از همین رو، معرفی قزوین فراتر از فهرستکردن جاذبههاست و باید گذشته و امروز، میراث و زندگی مردم و ظرفیتهای شناختهشده و کمتر دیدهشده آن را در کنار هم روایت کند. در این میان، رسانه میتواند پنجرهای برای دیدن شیوه زندگی، توان اقتصادی، سرمایه انسانی و داشتههای فرهنگی استان باشد؛ رویکردی که «ایران جان» نیز با حرکت میان استانهای مختلف دنبال میکند تا هویت ملی را از دریچه ظرفیتهای بومی بازخوانی کند. قزوین در نهمین ایستگاه این رویداد، فرصتی یافته است تا بخشی از این ظرفیتها را از مسیر رسانههای مختلف به مخاطبان سراسر کشور معرفی کند؛ روایتی که قرار نیست تنها به معرفی دستاوردها محدود بماند، بلکه میکوشد تصویری گستردهتر از این استان و نسبت آن با ایران امروز ارائه دهد.
به همین بهانه، جامجم با سعید انبارلویی، مدیرکل صداوسیمای مرکز قزوین گفتوگو کرده است؛ گفتوگویی درباره تجربه استفاده از مسیر طیشده در هشت استان پیشین، طراحی یک پیوست محتوایی برای توجه همزمان به ظرفیتها و مسائل مردم، تولید پنج هزار دقیقه محتوای رسانهای، ساخت سریال «دیار مادری»، فعالیت در فضای مجازی و تلاش برای تبدیل رویداد «ایران جان» به جریانی رسانهای که آثار آن به یک هفته محدود نماند.
بهرهگیری از «پیوست محتوایی» برای توجه به کلانمسالههای استان
سعید انبارلویی، مدیرکل مرکز صداوسیمای قزوین درباره فرآیند برنامهریزی برای میزبانی قزوین از نهمین رویداد ملی «ایران جان» میگوید: با توجه به اینکه رویداد «ایران جان» پیش از قزوین در هشت استان برگزار شده بود، ما تلاش کردیم از تجربههای بهدستآمده در آن استانها استفاده کنیم؛ هم در زمینه معرفی ظرفیتها و هم در شیوه مواجهه با چالشها و کلانمسألههای استانی. طبیعتا برگزاری این رویداد در استانهای مختلف، تجربهای انباشته ایجاد کرده بود و برای ما اهمیت داشت که از این تجربهها در برنامهریزی قزوین بهره بگیریم.
انبارلویی ادامه میدهد: در همین راستا، صداوسیمای مرکز قزوین پس از بررسی تجربههای پیشین، سندی با عنوان «پیوست محتوایی» تهیه و آن را در دستور کار قرار داد. هدف اصلی ما این بود که رویکرد رویداد صرفا به معرفی ظرفیتهای استان محدود نشود. در کنار معرفی داشتهها و توانمندیها، باید صدای مردم نیز شنیده میشد، تصویر زندگی و نظاممسائل کلان آنها دیده میشد و موضوعاتی که مردم با آن درگیر هستند، امکان انعکاس و پیگیری پیدا میکرد.
مدیرکل صداوسیمای مرکز قزوین تأکید میکند: «برای ما مهم بود که رسانه بتواند بستری برای دیدهشدن این مسائل و حرکت به سمت یافتن راهحل از سوی مسئولان باشد. به همین دلیل، پیوست محتوایی تلاش میکرد میان معرفی ظرفیتهای قزوین و توجه به دغدغهها و کلانمسالههای آن توازن برقرار کند تا تصویری که از استان ارائه میشود، تصویری جامعتر و نزدیکتر به واقعیت زندگی مردم باشد.»
نوآوری در تولیدات
انبارلویی با اشاره به تنوع تولیدات رسانهای همزمان با این رویداد میافزاید: «در این دوره از رویداد، برای معرفی بهتر طرحها و ظرفیتهای استان، از قالبهای متنوعی استفاده کردیم. آگهیهای تبلیغاتی، زیرنویسهای معرفی و در مجموع پنج هزار دقیقه محتوای تولیدی در ساختارهای مختلف رادیویی، تلویزیونی و خبری، بخشی از اقداماتی بود که برای این دوره در نظر گرفته شد تا معرفی قزوین تنها در یک قالب یا یک شیوه رسانهای خلاصه نشود.»
وی میگوید: «نهمین رویداد ملی ایران جان در قزوین همزمان با هفته دولت و روز ملی قزوین برگزار میشد و این تقارن نیز ظرفیتهای ویژهای ایجاد کرد. توانستیم جشنهای شبانهای را که با محوریت این مناسبتها در شهرستانهای مختلف استان برگزار میشد، با همراهی شبکههای سراسری بهصورت زنده از آنتن ملی پخش کنیم تا مخاطبان در سراسر ایران بتوانند این برنامهها و حالوهوای برگزاری آنها را دنبال کنند.»
به گفته مدیرکل صداوسیمای مرکز قزوین، یکی از مهمترین تفاوتهای میزبانی قزوین، ورود به حوزه تولید نمایشی است: «اما تفاوت و مزیت اصلی رویداد ایران جان در میزبانی قزوین، تولید سریال خانوادگی و با کیفیت الف «دیار مادری» است که انشاءالله از شبکه سه سیما پخش خواهد شد. سریال از شنبه چهاردهم شهریورماه روی آنتن میرود و مخاطبان سراسر کشور میتوانند در روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه قصههایی مرتبط با قزوین را در این اثر دنبال کنند.»
