در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
عملیات جیمزباند
زمانی که در دوم نوامبر 2005روزنامه واشنگتن پست گزارشی درباره وجود زندان های مخفی سیا در برخی کشورهای اروپایی چاپ کرد، دولت بوش و دولتهای اروپایی تصور نمی کردند با گذشت زمان و افشای ابعاد این حرکت
شایان ذکر است روزنامه امریکایی واشنگتن پست در گزارش خود اعلام کرد سازمان سیا مراکزی را در شرق اروپا، افغانستان و تایلند ایجاد کرده است که از مقطع پس از وقوع حوادث یازدهم سپتامبر 2001تاکنون بیش از 100نفر به این زندان های مخفی فرستاده شده اند.
روزنامه لوتان چاپ سوئیس با انتشار گزارشی به نقل از ژیل روبلس کمیسر عالی حقوق بشر شورای اروپا برای نخستین بار وجود زندان های مخفی سازمان سیا در قاره اروپا را به طور رسمی تایید کرد.
در پی افشای اخبار مربوط به وجود زندان های مخفی سیا در اروپا، دولت بوش و برخی دول اروپایی سکوت اختیار کردند و بدون رد یا تایید این اخبار، تلاش کردند بدون دامن زدن به آن از تبدیل شدن این افشاگری به موجی غیرقابل مهار جلوگیری کنند؛ اما با توجه به تکان دهنده بودن خبر، مشخص بود که با سکوت نمی توان از گسترش ابعاد آن جلوگیری کرد. در اولین گام برای پیگیری قضیه ، کمیسیون تحقیق شورای اروپا از مرکز ماهواره ای اتحادیه اروپایی در اسپانیا خواست تصاویری از زندان های مخفی سیا تهیه کند.
این کمیسیون در دومین حرکت برای پیگیری ماجرا اعلام کرد قصد دارد درباره ماجرای زندان های مخفی به طور رسمی تحقیق کند تا مشخص شود آیا مقامات برخی از کشورهای اروپای شرقی به سیا اجازه داده اند که در خاک کشورهایشان زندان های مخفی ایجاد کنند و از افراد مظنون به دخالت اقدامات تروریستی بازجویی به عمل آید یا این که از تحرکات سیا بی اطلاع بوده اند؛
در چارچوب اصل تحقیق برای مشخص و شفاف شدن قضیه تیری دیویس رئیس شورای اروپا با استناد به ماده 52کنوانسیون اروپایی حقوق بشر که کشورهای عضو را ملزم می کند به تقاضاهای شورای اروپا پاسخ دهند، از 45کشور تصویب کننده کنوانسیون اروپایی حقوق بشر خواست با کمیته تحقیق برای آشکار شدن ابعاد اقدام سیا در خاک اروپا همکاری کنند.
وی از 45کشور عضو کنوانسیون خواست تا 21فوریه 2006اطلاعات خود را به صورت شفاف ارائه کنند. از طرف دیگر دیک مارتی گزارشگر سوئیسی کمیسیون تحقیق شورای اروپا در حوزه مسائل حقوقی تحقیقات خود را آغاز کرد.
دیک مارتی با ارائه 2گزارش از نتایج تحقیقات خود افکار عمومی اروپا و جامعه جهانی را به این مهم توجه داده است که سیا به بهانه مبارزه با تروریسم ، دست به آدم ربایی زده و با انتقال مظنونان به زندان های مخفی سیا آنها را مورد شکنجه و بازجویی قرار داده است.
این سناتور سوئیسی در اوایل بهمن در نشستی خبری با نمایندگان رسانه های مختلف گفت : نشانه های زیادی وجود دارد که تایید می کند یک شبکه شکنجه افراد در اروپا از جانب سیا وجود داشته است.
دیک مارتی افزود: تاکنون از سوی کشورهای عضو شورای اروپا، انتقال بیش از 100زندانی به وسیله هواپیماهای سیا گزارش شده است. وی همچنین به این نکته اشاره کرد که دولتهای اروپایی و سرویس های جاسوسی آنها احتمالا از وجود شبکه محرمانه زندان های مورد استفاده سیا در اروپا آگاهی داشته اند.
گزارش دیک مارتی بیشتر بخش دوم قضیه یعنی ربودن افراد مظنون را تایید می کند و در مورد وجود زندان های مخفی خیلی واضح توضیح نمی دهد.
