حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
رئیس جمهور مردمی
محمدعلی رجایی 22مهر 1312در قزوین دیده به جهان گشود. پدر او، جزو متدینین قزوین بود. مادر او «گلین خانم » نیز از خانواده های متدین قزوین بود.
او به همراه مادرش در سال 1326، برای یافتن کاری به تهران مهاجرت کرد و دیگر هیچ وقت به زادگاهش بازنگشت.
در تهران با شاگردی در بازار و سپس دوره گردی به تامین معیشت خود پرداخت و همزمان به صورت شبانه تحصیلات خود را ادامه داد و در ضمن در جلسات قرآن و سایر جلسات مذهبی نیز شرکت کرد.
در سال 1328با مدرک ششم ابتدایی با درجه گروهبان سومی به استخدام نیروی هوایی درآمد.
بعد از مدتی به نیروی زمینی منتقل شد.
در ضمن توانست با تحصیل شبانه مدرک دیپلم را بگیرد.
پس از استعفائ از ارتش به شغل معلمی روی آورد در سال 1335برای ادامه تحصیل در رشته دبیری ریاضی وارد دانشسرای عالی تهران شد و در سال 1338موفق به اخذ مدرک لیسانس شد.
در سال 1339در دوره فوق لیسانس رشته آمار دانشگاه تهران پذیرفته شد؛ ولی بعد از مدتی تحصیل آن را رها کرد و ترجیح داد که با مدرک لیسانس به دبیری ادامه دهد.
لذا در دبیرستان های تهران و قزوین و همزمان در دبیرستان ملی کمال نارمک به تدریس پرداخت.
در سال 1341ازدواج کرد که ثمره آن 2دختر و یک پسر است.
فعالیت های سیاسی
رجایی از سالهای پایانی دهه 1320با فعالیت های سیاسی آشنا شد که می توان به آشنایی اش با گروه شیعیان وابسته به جامعه تعلیمات اسلامی ، جمعیت فدائیان اسلام و فعالیت های متمرکز در مسجد هدایت تهران اشاره کرد.
از سال 1339همزمان با تدریسش در مدرسه کمال نارمک که دبیران و گردانندگان آن از فعالان سیاسی مذهبی مخالف رژیم پهلوی بودند، به صورت جدی وارد فعالیت های سیاسی شد. موج دیگر فعالیت های سیاسی وی از 1346با تجدید سازمان هیاتهای موتلفه اسلامی شروع شد.
از اقدامات دیگر او در این سالها تاسیس بنیاد تعاون رفاه اسلامی به همراه محمد جواد باهنر و اکبر هاشمی رفسنجانی بود.
کمک مالی به فقرا و محرومان و خانواده های زندانیان سیاسی از اقدامات برجسته این بنیاد بود.
در فعالیت های آموزشی مدرسه غیر دولتی و اسلامی رفاه نیز نقش موثری داشت.
از سال 1349تا 1353با بنیانگذاران اولیه سازمان مجاهدین خلق آشنا شد و با آنها همکاری کرد؛ ولی هیچ وقت به عضویت آن در نیامد.
به اتهام همکاری با آن سازمان و نگهداری برخی کتابهای آنها در 6آذر 1353دستگیر شد و تا آبان 1357یکی از سخت ترین دوره های زندان رژیم پهلوی را تحمل کرد.
به طوری که بیش از 20ماه در زندان کمیته مشترک ضد خرابکاری مقاومت کم نظیری را از خود نشان داد.
پس از آزادی از زندان ، بلادرنگ فعالیت های سیاسی خود را پیگیری کرد و در انجمن اسلامی معلمان و سپس کمیته استقبال از امام خمینی به فعالیت شبانه روزی پرداخت.
پس از ورود امام خمینی به ایران مسوولیت نگهداری مقامات دستگیر شده رژیم پهلوی در مدرسه رفاه با رجایی بود.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی
در دوران پس از پیروزی انقلاب وارد عرصه آموزش و پرورش شد و برای تغییر نظام آموزشی و منطبق کردن آن با نظام نوین اسلامی تلاش کرد.
او ابتدا از مشاوران وزیر آموزش پرورش بود؛ ولی در 18شهریور 1358ابتدا به عنوان سرپرست و سپس وزیر انتخاب شد.
از اقدامات وی در وزارت آموزش و پرورش می توان به یک نواخت کردن مدارس و رفع تبعیض از آنها، تغییر نظام آموزشی ، تغییر محتوای کتابهای درسی ، تغییر روابط دانش آموز و معلم ، ایجاد امور تربیتی ، تعمیم امکانات آموزش برای همه اقشار جامعه و توجه ویژه به مراکز تربیت معلم و استخدام صد هزار معلم جدید اشاره کرد.
در اولین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی از تهران به نمایندگی مجلس انتخاب شد.
اما در این مقام مدت کمی خدمت کرد و پس از گشایش مجلس به عنوان نخست وزیر انتخاب شد.
رجایی کابینه ای یکدست ، انقلابی و مکتبی تشکیل داد؛ ولی به دلیل اختلافات فکری و سیاسی با بنی صدر رئیس جمهور کابینه اش را با 14وزیر از 21وزیر تشکیل داد و برخی وزارتخانه ها مثل دادگستری و امورخارجه تا زمان عزل بنی صدر از ریاست جمهوری بدون وزیر باقی ماندند و بالاخره پس از عزل بنی صدر با رای قاطع مردم به عنوان دومین رئیس جمهور اسلامی ایران انتخاب شد.
