه امریکا به ترویج و تعمیق دمکراسی در جهان می اندیشد. این نکته رایس مبین آن است که امریکایی ها می خواهند نسبت به مصادره به مطلوب کردن تاریخ اقدام کنند و به بیان دیگر با دمکراسی تعریف شده در اتمسفر گفتمانی امریکا را در جهان مدیریت کنند. منافع امریکا در چنین فضایی اقتضا می کند که حداقل سیاست ها اعلانی ایالات متحده در چارچوب دفاع از کشورهای کوچک در برابر قدرتهای بزرگ بویژه کشورهایی که در حوزه بازی رقابتی امریکا با این قدرتها تعریف پذیرند ، دفاع نماید که تایوان در چنین چارچوبی قرار دارد. مزید بر آن که در دستور کار دولت امریکا و چین ، پرونده هسته ای ایران مطرح است . به نظر می رسد امریکایی ها در مورد تساهل با چین در خصوص تایوان به عنوان برگ برنده ای حساس در گرفتن امتیاز از چینی ها در چنین موضوعاتی دست یابند.
با این وجود رئیس جمهوری چین اعلام کرده است که اختلافات میان دو کشور همچنان پابرجاست. به نظر جنابعالی محل اختلاف دو کشور از کجاست؛
غیر از اختلافات سنتی امریکا و چین از مقاطع تاریخی گذشته ، امروز رقابت قدرت میان چین و امریکا در حوزه مسائل اقتصادی و تلاش چین برای دستیابی به جایگاه تاثیرگذار بین المللی با بهره مندی از دکترین انزواطلبی و تقویت جایگاه قدرتی اش از اهمیت جدی برخوردار است . چینی ها با چراغ خاموش آرام آرام با رشد اقتصادی بالاتر از 9 درصد که به نظر می آید در عالم واقع 2 رقمی شده باشد و با تیزهوشی در فرار زیرکانه در رودررویی با امریکایی ها در مناطق پرهزینه نظام بین الملل می روند تا شکاف موجود میان خود و امریکایی ها را کاهش دهند لذا امریکایی ها در درازمدت احساس می کنند یک جبهه مقابل در برابر آنها در حال شکل گیری است و چینی ها با حرکتی خزنده تلاش دارند تا همان تحرکی را شکل بخشند که در دهه اواخر 1940 و 1950 روسها انجام دادند و دکترین تهدید نفوذ امنیتی امریکایی ها را جهت تحکیم یک جانبه گرایی خود با چالش جدی روبه رو ساختند و در این زمان چینی ها را به رقابت فراخواندند. یکی از سوژه های اصلی دکترین پیش دستی متوجه چین است . امریکایی ها نگران هستند که آسیای خاوری به رهبری چین به قطب اصلی یک از ارکان قدرت در نظام بین المللی تبدیل شود. از این رو با تسلط بر منابع نفتی با محدودیت چین در داخل و در نهایت در آسیای خاوری در یک محدوده تعریف شده در تحکیم قدرت پیش دستی نمایند ، در چنین سطحی است که اختلافات سنتی ، کلاسیک و اختلافات تازه از ضریب بالاتری برخوردار می شوند.
آیا این سفر می تواند با موضوع تصمیم در مورد پرونده هسته ای ایران و گام بعدی شورای امنیت در ارتباط باشد؛
بی تردید یکی از مهمترین بندهای دستور کار دیدار روسای 2 کشور مساله انرژی هسته ای و پرونده هسته ای ایران است. چینی ها با توجه به نوعی آرامش هدفمند از طرف روسها تلاش کردند که خلاء دیپلماتیک ناشی از این تفکر را جبران سازند. در نشست 1+5 در روسیه معاون وزیر خارجه چین از تونل ایران به مسکو رفت و نشست نیم ساعته برنت معاون وزیر خارجه امریکا با معاون وزیر خارجه چین قبل از این اجلاس نشان از این تلاش دارد. به نظر می رسد تفاهم میان گروه 1+5 که به دنبال مدیریت ایران حاصل آمده و تلاش می شود توافقات به مخرج مشترک قابل قبولی همکنش گرایانه بینجامد. هر کدام از این کنش گرها به طور طبیعی در محیط بازی به دنبال منافع خود هستند و به بازی برد - برد می اندیشند. می توان پیش بینی کرد که گزارش البرادعی 2 پهلو خواهد بود و شورای امنیت در بیانیه آینده خود بیانیه ای شبیه به بیانیه اول اما تا حدودی ملموس تر و الزام آورتر را دنبال کنند.
گفت و گو
