در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
نوید تندرستی به رنگ سبز
وقتی خسته از سر کار روزانه به منزل برمی گردید هیچ چیزی به اندازه یک لیوان چای داغ نمی چسبد. هر چند همه ما این را می دانیم و به مزایای چای واقفیم ؛ اما معلوم نیست چرا بعضی مواقع به جای
چای نه تنها در کشور ما بلکه در بسیاری از کشورهای آسیایی و اروپایی به عنوان یکی از نوشیدنی های اصلی روزمره استفاده می شود که بالطبع بسیاری از زمینهای کشاورزی هم به کشت این محصول اختصاص می یابد.
همه ما هنوز طعم خوش دم کرده های مادربزرگ ها را به یاد داریم اما کمتر اسمی از چای سبز به گوش ما رسیده است.
شاید در نگاه اول به نظر برسد چای سبز از گیاه دیگری به جز چای سیاه خودمان تهیه می شود، اما باید دانست که این تفاوت رنگ تنها در روش فرآوری این نوشیدنی پرمنفعت است.
نوشیدن چای ما را از ابتلای انواع سرطان محفوظ می دارد و مانع بروز بیماری های قلبی است. اگر می خواهید راجع به نوشیدنی ای که 70درصد مردم آسیای شرقی طرفدار آن هستند بیشتر بدانید، این گزارش را بخوانید.
نوشیدنی چای سبز برای مردم آسیا بخصوص ژاپن و چین اهمیت زیادی دارد. حتی درسایر کشورها هم روز به روز استفاده کننده های بیشتری پیدا می کند. مصرف کنندگان این نوع چای نه تنها با علم به خواص دارویی از آن استفاده می کنند، بلکه از طعم دلنشین آن هم لذت می برند. خرید و فروش کالای چای سبز در مغازه های خواربار فروشی در کشورهای آسیایی و اروپایی چنان رو به افزایش است که درآمد حاصل از آن را به میزان میلیون ها یورو تخمین می زنند. در 5سال اخیر فروش و درآمد حاصله از آن به چهارده برابر میزان گذشته رسیده است.
این سرعت رشد، روی هم رفته از یک انگیزه به وجود آمده است و آن چیزی نیست جز نوشیدن یک فنجان چای سبز و احساس خوشی که از نوشیدن آن به انسان دست می دهد و از طرفی اعتقاد به این که چای سبز آسیبهای حاصل از بیماری های سرطانی و قلبی را هم کم می کند.
چای سبز از کجا می آید؛
مهندس بهمن مرادی متخصص صنایع غذایی می گوید: «چای سبز از بوته های چای تازه چیده شده تهیه می شود. درواقع برای تهیه چای سبز و سیاه (معمولی) از یک نوع گیاه استفاده می شود و روش فرآوری است که این اختلاف را ایجاد می کند.
پس از چیده شدن برگهای سبز چای از بوته ها، اگر برگهای چیده شده از داخل تونلها با گرمای مخصوص عبور داده و خشک شود، تبدیل به چای سبز می شود و چنانچه برگهای چای با شرایط تخمیر توام با رطوبت زیاد و پیچش برگها به دست آید، تبدیل به چای سیاه می شود.
اولین بار گیاه چای؛
زیستگاه نخستین گیاه چای ، کشور چین است. حدود 5هزار سال است که گیاه چای در کشور چین کشت و به صورت نوشیدنی و داروی گیاهی استفاده می شود. گسترش کشت چای ، توسط راهبهای بودایی در باغچه های اطراف عبادتگاه ها صورت گرفته است.
این کار نه تنها در چین بلکه در تبت ، تایلند و هندوستان هم انجام می گرفت. طبق گزارش های وزارت کشاورزی ، امروزه بیشترین واردات چای مصرفی در کشور ما از طریق چین ، هندوستان و سیلان تامین می شود، در حالی که کشور ژاپن بزرگترین تولیدکننده چای سبز است. ژاپنی ها چای سبز را کم کم جانشین چای سیاه کرده اند.
بهترین روش تهیه چای
برای تهیه بهترین نوع چای خشک ، هنوز هم همان روال قدیمی دستچین ، کارساز است. دکتر علیرضا پورمحمدی عضو هیات علمی دانشگاه لاهیجان می گوید: جوانه های انتهایی با «دو برگ» جانبی سرشاخه های بوته چای ، عالی ترین نوع چای است.
هر چند امروزه برای تولید بیشتر، از دستگاه ها و ماشین آلات برگ چینی در کشتزارهای بزرگ استفاده می شود؛ اما اغلب چایکاران روش دستی را ترجیح می دهند چرا که کیفیت محصول در روش مکانیزه با روش دستچین تفاوت های چشمگیری دارد. شاید دلیل اصلی قیمت گران این کالا و تفاوت های زیادی که بین چای مرغوب می بینیم ، همین مساله باشد.
