یک عالمه دوقلو
امسال و در دومین سالگرد جدایی غم انگیز لاله و لادن ، اتفاق جالبی افتاد.
انجمن دوقلوهای ایران به پاس نکوداشت یاد آن دو، مراسمی ترتیب داده بود که در آن تا دلتان می خواست دوقلو می دیدید
2سال پیش در همین ماه بود که دوقلوهای به هم چسبیده ایرانی ، لاله و لادن در یک عمل جراحی بسیار پیچیده ، دشوار و طاقت فرسا که برای جداکردنشان ترتیب داده شده بود، از دنیا رفتند. این عمل هر چند آن دو را نزد جهانیان به خاطره تبدیل کرد، اما بی گمان در راه پیشرفت علم پزشکی گامی بلند بود؛ چرا که با استفاده از این تجربه و مطالعات و تحقیقات وسیع درباره آن ممکن است بتوان دوقلوهای به هم چسبیده دیگر را در اقصا نقاط عالم از هم جدا کرد و باعث به وجود آمدن امید به زندگی میان آنها و کاهش آلام و دردهایشان شد.
به این واسطه لاله و لادن را باید قربانیان والامقام علم پزشکی دانست که زمینه افزایش آگاهی و دانش بشری را برای کمک به آیندگان فراهم آوردند.
دنیای شباهت ها
زمان: چهارشنبه ، 15تیر سال 1384، ساعت 18.
مکان: سالن اجتماعات دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران.
در ورودی سالن جایی است که برای ورود باید از مقابل سن رد شوی و در برابر چشمان تمامی حاضران جایی برای نشستن پیدا کنی و بنشینی ؛ اما از در که وارد می شوی همین طور میخکوب می مانی.
سالن پر است از آدمهایی که دو به دو شبیه هم هستند و لباسهایی یک شکل به تن دارند. شاید تا به حال در ایران ، این همه دو قلو یک جا دور هم جمع نشده باشند. از دیدن این همه جفت ذوق زده شده ام و می خواهم همه شان را یکی یکی و دقیق نگاه کنم ، اما احساس می کنم نگاهم برایشان آزاردهنده است.
سرم را می اندازم پایین و جایی برای نشستن پیدا می کنم ، اما همچنان چشمهایم اطراف سالن می چرخد. نگاهم با نگاه بعضی دوقلوها تلاقی می کند. آنها همزمان و مثل هم به رویم لبخند می زنند. مراسم با پخش سرود جمهوری اسلامی و تلاوت آیاتی از قرآن مجید آغاز می شود.
سپس آقای قجری ، مدیر عامل انجمن که به گفته خودش موسس و صاحب طرح اولیه آن نیز هست به صحبت درباره انجمن و مشکلات و موانع پیش روی آن می پردازد. جالب این که او دوقلو نیست و تنها به خاطر علاقه اش در راس چنین انجمنی قرار گرفته است.
در پایان مراسم او آنقدر خسته است و از بعضی برخوردها گرفته و ناراحت که حوصله و حضور ذهن پاسخگویی به پرسشهای مرا ندارد. تنها پرسشی را که پاسخ می دهد منابع مالی انجمن است که می گوید تنها از محل حق عضویت اعضا تامین می شود. قرار بوده است کمکهایی هم بشود که هنوز خبری نشده است.
عرق از سر و روی او جاری است و معلوم است دوقلوها حسابی اذیتش کرده اند. پس از صحبتهای قجری ، آقای حبیبی ، دانشجوی روان شناسی دانشگاه تهران درباره مسائل روانی دوقلوها، رابطه آنها با یکدیگر و مشکلات حسی و عاطفی شان صحبت کرد.
وی که موضوع پایان نامه اش درباره دوقلوهاست ، می کوشد مسائل بین دوقلوها را از بدو تولد تا پایان زندگی بررسی و رساله ای آماده کند تا بتواند به دوقلوها در راه حل برخی مشکلات شخصیتی و ارتباطی یاری رساند.
