دروغ، چالش اساسی زندگی

همیشه می‌گویند دروغ در خون یا ذات این فرد است. این جمله به این معناست که فرد دروغ گفتن را آموزش دیده است. حالا ممکن است این آموزش را در خانواده یا در زندگی مشترک دیده باشد. علت دوم برمی‌گردد به این‌که فرد می‌خواهد ابراز وجود کند. او به غلط تصور می‌کند اگر دروغ بگوید، طرف مقابلش روی او حساب باز می‌کند و نزد او اعتبار به دست می‌آورد. گاهی از دست دادن یک موقعیت خوب باعث می‌شود فرد به دروغگویی روی بیاود. یعنی فرد با هزینه بالایی سرمایه‌گذاری کرده، اما زمانی که به مشکل مالی برمی‌خورد، مشکلش را انکار و سعی می‌کند خانواده‌اش را همچون گذشته اداره کند.

چون نگران از دست دادن اعتبار خود در میان خانواده‌اش است. ترس از مواجهه با رفتارهای ناپسند دیگران هم علت دیگری است که فرد را وادار به دروغگویی می‌کند. به طور مثال اگر مرد بگوید که از نظر مالی مشکل اساسی پیدا کرده است، نگران است که همسرش به او پرخاش کند یا واکنش‌های زشتی از خود نشان دهد که همین مساله مرد را وادار به دروغگویی می‌کند. یا اگر مردی به همسرش اجازه ندهد به خانه مادرش برود، قطعا همسرش برای رفتن به آنجا دروغ خواهد گفت. دروغگویی تاثیر بسیار بدی روی روابط زوجین دارد و حتی اگر تغییر مثبتی هم به همراه داشته باشد، تاثیرش کوتاه مدت است و بعد از مدت کوتاهی اثر مخرب خود را برجا گذاشته و اعتماد و اعتبار همسر سلب خواهد شد و ارتباط آنها دچار مشکل می‌شود.

فرد از این‌که همسر دروغگویی دارد، عذاب می‌کشد و در نهایت باعث می‌شود تا همسرش همیشه با دیده شک و تردید به او بنگرد. در صورتی که همین روند در زندگی ادامه داشته باشد، کم‌کم روابط‌شان ناپایدار شده و به تیرگی می‌گراید و چه بسا قطار روابط‌شان برای همیشه از حرکت بایستد. تاثیرات منفی دروغگویی منحصر به زوجین نمی‌شود و اگر فرزندی هم داشته باشند، چون مدام شاهد بگو مگوی پدر و مادرش است، دیر یا زود تاثیر مخربش را روی او خواهد گذاشت و چه بسا در آینده همین بچه هم به رفتارها و دروغگویی خو بگیرد.

اما برای گوشزد کردن دروغ به همسر بهتر است با لحن خوب و در موقعیتی مناسب به او هشدار داد. بدون این‌که همراه با تحقیر یا سرزنش باشد. به طور مثال می‌توان با این لحن که «احساس می‌کنم تو در مورد این مساله حقیقت را به من نمی‌گویی یا واقعیت این‌طور نیست» با هم در مورد موضوعی که با هم اختلاف دارند، صحبت کنند. اما هرگز زوجین تلاش نکنند تا دروغگویی همسرشان را اثبات کنند. پیشنهاد ما به زن و شوهرهایی که با این مشکل در زندگی مواجه هستند، این است که خود واقعی‌شان را بپذیرند و به آنچه دارند و هستند راضی باشند و رضایتمندی را از هر چه دارند و هستند در وجود خود درونی کنند. هیچ چیز بهتر از پذیرش خطا یا پذیرش مشکل و توانمندی خود واقعی نیست. خودهای کذایی که ما در تصورات‌مان داریم، هرگز ماندگار نبوده و رنگ و لعابی بیش نیست و از بین می‌رود. هیچ ترسی از نشان دادن خود واقعی خود نداشته باشید و واقعیت موجود را به همسر خود بگویید که فقط در این حالت است که می‌توانید زندگی توام با خوشی و شادی داشته باشید.

دکتر پرویز رزاقی - روان‌شناس