در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
بهاردرسرزمین کهن مادها
بهار هر سال ، کرمانشاه حال و هوای دیگری پیدا می کند. اینجا در سرزمین کهن ماد، آفتاب هنوز از مرتفع ترین قلل ریجاب و دالاهو به مردمان سختکوش این دیار می تابد.
هوای نوروز که از زیر عرش به فرش می آید و نیلوفران آبی را نوازش می دهد، در گوشه گوشه ایران پهناور و دیرپای ، اقشار مختلف بار و بنه و توشه سفر برمی گیرند تا فراخنای این سرزمین کهن را در هنگامه بهار درنوردند. استان کرمانشاه در جوار مرز عراق و عتبات مقدس عالیات قرار دارد.
آب و هوایش چهار فصل است ؛ یعنی در جایی که قصر شیرین با نخلستان های کناره الوند زلال ، گرم و تابستانی است ، در سنقر و کنگاور مردم در بهاری دل پذیر سبزه زاران را به سوی دامنه های خیال انگیز دالاخانی ترک می کنند. وسعت استان ، بیش از 24هزار کیلومتر مربع و مملو از مناظر بهشتی و رویایی و آثار بی نظیر تاریخی و باستانی است.
بدون شک در 13شهرستان استان کرمانشاه ، قصرشیرین ، اسلام آباد غرب ، گیلانغرب ، سرپل ذهاب ، پاوه ، اورامانات ، جوانرود، روانسر، ثلاث باباجانی ، صحنه ، کنگاور، هرسین و سنقر کلیایی ، آثار نغز و بی بدیلی از پیشینیان ما دیده می شود.
تنوع قومی و مذهبی ، لطافت روح و مهمان نوازی و بخشندگی ، اخلاص و پاکی و پاک سرشتی ، محبت و از خود گذشتگی ، دوستی و مرافقت و پهلوانی و پهلوان صفتی از ویژگی های مردم استان و منطقه غرب کشور است.
هنرهای دستی از هزار ماسوله پاوه تا سنقر و هرسین و ماهی دشت ، از کرند و سرپل ذهاب تا دره ضیا و دره گلین گیلانغرب و از آنجا تا صحنه و بیستون سر به فلک کشیده ، کرمانشاهیان خوش ذوق و قریحه را در میان دیگر مردمان ایران زمین گلچین کرده است.
جاجیم و گلیم بافی ، قالیبافی ، گیوه بافی ، داستان سرایی و نقاشی و خوشنویسی ، شعر و ادب و نویسندگی ، نوازندگی با سازهای معروف کردی و ایرانی ، جایی که ناظری ها و طاهرزاده ها برخاسته اند، ذهن و روح هر ایرانی و گردشگر خوش ذوقی را به وجد وامی دارد. براستی که جای جای کرمانشاه و مردمانش بسیار پررونق و باصفاست.
جلگه های زیبا و گسترده ماهی دشت ، بیستون ، کرمانشاه و کنگاور را رودخانه های جاری و چشمه ساران فراوان سیراب می سازند. سیروان خروشان ، دینه ور، خرم رود، گاماسی آب و قره سو که از روانسر سرچشمه می گیرد، کرمانشاه را پر آب کرده اند.
تالاب هشیلان با مساحت تقریبی 450هکتار، از زیباترین جلوه های طبیعی و خلقت خداوندی است که همه ساله پرندگان مهاجر بسیاری را از روسیه و آسیای میانه در خود جای می دهد.
در این تالاب حدود 110جزیره کوچک و بزرگ با مساحتی از 100مترمربع تا حدود یک هکتار که 3درصد مساحت کل تالاب را شامل می شوند، وجود دارند و به تناسب شرایط خاص ، گونه های گیاهی و جانوری مختلفی در آن نشو و نما یافته اند.
در استان کرمانشاه همچنین سرابهای روح نواز و زیبایی وجود دارند که در کشور جایگاه خاصی دارند. سرابهای نیلوفر، روانسر، بیستون ، صحنه و سنقر از جمله این سرابهاست. غارهای استان کرمانشاه نیز به دلیل قدمت باستانی در جهان شهره اند.
در بسیاری از این غارها، آثاری از سکونت بشر در دوران نوسنگی دیده شده است. مهمترین غار در این منطقه که شهرت جهانی نیز دارد، غار بسیار دل انگیز و زیبای قوری قلعه است که یکی از زیباترین غارهای ایران به شمار می آید.
