دفاع بس است
هر از گاهی موضوع حقوق بشر از سوی داعیه داران غربی علیه کشورهای دیگر از جمله ایران مطرح می شود؛ اما در مقاطع کنونی غوغاسالاری از این نوع فروکش کرده است.
دکتر محمد حسن قدیری ابیانه در این زمینه دیدگاه های خود را بیان کرده است.
برای شروع ، درباره علت امتناع طرفهای مدعی حقوق بشر در جهان غرب از ارائه تعریفی روشن که با عملکرد و ادعاهای آنها انطباق داشته باشد نظر خود را بیان کنید.
باید برای رسیدن به توضیحی روشن در این زمینه تفاوت های اساسی در دیدگاه های جهان غرب و جهان هدف غربی ها در این چالش را تبیین کنیم.
دیدگاه های ما و آنها در این زمینه اگر نقاط اشتراکی دارد تفاوت های اساسی نیز وجود دارد. مبنای این تفاوت ها به نوع نگاه دو طرف به بشر برمی گردد.
جهان بینی اسلامی در شناخت انسان از بشر، ارزشها، ضد ارزش ها، بایدها و نبایدها و تعاریف مربوط و بویژه ، تعریف حقوق بشر بسیار تاثیرگذار است، اما در نگاه غربی ، خود محوری و نژاد پرستی حاکم است که گاه آشکار و گاه پنهان است.
آنها به همه ابنائ بشر نگاه یکسانی ندارند و به همین دلیل به سابقه استعمارگری خود افتخار می کنند. آنها حتی اکنون هم اگر مجالی به دست آورند از این افتخار، یعنی از استعمار ملل دیگر دریغ نمی کنند که شواهد این مدعا در جهان امروز موج می زند.
اما غربی ها داعیه اعمال ارزشهای خود را در تمام جهان دارند. آنها می گویند همه ابنائ بشر از مواهبی که آنها از آن در جامعه خود برخوردارند باید برخوردار شوند و این را مستمسک نفوذ نظامی خود در میان ملل هم قرار می دهند.
این داعیه غلط است. واقعیت آن است که غربی ها به دنبال حاکمیت ارزشهایی که برای خودشان می خواهند در جهان نیستند بلکه در پی حاکم کردن ارزشهایی گزینشی که برای جهان اسلام و جهان سوم در نظر گرفته اند، در میان این جوامع هستند.
در جامعه امریکایی یک ارزش است، اما آنها در جوامع دیگر این طور ترویج تبلیغ می کنند که موفقیت یک امر تصادفی است ، زیرا آنها می خواهند فرهنگ و ارزش کار در جوامع اسلامی و جهان سوم را وارونه و به ناهنجار تبدیل کنند. درباره حقوق بشر هم همین طور است.
ببینید در عراق آیت الله سیستانی به دنبال برگزاری انتخابات آزاد هستند و اعلام کردند هر عراقی یک رای. اما جهان ملاحظه کرد که امریکا به دنبال چنین وضعیتی هرگز نبود.
آنها مایل بودند دست نشانده های خودشان از طریق انتخابات هدایت شده روی کار بیایند. پیش از انقلاب در ایران رژیم شاه نه انتخابات آزاد برگزار می کرد و سابقه شکنجه های ساواک هم که اکنون بر ملا شده و امریکا از این رژیم حمایت می کرد. چرا آنها آن زمان نقض حقوق بشر در ایران را توی بوق نمی کردند.
امریکا خود از بزرگترین صادرکنندگان ابزار شکنجه در جهان است و این ثابت شده است. امریکا براساس اسنادی که برخی کشورهای غربی افشا کرده اند در کشورهای دیگر هم شکنجه گاه ایجاد کرده است. از کشتی ها و هواپیماها برای اعمال شکنجه استفاده می کند.
حکایت های تلخ شکنجه در ابوغریب و گوانتانامو که این همه نقض فاحش حقوق بشر است ، فاش شده است ؛ اما در این سوی ماجرا، یعنی در جوامع اسلامی پایبندی به ارزشهای اسلامی ، باید و نبایدها منبعث از فرامین قرآن و دین است.
در جامعه ما همجنس بازی حرام ، انحراف و جرم است ، اما خدا که از روابط بشری حذف می شود، این پرسش به میان می آید که چرا همجنس بازی ضد ارزش است ؛ بنابراین در غرب همجنس بازی جزو حقوق بشر تلقی می شود. حتی به رسمیت شناخته و قانون می شود و با وجود این آنها حجاب یک دختر 13ساله را در جامعه خود برنمی تابند.