چه مزیت هایی دارد؛
عمل آوردن چای تا حد زیادی به مقدار رطوبت برگها بستگی دارد. مرحله بعد تصمیم گیری در مورد نوع چای است ، این که سیاه باشد یا سبز! مهندس بهمن مرادی می گوید: در صورتی که بخواهیم چای سیاه تهیه کنیم ، باید ابتدا برگها را با دستگاه پیچش بدهیم و به شکل لوله دربیاوریم و بعد با مقدار اکسیژن موجود در هوا نسبت به جدایی عصاره های سلولی برگهای تخمیر شده اقدام کنیم که در نتیجه برگها به رنگ قرمز مسی تغییر رنگ می دهند و پس از خشک شدن رنگ محصول به دست آمده سیاه است.
اما برای تهیه چای سبز دستگاه های «چای خشک کنی » فقط برگها وارد مرحله تخمیر نمی شوند. اما پلاسیده شدن یا برشته کردن آنها با بخار حتما باید انجام شود. اخیرا طبق روشهایی که شامل بو دادن برگهاست ، دیاستزاهای (آنزیم ها) مخصوص گیاهی رنگ سبز چای را حفظ می کنند.
تفاوت عمده ای که این روش با روش تخمیر دارد این است که تمامی مراحل طبیعی ، به این شکل و با همان شرایط در برگ ثابت باقی می مانند و مصرف کنندگان را در مقابل هر گونه گزند و صدمه های بیماری حفظ می کنند.
مهندس مرادی می گوید: «در روش تخمیر و تهیه چا ی سیاه بعضی از عناصر، تغییر ماهیت می دهند و از خاصیت مفید مواد غذایی برگها کم می شود، همچنین این روش نابودی برخی ویتامین ها را به دنبال دارد و خواص فلافونوییدها را بی اثر می کند. به طور کلی نوعی تقویت کنندگی جسمانی در چای سبز وجود دارد که هرگز نمی توان مشابه آن را در چای سیاه دید.
درجه بندی ها
هرچند در کشورهایی نظیر ژاپن که چای سبز به وفور مصرف می شود، رنگ زرد لیمویی را به رنگهای دیگر ترجیح می دهند، اما چینی ها با روشهای خاصی چای نارنجی تولید می کنند. این روشها عبارتند از مخلوط کردن چای خشک با کمی چای تخمیر شده و بو دادن مخلوط حاصل که رنگ نارنجی لطیفی ایجاد می کند.
به اعتقاد دکتر پورمحمدی ، شاید برای ایجاد فرهنگ مصرف این نوع چای بهتر باشد از چنین روشهایی بهره بگیریم. البته درجه بندی های دیگری هم وجود دارد که مربوط به ظاهر فیزیکی محصول چای خشک است و عبارت است از چای خشک درشت ، ریز، لوله شده ، برگ پهن و...
هر چه چای تولیدی ریزتر باشد و از الک های مختلف عبور داده شود، چای دم کرده خوش نوش تر و پرمایه تر خواهد بود که البته هیچ یک از این درجه بندی ها تاثیری بر کیفیت چای ندارند.
چای هایی با طعم میوه
در کنار تولیدات چای سبز، اخیرا کالاهای جدیدی از مخلوط کردن چای با عطر و طعم میوه ها مانند لیمو، نارنگی ، هلو، گریپ فروت و همچنین وانیل و نعناع در بازار عرضه می شود که این قبیل چایهای معطر، تقریبا شبیه مزه چای سبز و دم کرده گیاهان دارویی را دارد و اغلب سازندگان با عرضه این محصول را به مشتریان اطمینان می دهند که نیازی به اضافه کردن قند یا شکر به چای مصرفی ندارند.
علاوه بر اینها، گرانول های مخصوص نیز تولید شده که با مخلوط کردن با چای سبز برای درست کردن چای سرد، استفاده می شود. در ساخت چایهای گرانولی از ترکیبات قندی استفاده شده است که البته نوشیدن این قبیل چایها برای کسانی که از بیماری دیابت رنج می برند، توصیه نمی شود.
چگونه چای سبز را نگهداری کنیم
این کالا را باید در مکانی کاملا خشک و خنک انبار کرد و از نفوذ اشعه آفتاب و هر نوع روشنایی جلوگیری کنیم. با این کار تمام خواص شامل رنگ ، بو و طعم حفظ می شود و کیفیت آن به نحو مطلوبی باقی خواهد ماند، به طور معمول چای ، چه به صورت کیسه ای و چه فله ای تا 2سال قابل مصرف است و تمامی خواص اولیه خود را حفظ می کند.
سبز نه سیاه
هرچند این روزها تاکید اساسی متخصصان تغذیه بر استفاده از مواد غذایی با کمترین درصد فرآوری است و غالبا ما را به جای استفاده کردن از انواع کنسروها و سوسیس و کالباس ها به سمت استفاده از محصولات غذایی تازه و فرآوری نشده هدایت می کنند، اما تا شکل گیری کامل این فرهنگ راه درازی باقی است.
شاید ترویج استفاده از چای سبز هم به نوعی رسیدن به این مهم باشد. ضمن این که متخصصان علم زراعت در تلاشند محصول نهایی چای ضمن حفظ کیفیت خود عاری از هر گونه مواد شیمیایی و سموم باشد و برای رسیدن به این هدف از تکنیک های زراعی پیچیده ای استفاده می کنند.
عاصفه الله وردی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
