نگاه

زمین‌های کشاورزی، مقصد نهایی فاضلاب بیمارستانی!

تلخ است و همزمان، مضحک! بیماران به بیمارستان می‌روند؛ بیمارستان‌ها، بیمارها را درمان می‌کنند، اما فاضلابشان را تزریق می‌کنند به شبکه‌های جمع‌آوری آب‌های سطحی و چاه‌ها؛ آن آب‌ها، عطش زمین‌های کشاورزی را فرومی‌نشاند و مزارع سبزی و باغ‌های میوه را سیراب می‌کند؛ مردم بی‌خبر، سبزی‌ها و میوه‌های آلوده را می‌خورند و باز بیمار می‌شوند و می‌روند سراغ بیمارستان‌ها برای درمان و بیمارستان‌ها، فاضلابشان را....

کد خبر: ۷۹۰۰۸۸

اگر آمارها را قلم بگیریم، خلاصه هشدارهای علی‌محمد شاعری، رئیس ستاد محیط‌زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران درباره وضع فاضلاب بیمارستانی در تهران، همین است، اما اگر بخواهیم اعداد و ارقام ارائه‌شده‌اش را در گفت‌وگو با مهر به توضیحاتمان اضافه کنیم، آن وقت وخامت اوضاع بهداشتی تهران بیشتر به چشم می‌آید. مثل این که پایتخت، 150 بیمارستان دارد که از این تعداد 8 درصد فاقد سیستم تصفیه فاضلاب و حدود 34 درصد دارای تصفیه‌خانه با عملکرد ناقص است. به عبارت دیگر تقریبا 40 درصد از بیمارستان‌های شهر تهران فاضلاب بسیار خطرناکشان را وارد شبکه‌های جمع‌آوری آب‌های سطحی و چاه‌ها می‌کنند. فاضلاب بیمارستانی که درباره‌اش هشدار می‌دهیم، شباهت زیادی به فاضلاب شهری دارد، اما علاوه بر مواد آلوده معمول در فاضلاب شهری، ترکیبات سمی و عفونی دفع شده از بیمارستان‌ها را نیز در خود دارد که یعنی دارای عوامل ایجادکننده بیماری‌های روده‌ای، باکتری‌ها، ویروس‌ها و انگل‌هایی است که از بدن بیماران دفع شده و می‌تواند همراه با آب منتقل شود. به همین دلیل وقتی این فاضلاب، خوراک باغ‌های میوه و مزارع سبزی می‌شود، خطر ابتلا به انواع بیماری‌های خطرناک شناخته و ناشناخته را افزایش می‌دهد. مدیریت فاضلاب‌های بیمارستانی در هر کشوری یکی از شاخص‌های مهم وضع محیط‌زیست آن کشور است، زیرا آلودگی آن تا 50 سال در محیط‌زیست باقی می‌ماند و دفع‌اش ممکن است باعث همه‌گیری بیماری‌های خطرناک عفونی مانند ابولا یا وبا شود.

فکر می‌کنید چرا برخی بیمارستان‌های بزرگ و مهم که بیشترشان هم دولتی هستند، تصفیه‌خانه فاضلاب ندارند؟ هرچند روسای برخی بهانه می‌آورند که هزینه اجرای سیستم تصفیه بالاست یا فضای کافی برای احداث آن ندارند، اما شواهد نشان می‌دهد علت واقعی کجروی آنها و سوءاستفاده از نبود نظارت وزارت بهداشت بر عملکردشان است. به هر حال به نظر می‌رسد تعطیلی موقت این بیمارستان‌ها تا زمانی که مجهز به سیستم تصفیه فاضلاب نشده‌اند، باید جزو مهم‌ترین برنامه‌های وزارت بهداشت باشد، چون هیچ تضمینی وجود ندارد که اگر پایتخت تاکنون شانس آورده و به علت اهمال‌کاری‌شان، دچار همه‌گیری یک بیماری عفونی خطرناک نشده است، همچنان روی دور شانس باقی بماند و از سوی دیگر، حتی اگر خوش‌اقبال باشیم و بیماری عفونی با این روش شایع نشود، به‌هر حال این بیمارستان‌ها با وارد کردن فاضلاب عفونی‌شان به آب‌های کشاورزی، در حال تزریق تدریجی سم و بیماری به بدن شهروندان تهرانی هستند که در درازمدت، آثار ناخوش آن بر وضع سلامت مردم آشکار خواهد شد.