در فرانسه شاهد بودیم که از تحصیل او جلوگیری شد. در ترکیه در قبال منع بی حجابی ، شاکیان به دادگاه حقوق بشر اروپا شکایت بردند.
علت این که در غرب به پاپ جایزه صلح نوبل ندادند مخالفت ایشان با همجنس بازی بوده است . لذا تفاوت های اساسی در نوع نگاه به بشر در جوامع غربی و جوامع دینی و اسلامی وجود دارد. در فلسطین ، غربی ها چون از انتخاب مردم راضی نبودند، با منتخب مخالفت ها می کنند، حتی درصدد انحلال مجلس جدید فلسطین هستند.
غرب در این چالش چه سودی نصیبش می شود؛
در جهان 14نقطه استراتژیک وجود دارد که 7مورد آن در جهان اسلام واقع شده است و از این 7مورد، 2مورد مربوط به ایران است.
در این حال ، ایران از موقعیت ژئواستراتژیک ، ژئوپولتیک و ژئواکونومیک برخوردار است. از سوی دیگر استراتژیست ها معتقدند اگر جهان اسلام متحد بشود، این اتحادیه ابرقدرتی خواهد بود که بر قدرتهای موجود جهان قادر است مسلط شود.
بدانیم که ذخایر نفتی ایران 6برابر ذخایر نفتی امریکا و 8برابر ذخایر نفتی اروپاست و ایران این ظرفیت را دارد که به نقطه عطف ایجاد اتحاد در جهان اسلام بدل شود؛ بنابراین اگر ایران حتی اعلام کند که مسیحی شده برای غرب مهم نیست.
اگر ایران موبه مو آنچه آنها راجع به حقوق بشر ادعا دارند، رعایت کند برای آنها مهم نیست. برای آنها این اهمیت دارد که ایران از حیث ظرفیتی که دارد در اختیار آنها باشد و موضوع حقوق بشر یک مستمسک فریبکارانه است.
واقعیت دنیای کنونی این است که 5کشور دنیا که صاحب بمب اتمی هستند یعنی این 5کشور که قادرند کوره های آدم سوزی در جهان درست کنند، عناصر اصلی تامین امنیت جهان هستند.
در این میان بنده اعتقاد دارم جهان اسلام در حال شدن است و در آینده به طور طبیعی قدرت جهان را به دست خواهد گرفت. خود امریکایی ها اعتراف کرده اند که اگر انتخابات آزاد در هر کشور اسلامی برگزار شود مسلمانان به اصولگرایان رای می دهند. نشانه های این وضعیت در ایران ، عراق ، لبنان و فلسطین قابل مشاهده است.
برای خارج شدن از لاک دفاعی در قبال چالش حقوق بشر چه طرحهایی وجود دارند؛
ما باید از انفعال خارج شویم و شروع کنیم به اتخاذ مواضع فعال ، البته در حال حاضر حرکتهایی انجام شده است. ما نباید همیشه در حال دفاع باشیم. باید ابتکار عمل داشته باشیم ، ابتکاری که بتازگی وزارت خارجه داشت ، مناسب بود.
نامه ای به دبیرکل سازمان ملل نوشته و در آن خواسته رسیدگی به نقض حقوق بشر توسط امریکا در امریکا و دیگر کشورهای جهان مطرح می شود.
بنده معتقدم دستگاه های ما برای تهاجم از نوع غیرنظامی آن آرایش نشده اند، مثل وضعیت بنادر در کشور ما که برای واردات ساخته شده اند نه صادرات.
تبلیغات ما، دستگاه دیپلماسی ما، رسانه های ما بیشتر دریافت کننده هستند. حتی گاهی اوقات ، وظیفه دفاع را هم بخوبی انجام نمی دهند. ما باید این آرایش را تغییر دهیم. آن وقت خواهیم دید فرصتهای فراوانی پیش روی ما است. ما می توانیم حتی در مواردی تهدیدها را به فرصت بدل کنیم.
بنده پیشنهادی دارم با عنوان امت اینترنتی اسلامی. مسلمان هایی که به اینترنت دسترسی دارند باید فعال شوند. این یعنی تبدیل کردن تهدیدی به یک فرصت بزرگ.
NGOهایی که در حال حاضر کمابیش در زمینه حقوق بشر فعالیت می کنند می توانند خواسته های مورد نظر حقوق بشر را تامین کنند؛
به طور کلی حضور و مشارکت مردم در راستای بهبود امور، ضروری است. این یک اشکالی است در فرهنگ عمومی که تصور می کنیم فقط ما بنشینیم و همه کار را حکومت انجام بدهد.