عمق این غار را غارنوردان برجسته ، 3140متر تخمین زده و به همین دلیل بزرگترین غار آبی جهان اعلام شده است. از دیگر غارهای موجود، غار مرخول در 500متری خانه های مسکونی بیستون است که در سال 1965میلادی توسط فیلیپ اسمیت مورد حفاری قرار گرفته و آثار زیادی از آن به دست آمده است.
آثار به دست آمده از این غار عبارتند از: تراشنده ها و تیغه های ضخیم دوره میانی پارینه سنگی جدید (چهل هزار سال پیش)، قلمهای حکاکی ، تراشیده ها و تیغه های کول دار دوره زیرین پارینه سنگی جدید و ریز تیغه مربوط به دوره فراپارینه سنگی.
غار شکارچیان نیز یکی دیگر از غارهای باستانی منطقه بیستون است که در دامنه کوهی به همین نام و با فاصله اندکی از مجسمه هرکول قرار دارد. در حفاری هایی که در سال 1949میلادی در این غار صورت گرفت ، حدود 22هزار شی ئ شامل سفال ، ابزار سنگی و قطعات استخوان حیواناتی مانند گوزن ، غزال ، گاو وحشی ، پلنگ ، شغال ، گراز، روباه قرمز و بخشی از استخوان ساعد انسان نئاندرتال به دست آمده است.
غار مر تاریک نیز در دامنه کوه بیستون و در قسمت شمال غربی غار مرخول قرار دارد. اشیای کشف شده از این غار که بیشتر در قسمت انتهای آن به دست آمده اند، عبارتند از سنگهای مادر، خراشنده ها، سوراخ کننده ها، اسکنه ، ابزارهای کنگره دار و دندانه دار که متعلق به دوره موستری هستند.
غار مرآفتاب در حد فاصله غارهای مر تاریک و مر دود قرار دارد و سنگهای شناسایی شده از این غار، «چرت» و «ژاسب» است که بیشتر به صورت تراشهای ساده ، تراشهای وازده و سنگ مادر دیده می شوند.
ازجمله آثار هنری استان کرمانشاه گلیم هرسین ، فرش سنقر، موج بافی مناطق اورامانات ، جوانرود، اسلام آباد و گیلانغرب ، جاجیم صحنه و هرسین ، شالبافی اورامانات و چیق بافی گیلانغرب و سرپل ذهاب ، سبدبافی ، پاوه و اورامان ، قلمزنی ، تنبور در مناطق گهواره ، صحنه ، کنگاور، اسلام آباد و کرمانشاه است.
گروههای قومی متنوعی مانند کرد، ترک ، لر و لک با فرهنگ ها و خرده فرهنگ های خاص خود در استان پهناور کرمانشاه زندگی می کنند که نمود بارز آن تنوع فرهنگی اقوام مختلف استان در زبان ، پوشاک ، آداب و رسوم ، مراسم و... نمایان است.
موزه پوشاک کرمانشاه که در 28اردیبهشت سال 1383در محل تکیه معاون الملک افتتاح شد، گویای کامل تنوع پوشاک در استان کرمانشاه است. این موزه در بخش جنوبی عباسیه تکیه ، در تالاری به مساحت 200مترمربع قرار دارد و شامل 8غرفه پوشاک سنتی است.
در این غرفه ها تن پوش ، سرپوش و پاپوش های مناطق مختلف استان در فضایی با معماری سنتی همان مکان در معرض دید علاقه مندان به فرهنگ این مرز و بوم قرار گرفته است. غرفه های موجود در این موزه عبارتند از غرفه پوشاک پاوه و اورامانات ، غرفه پوشاک منطقه جوانرود و ثلاث باباجانی ، غرفه پوشاک گیلانغرب ، غرفه پوشاک قصرشیرین ، غرفه پوشاک منطقه گوران و سنجابی و غرفه پوشاک چوپان در استان کرمانشاه.
گوردخمه ها و کاروانسراهای زیبایی وجود دارد که ازجمله آنها گوردخمه برناج ، گوردخمه دکان داوود، گوردخمه دیره ، گوردخمه روانسر و گوردخمه دربند صحنه و کاروانسرای ایلخانی و صفوی است.
از شیرینی های مخصوص کرمانشاه نیز که از شهرت خاصی برخوردارند، می توان نان برنجی ، نان شکری ، کاک و نان خرمایی را نام برد که میهمانان به عنوان سوغاتی به شهر و دیار خود می برند.
این استان با وجود آثار دیدنی ، قدمت تاریخی و جاذبه های فراوان صاحبان ذوق را به سوی خود می کشاند.
فیروزه عزیزی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