در بخشهای دیگر برنامه نیز دیگر اعضای هیات مدیره انجمن ، درباره شرایط و وضعیت NGO خود صحبت کردند، اما آنچه بیش از هر چیز در این همایش جالب بود، جو صمیمی و حال و هوای حاکم بر فضای کلی برنامه بود.
روابط جفتهای دوقلو با یکدیگر، شباهت ها، رفاقت ها و نزدیکی حس آنها به هم ، تصویری از یک خانواده بزرگ را ترسیم می کند؛ خانواده ای که اعضای آن را وجه اشتراکی اساسی و تغییرناپذیر به هم مربوط می کند و دوستی و پیوند آنها را ناگسستنی می نماید.
آقای مهدی زاده ، یکی از این دوقلوها که از اعضای هیات مدیره است در این باره می گوید: وقتی اعضای انجمن دور هم جمع می شوند، غمهایشان را فراموش و از کنار هم بودن احساس شادی می کنند.
وی به نمایندگی از خواهرش که غایب است ، صحبت می کند و درباره سختی دوقلو بودن می گوید: دوقلو بودن باعث می شه آدم همیشه تو چشم باشه. همیشه بار نگاه دیگران روی آدمه.
این نگاه از بچگی تا بزرگی روی آدم می مونه و آزادی و یا حتی آدمو محدود می کن. دوقلوهای دیگر نیز نظرات او را تایید می کنند. آنها معتقدند وضعیت یکسانشان باعث می شود مشکلات یکدیگر را بخوبی درک کنند و همین درک متقابل آرامش آنها را افزایش می دهد.
افزون براین ، توصیه ها و راه حلهای پیشنهادی آنها برای یکدیگر براساس همین مساله ، بسیار راهگشا و سودمند است.
همه همدیگر را می شناسند
روابط دوقلوهای انجمن دوقلوهای ایران با یکدیگر بسیار گرم و صمیمانه است ، طوری که انگار سالهاست همدیگر را می شناسند.
علت هم ، اشتراک آنها در داشتن یک جفت است ؛ جفتی که ممکن است همسان یا غیر همسان یا تک تخمکی یا دو تخمکی باشد. دوقلوها، همسان و غیرهمسان یا تک تخمکی و دو تخمکی بودن خود را نیز جالب توضیح می دهند جوری که فهم آن از قبل هم سخت تر می شود، اما این مساله قطعی است که دوقلوهای همسان یا تک تخمکی همجنس هستند و شباهت آنها به یکدیگر بسیار زیاد است.
دو تخمکی ها ممکن است همجنس باشند یا نباشند و شباهتشان به یکدیگر می تواند همچون شباهت دو برادر یا خواهر، یا خواهر و برادر معمولی باشد. در جمع دوقلوها، چندین جفت دوقلوی تک تخمکی هم وجود دارد که شناسایی و تشخیص آنها از یکدیگر بسیار دشوار است.
همه این دوقلوها بر این موضوع تاکید می کنند که محیط یکسان ، علایق و سلایق یکسانی در آنها به وجود آورده است.
دو خواهر همسان که هر دو روزنامه نگاری می خوانند، خانواده را عامل این موضوع می دانند. عوامل ژنتیک و محیطی همچون شیوه تربیت خانواده این که مثلا از کودکی لباسهای متحدالشکل تن آنها می کنند یا هر چه برای یکی می خرند برای دیگری هم همان را بخرند سلیقه دوقلوها را شبیه هم می کند که این موضوع علاوه بر آن که وجه بیرونی دارد، در امور درونی ، ذهنی و غیر مادی نیز محسوس است.
از محمدرضا تقوی که چون برادرش غایب است قدری ناراحت به نظر می رسد می پرسم : شده تا به حال شما از فیلم ، موسیقی یا چیزهایی از این دست خوشتان بیاید و برادرتان بدش بیاید؛»
نه. تا حالا که این طوری نشده است. ما تقریبا سلیقه هامون با هم یکیه یا اختلاف خیلی کمی داره. البته علیرضا از من خوش سلیقه تره. از رشته های تحصیلی شان می پرسم.