اگر این اشکال برطرف شود و اصل حضور مردم و مشارکت آنها را نهادینه کنیم یکی از مظاهرش شکل گیری و گسترش سازمانهای غیردولتی است و آنها می توانند در جنبه های مختلف و در همه زمینه ها از جمله در بهبود حقوق بشر فعالیت داشته باشند، به شرطی که سالم باشد و در جهت منافع ملی و مصالح اسلامی حرکت کند؛ اما اگر بخواهد در خلاف این مسیر عمل کند بسیار مضر و خطرناک است.
به همین دلیل می بینیم سازمان های غربی یکی از راههایی که برای نفوذ در کشورها اعمال می کنند سیاست از پیش تعیین شده و تضعیف کشور متقابل است.
معتقدم نقش مردم و سازمان های دولتی بسیار مهم است مشروط به این که در مسیر صحیح حرکت کنند. مثلا می بینیم بعضی افراد از قوانین موجود سواستفاده می کنند، یعنی کار خلاف قانون نمی کنند ولی از ضعفها استفاده می کنند و در حال حاضر امریکایی ها بودجه بسیار زیادی را به سازمان های غیردولتی در کشورهای مختلف اختصاص دادند و رسما اعلام داشتند که این بودجه ها برای صرف اعمال سیاست های خود در جهت مخالف با نظام کشورهای هدف است ، اما در برخی کشورها به صورت علنی و در برخی دیگر مانند ایران غیرعلنی است.
حتی این بودجه ها را در قالب مختلف نیز به مصرف می رسانند مانند اعطای جوایز بین المللی به عناصر خود که دارد هزینه کند. در عین حال معتقدم جای NGOها همواره خالی است.
ما فعالیت هایمان در این زمینه کافی نیست آن هم در جهت احقاق حقوق افراد از دولت یا مسوولانی که احیانا بخواهند حقوق مردم را نادیده بگیرند؛ مثلا در بسیاری از دیگر کشورها سازمان های غیردولتی که به محدودیت های مالی دولت واقف هستند خودشان برای جمع آوری کمک برای افرادی که به خاطر مشکلات مالی از سلامت کافی برخوردار نیستند اقدام می کنند.
ارزیابی شما از وضعیت حقوق بشر در ایران چیست؛
ما الان نمی توانیم ادعا کنیم که یک جامعه ایده آل بی نقص هستیم ، اما مسیر کلی حکومت و خواست مسوولان این است آنچه اسلام گفته به عنوان ارزش تلقی شود، زیرا ما با فرشتگان سر و کار نداریم بلکه با انسان ها مواجه ایم.
اسلام می گوید اگر کسی به همنوع خودش بی تفاوت باشد از ما نیست. این خود نقض حقوق بشر است. دولت تاکید دارد که افراد کار مفیدشان بالا برود.
همین که ما بگوییم در دادگاه ها رسیدگی به یک جرم خیلی طولانی می شود و اطاله دادرسی وجود دارد، این به منزله ضایع شدن حقوق افراد است و برای اصلاحش به یکسری امکانات و نیرو نیاز است. خود دستگاه قضایی نگران این وضع است.
برای تامین امنیت مردم و حقوق آنان چه راهکارهایی وجود دارد و آیا دستگاه قضایی می تواند در پیشبرد تامین امنیت مردم گامهای موثری بردارد؛
برای بهبود امنیت مردم و حقوق آنان دستگاه قضایی باید وارد عمل شود. اگر دستگاه قضایی بخواهد می تواند سرعت کار را بالا ببرد و کل سیستم را به رایانه مجهز و تمام اسناد را اسکن کند تا براحتی در دسترس باشد.
این به بودجه نیاز دارد و باید دولت تامین کند و تامین بودجه دولت به عوامل مختلفی مانند قیمت نفت ، ساعت کاری و غیره بستگی دارد و یکی دیگر از عوامل رسانه ها و هنرمندان ما هستند که برای کاهش جرایم فرهنگ سازی کنند.
الان برخی سازماهای غیردولتی برای مقابله با اعتیاد فعالیت می کنند و توانسته است افرادی را متقاعد کند که دست از اعتیاد بکشند؛ بنابراین همسویی و همکاری در قالبهای مختلف بخصوص در قالبهای غیردولتی بسیار موثر است ، مثلا اگر ما فرهنگ کار را درست کنیم و ساعت کاری از یک ساعت به 7ساعت افزایش پیدا کند، قدرت اقتصادی کل کشور و مردم بهبود می یابد.
ناصر علاقبندان
فرشید فریدونی 
فرشید فریدونی
گفت و گو