نخست وزیر دانشمند
محمد جواد باهنر فرزند علی اصغر در سال 1312در کرمان متولد شد.
پدر وی پیشه ور ساده ای بود و به دلیل زهد و تقوا به شیخ علی اصغر معروف بود. مادرش نیز مدرس قرآن در مکتبخانه بود.
لذا محمد جواد در دامان مادر و پدری متدین و آگاه رشد یافت. تحصیل را با آموختن قرآن نزد مادر شروع کرد. پس از پایان دوره ابتدایی در سن 11سالگی وارد مدرسه علمیه معصومیه کرمان شد. پس از یک دهه تحصیل در این مدرسه ، در سال 1332راهی قم شد و در مدرسه فیضیه به ادامه تحصیل پرداخت.
البته ایشان پا به پای تحصیلات حوزوی تحصیل مدرسه ای و دانشگاهی را نیز پیگیری کردند.
از اساتیدوی در مدرسه فیضیه می توان به آیات سلطانی ، مجاهدی ، بروجردی ، طباطبایی و امام خمینی اشاره کرد.
تا سال 1341که موفق به گذراندن دوره خارج شد، به صورت مستمر در حوزه قم حضور داشت . از نظر تحصیلات دانشگاهی نیز دوره لیسانس در رشته الهیات ، فوق لیسانس در رشته علوم تربیتی و دکترا را در رشته الهیات در دانشگاه تهران گذراند.
شایان ذکر است شهید باهنر در حدود سالهای 1335و 1336برای ادامه تحصیلات دینی عازم نجف اشرف شد و در مدرسه آیت الله بروجردی سکنی گزید و در کلاس درس آیت الله حکیم نیز شرکت کرد؛ ولی به دلایلی از جمله حضور عالمان برجسته در حوزه علمیه قم ، پس از یک سال توقف ، مجددا به قم بازگشت.
فعالیت های سیاسی
با زمینه مذهبی مساعدی که داشت بتدریج به فعالیت های ضد رژیم روی آورد.این فعالیت ها از سال 1336با تاسیس و انتشار سالنامه مکتب تشیع شروع شد. در سال 1337به دلیل سخنرانی بر ضد به رسمیت شناختن اسرائیل از سوی حکومت پهلوی در آبادان دستگیر و بازداشت شد. فعالیت هایش ادامه یافت تا این که مجددا 19اسفند 1342دستگیر و پس از 3ماه تحمل زندان ، 25خرداد 1343آزاد شد.
از مراکز مهم فعالیت و سخنرانی شهید باهنر مسجد الجواد و حسینیه ارشاد، بود. از سال 1343به بعد که اختناق سیاسی بر جامعه حکمفرما شد، مبارزان از جمله شهید باهنر از طریق جلسات هفتگی خانگی مبارزه را پیگیری کردند.
از سال 1346فضای سیاسی اندکی مساعد شد و باهنر نیز به همراه شهید رجایی و جلال الدین فارسی شورای سه نفره ای تشکیل دادند و با ادغام بقایای هیات های موتلفه و تشکیلات زیرزمینی نهضت آزادی ایران به فعالیت های جدیدی روی آوردند.
اقدام دیگر شهید باهنر تاسیس بنیاد تعاون رفاه اسلامی به همراه شهید رجایی ، هاشمی رفسنجانی و عده ای دیگر بود.
در سال 1352دستگیر و مدتی در کمیته مشترک ضدخرابکاری بود. بعد از آن نیز چندین بار زندانی شد. در سالهای 1356و 1357نیز 3بار به زندان افتاد. شهید باهنر در ماههای منتهی به پیروزی در کمیته تنظیم اعتصابات ، شورای انقلاب ، حزب جمهوری اسلامی ، جامعه روحانیت مبارز تهران ، انجمن اسلامی معلمان ، کمیته تنظیم امور مدارس و کمیته استقبال از امام خمینی نقش موثر و جدی داشت.
دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی
شهید باهنر از سال 1344وارد عرصه آموزش و پرورش شد و در کنار دکتر بهشتی در تدوین کتب تعلیمات دینی دانش آموزان نقش ایفا کرد تا نسل جوان از مسائل معنوی فاصله نگیرند و با فعالیت در سایر عرصه های فرهنگی و تالیف کتب گوناگون ، با کوله باری از تجربه و عشق به مدیریت آموزش و پرورش وارد شد.
باهنر و رجایی از طراحان ، موسسان و معماران آموزش و پرورش نظام جمهوری اسلامی می باشند. وی نماینده شورای انقلاب در وزارت آموزش و پرورش بود.
مدتی نیز مسوولیت نهضت سوادآموزی را داشت.
از دیگر سمتهای وی می توان به نمایندگی مردم کرمان در مجلس خبرگان ، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی ، دبیرکلی حزب جمهوری اسلامی پس از شهادت آیت الله بهشتی ، وزارت آموزش و پرورش در کابینه شهید رجایی و نخست وزیری در زمان ریاست جمهوری شهید رجایی اشاره کرد.
شهید باهنر در عرصه تالیف و پژوهش نیز صاحب دهها عنوان کتاب و مقاله است که در این مجال نمی توان به آنها اشاره کرد.
گفت و گو