هر دو مهندسی کشاورزی خوانده اند، اما محمدرضا مدیریت بازرگانی هم خوانده ، ولی علیرضا در شهرستان مشغول کار است. وی از دوری برادرش ، احساس دلتنگی می کند. این وابستگی که حتی برخی دوقلوها آن را بیش از حد می خوانند.
از جمله مواردی است که تقریبا همه دوقلوها به آن اشاره می کنند و مهمترین مشکل خود می دانند. این وابستگی ، ازدواج آنها را بشدت تحت الشعاع قرار می دهد. آقای علمداری که از اعضای هیات مدیره نیز است و به نظر می رسد 40 سالی هم داشته باشد در این باره می گوید: دوقلوهایی را می شناسم که به خاطر این که از هم جدا نشوند، ازدواج نکرده اند.
او که خواهرش از غایبان برنامه است ناهمجنس بودن دوقلوها را بسیار مثبت می داند و می گوید: اگر برادر و خواهر دوقلو باشند، آن وقت به صورت همزمان یک زندگی را از دو دریچه می بینند و می توانند نظرات و تجربیات گرانبهایی به هم منتقل کنند.
این مساله در مقاطع حساس زندگی همچون ازدواج بسیار مهم است. وی به نکته جالب دیگری هم اشاره می کند و آن ازدواج جفتهای دوقلو با یکدیگر است.
او که چندین زوج دوقلو می شناسد از قول یکی از آنها خاطره ای نقل می کند: شب خواستگاری چون پسرها هیچ شناختی از دخترها نداشتن از هم می پرسن که خب حالا کی باید از کی خواستگاری کنه؛! برادر بزرگتر (قل اول ) به برادرش می گه چون من قل اولم.
قل اول مال من قل دوم هم برای تو.همه دوقلوهای انجمن دوقلوهای ایران از دوقلو بودن ابراز رضایت و خوشحالی می کنند؛ هرچند به دنیا آمدن فرزندان دوقلو را برای خانواده ها بسیار سخت می دانند.
در شرایطی که بزرگ کردن و تربیت مناسب یک کودک کاری بسیار دشوار است ، حال تصور کنید که یک خانواده باید همزمان دو بچه را بزرگ کنند و سختی این مساله بیش از هر کسی برای مادر است.
گرانی و بالا بودن هزینه ها نیز که جای خود دارد، اما رضایت دوقلوها از دوقلو بودن تا جایی است که ندا و نوا علیزاده که هر دو فارغ التحصیل رشته میکروبیولوژی دانشگاه آزاد هستند دوقلو بودن را یک نعمت بسیار بزرگ می دانند.
دوقلوها، عکس می گیرند
همه دوقلوها در فضای سبز دانشکده روان شناسی کنار یکدیگر ایستاده اند تا با هم عکس یادگاری بیندازند؛ عکسی که خاطره یک روز به یاد ماندنی را نزد آنان ابدی خواهد کرد.
جواد و علی نساج پور که شیطنت از سر و رویشان می بارد، همچنان شوخی می کنند و سر به سر دوستانشان می گذارند.
وقتی از دوقلوها پرسیدم که تا به حال شده است خودشان را به جای هم معرفی کنند و به اصطلاح خودشان را به جای هم جا بزنند همه شان صادقانه اعتراف کردند که در زندگی شان بارها این کار را کرده اند؛ اما وقتی از آنها پرسیدم که آیا تا به حال در این انجمن هم چنین کاری کرده اند، پاسخ همه شان منفی بود جز همین برادران نساج پور.
آنها خنده ای شیطنت آمیز کردند و در پاسخ گفتند: حالا بگذریم !... همه می خندند و سرخوشند. خاطره همایش دوقلوها در روز چهارشنبه با فشار دکمه ها و صدای کلیک کلیک دوربین ها به یاد روزهای خوش می پیوندند؛ یادی که با نام لاله و لادن عجین می شود.
رضا حاجی حسینی 
گفت و گو