او تأکید میکند: «تولید یک سریال با این ویژگیها و پیوندزدن قصه آن با ظرفیتهای استان، تجربه و نوآوریای است که در هشت استان قبلی سابقه نداشته است. از این منظر، تلاش کردیم در کنار تولیدات خبری، رادیویی و تلویزیونی، از ظرفیت اثر نمایشی نیز برای معرفی قزوین استفاده کنیم؛ ظرفیتی که میتواند ارتباطی متفاوت و ماندگارتر با مخاطب برقرار کند.»
همافزایی رسانهای
مدیرکل صداوسیمای مرکز قزوین درباره بهرهگیری از ظرفیتهای فضای مجازی و رسانههای مختلف نیز عنوان میکند: «علاوه بر آنتن شبکههای سراسری و حتی شبکههای برونمرزی مانند پرس تیوی، العالم و دیگر شبکهها، به ظرفیت فضای مجازی نیز توجه ویژهای داشتیم. نگاه ما این بود که برای ضریبدهی به رویداد، باید از مجموعه ظرفیتهای رسانهای موجود استفاده شود و معرفی قزوین تنها به مسیرهای سنتی پخش محدود نماند.»
وی ادامه میدهد: «در همین راستا، تلویزیون اینترنتی با نام کاسپین راهاندازی شد که هماکنون در پلتفرم تلوبیون قابل دسترسی است. این ظرفیت نیز در کنار دیگر رسانهها، بخشی از مسیر انتشار و ارائه محتواهای مرتبط با رویداد را شکل میدهد و امکان دیگری برای دسترسی مخاطبان به تولیدات فراهم کرده است.»
انبارلویی درباره حضور فعالان فضای مجازی نیز توضیح میدهد: «با همافزایی با بلاگرهای استانی و کشوری، زمینه انتشار محتواهای تولیدشده در شبکههای اجتماعی فراهم شد. هدف این بود که هر یک از ظرفیتهای رسانهای بتوانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند و محتواهای مربوط به قزوین، از مسیرهای متنوعتری به مخاطبان برسد. در واقع، تلاش کردیم از تلویزیون، رادیو، شبکههای سراسری و برونمرزی، تلویزیون اینترنتی و شبکههای اجتماعی بهصورت همزمان برای ضریبدهی به این رویداد استفاده کنیم.»
اتاق فکر و تعیین ۳۰ گزاره کلیدی برای معرفی قزوین
وی در تشریح پشتوانه پژوهشی و محتوایی برنامههای «ایران جان» در قزوین میگوید: «قزوین به قدمت تاریخ، استانی ناشناخته و سرشار از نمادهای فرهنگی است. یکی از دغدغههای ما این بود که برای عبور از این ناشناختگی، معرفی استان بر پایه یک نگاه منسجم و انتخابشده انجام شود. به همین دلیل، از یک سال گذشته اتاقهای فکری با حضور اندیشمندان دانشگاهی، نخبگان و هنرمندان تشکیل دادیم.»
به گفته انبارلویی، در این نشستها ابعاد مختلف ظرفیتهای قزوین مورد بررسی قرار گرفت: «در جلسات اتاق فکر، ظرفیتهای بیبدیل کشاورزی استان و نقش آن در زنجیره تأمین غذایی کشور، پتانسیل چهار هزار واحد صنعتی و همچنین داشتههای فرهنگی و ادبی قزوین بررسی شد. تلاش ما این بود که از خلال گفتوگو و بررسیهای انجامشده، مجموعهای از گزارههای محتوایی به دست آوریم که بتوانند ابعاد مختلف هویت و ظرفیتهای استان را نمایندگی کنند.»
وی ادامه میدهد: «در نهایت، ۱۵۰ گزاره محتوایی استخراج شد و پس از بررسی و اولویتبندی، ۳۰ گزاره شامل اشخاص، مکانها و رویدادهای مهم استان بهعنوان اولویت نهایی انتخاب شدند. انتخاب این گزارهها با این هدف انجام شد که مجموعهای از نشانههای مشخص و ماندگار برای معرفی قزوین در ذهن مخاطب شکل بگیرد و مسیر معرفی استان، از پراکندگی خارج شده و بر محور اولویتهای تعیینشده پیش برود.»
تولیدات ماندگار؛ امتداد جریان «ایران جان» در طول سال
مدیرکل صداوسیمای مرکز قزوین با بیان اینکه رویداد «ایران جان» نباید به یک مقطع زمانی محدود شود، خاطرنشان میکند: «ما برای این رویداد، تولیدات انبوهی در ساختارهای مختلف فراهم کردیم؛ از حوزه کودک و فرهنگ و هنر گرفته تا کارآفرینی و روایتهای اقتدار مردمی. این تولیدات در قالبهای متنوعی طراحی شدهاند و نکته مهم برای ما این است که مسیر آنها با پایان هفته رویداد ملی ایران جان متوقف نخواهد شد.»
وی میافزاید: «براساس توافقهای صورتگرفته با شبکههای سراسری رادیویی و تلویزیونی، مقرر شده است چه آثاری که در هفته برگزاری رویداد فرصت دیدهشدن از آنتن ملی را پیدا کردهاند و چه آثاری که در این ایام فرصت پخش نداشتهاند، در طول سال نیز از شبکههای ملی پخش شوند. به این ترتیب، بخشی از تولیداتی که برای این رویداد شکل گرفتهاند، امکان ادامه مسیر و رسیدن به مخاطبان بیشتری را خواهند داشت.»
انبارلویی این روند را اتفاقی مهم برای مراکز استانی میداند و میگوید: این یک تحول بزرگ است که مراکز استانی بتوانند آثار فاخری تولید کنند و شبکههای سراسری با افتخار آنها را پخش کنند. در واقع، این رویکرد میتواند زمینهای برای دیدهشدن بیشتر ظرفیت تولید در استانها باشد.