وی در یکی از مصاحبه های خود اعلام کرده است نمی تواند وجود زندان هایی مانند زندان امریکایی گوانتانامو در کوبا را در خاک اروپا تایید کند. هرچند دولتهای اروپایی بویژه لهستان و رومانی که بیشتر از سایر دول اروپای شرقی مظنون به همکاری با سیا هستند، سعی می کنند خود را از اتهام وجود زندان های مخفی سیا مبرا سازند، اما شواهد و قرائن حکایت از آن دارد که حتی اگر زندان رسمی مخفی سیا در این 2کشور نباشد، اما مظنونان به مدت 15تا 30روز در پایگاه های هوایی میخائیل کوگال نیسیو در رومانی و زچینتو زیمانی در لهستان تحت شکنجه و بازجویی قرار گرفته اند؛ ضمن این که سازمان دیده بان حقوق بشر که مقر آن در نیویورک است نیز اعلام کرده است : براساس مطالب ثبت شده در دفترچه های پرواز، اسنادی وجود دارد که نشان می دهد سیا مظنونان دستگیر شده در افغانستان را به لهستان و رومانی منتقل کرده است.
علاوه بر لهستان و رومانی ، جمهوری چک نیز اعلام کرده است درخواست امریکا برای ایجاد یک مرکز برای انتقال زندانیان گوانتانامو در خاک این جمهوری را رد کرده است.
رئیس سازمان اطلاعات مجارستان نیز اعلام کرد پیشنهادی از جانب سیا دریافت کرده است : به این موارد که همگی گویای وجود زندان ها یا بازداشتگاه های مخفی سیا در خاک برخی کشورهای اروپای شرقی است ، برخی گزارش ها از وجود زندان مخفی سیا در کوزوو حکایت دارد. پایگاه اینترنتی شورای اروپا در یکی از گزارش های خود به نقل از دوبلس کمیسر حقوق بشر شورای اروپا می نویسد: در سال 2002اردوگاه کوچکی را در کوزوو دیدم که امریکایی ها از آن به عنوان زندان مخفی یا گوانتاناموی کوچک استفاده می کردند. به نظر می رسد در مورد اقدام مغایر با قوانین و مقررات بین المللی سازمان سیا در خاک اروپا به 3محور عمده در غیر قانونی بودن آن باید توجه داشت.
محور اول آدم ربایی ، محور دوم شکنجه و محور سوم ایجاد زندان مخفی در خاک کشورشان است که اگر به این موارد پروازهای مخفی را هم بیفزاییم ، در آن صورت ملاحظه می شود که سازمان سیا در خاک قاره اروپا که کشورهای آن خود را پرچمدار حقوق بشر و حامی مقررات حقوق بین الملل می دانند، مرتکب چندین مورد فاحش نقض مقررات بین المللی شده است.
اشاره مارتی به ربودن ابوعمر امام جماعت مسجد میلان در فوریه سال 2003توسط تیمی از ماموران سیا، خود سند مهمی در مورد نقض مقررات سازمان ملل متحد در زمینه ممنوعیت آدم ربایی است ؛ هر چند دولت ایتالیا تاکنون علیه 25نیروی سازمان سیا حکم جلب بین المللی صادر کرده است که اقدام به ربودن افراد از خاک ایتالیا می کرده اند.
اما به نظر می رسد بحث مقابله با اقدامات غیرقانونی سازمان سیا فراتر از اعتراض سازمان عفو بین الملل یا اعتراضات پارلمان و شورای اروپا مورد توجه قرار دارد.
درواقع با توجه به دامنه رسوایی این عملیات جیمزباند افکار عمومی بین المللی انتظار دارد سازمان ملل متحد وارد عمل شود و با تصویب قطعنامه ای ، ضرورت احترام به مقررات بین المللی از جمله کنوانسیون های ژنو را از جانب امریکا خواستار شود تا جامعه جهانی در هزاره سوم شاهد شکنجه خارج از مقررات بین المللی از زندان های ابوغریب ، گوانتانامو و زندان های مخفی سیا دراروپا نباشد چرا که بدین ترتیب نه تنها ریشه های تروریسم خشکانده نخواهد شد، که مشکلی بر مشکلات جهانی نیز افزوده می شود و آن بی اعتبار شدن مقررات کنوانسیون های چهارگانه ژنو، کنوانسیون شیکاگو، کنوانسیون منع شکنجه و مقررات منشور ملل متحد مبنی بر احترام به حاکمیت ملی کشورهاست.
مهرداد عنادی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
