برنامه محوری
در بین 8 نامزد انتخابات ریاست جمهوری ، تا جایی که اطلاع داریم هاشمی رفسنجانی و علی لاریجانی و محسن رضایی سه نامزدی هستند که طی روزهای اخیر دیدگاه های خود را به شکل مفصل ، منسجم و در فصول مشخص منتشر کرده اند.
هاشمی رفسنجانی ، برنامه پیشنهادی خود را «میثاق با مردم» نام نهاده ، کتاب برنامه دکتر رضایی نیز«دولت کارآمد» نام دارد و دکتر لاریجانی که از مدتها پیش انتشار چنین مجموعه ای را وعده داده بود نام «پیمان با مردم» را برگزیده است . پیشتر توسط رسانه ها بارها تاکید شده بود انتشار دیدگاه ها به صورت منسجم و با تبویب مشخص و همچنین ارائه برنامه های کاری هر نامزد علاوه بر آن که با ترسیم خطوط افتراق نامزدها شناخت بیشتر مردم را موجب می شود ، جریان انتخابات را به سمت عقلانیت بیشتر و اسراف کمتر هدایت می کند. «عقلانیت بیشتر» زیرا به جای انگیزش های حسی ، مباحث اقناعی مطرح می شود و «اسراف کمتر» زیرا به جای چاپ پوسترهای گرانقیمت و زاید که محیط شهر را آلوده می کنند ، کتابهایی به دست مردم داده می شود که اگر پولی هم صرف آن شده ، لااقل «کتاب» نام دارد. امید می رود در روزهای آینده شاهد این اقدام شایسته (انتشار کتابهای برنامه ای) سایر نامزدها باشیم تا برنامه محوری ، جایگزین نامزدمحوری شود و همه نامزدها به این خواست عمومی که دو - سه مورد تاکید رهبر معظم انقلاب نیز واقع شده است ، تن دهند. در این میان توجه به 3 نکته نیز ضروری است :
1 ) می دانیم چارچوب اصلی برای کار و برنامه های همه قوا ، سند چشم انداز بیست ساله کشور است بنابراین نمی توان برنامه ای ارائه کرد که با روح حاکم بر این سند ملی مغایرت داشته باشد یا اولویت های آن را نادیده بگیرد. علاوه بر این اجرایی بودن این برنامه ها باید توسط کارشناسان تایید شود.
2 ) شعارهای انتخاباتی و اسلوگان های تبلیغاتی باید منطقا از دل این برنامه ها درآید ؛ حال آن که کار در شیوه تبلیغاتی انتخاباتی ما تقریبا برعکس است !
شعارهای زیبایی پیدا می شوند و بعضا کنار هم قرار می گیرند در حالی که با روح برنامه ، اولویت های نامزد و سابقه او همخوانی ندارند.
3 ) انتظار می رود در این جزوه های مفصل از کلی گویی های رایج پرهیز شود. یکی از آفات مبارزات انتخاباتی در کشور ما (در همه سطوح اعم از ریاست جمهوری ، مجلس و شورای شهر) این است که همه رقبا مثل هم حرف می زنند ؛ یعنی همه مدافع عدالت اجتماعی ، توسعه ، توجه به جوانان ، رعایت سهم زنان ، تنش زدایی در سطح بین المللی ، توجه به حریم خصوصی افراد و... هستند و از برنامه ریزی برای رشد علم ، هنر و ورزش سخن می گویند.
به طوری که اگر مسابقه ای برگزار شود و جملاتی از یک نامزد بدون ذکر نام او خوانده شود ، تشخیص تعلق این جملات برای شرکت کنندگان بسیار سخت است و ترتیب دهندگان این مسابقه می توانند مطمئن باشند که هیچ یک از شرکت کنندگان حتی با ضریب هوشی بالا و معلومات فراوان ، باز هم نمی توانند حدس بزنند این جملات را کدامیک گفته است ! اما متقابلا یکی از وجوه مثبت رقابت های انتخاباتی در کشورهایی که از پیشینه بیشتری در دمکراسی برخوردار هستند ، تفاوت جدی بین شعارهاست . یعنی اگر شما در یک برنامه انتخاباتی ببینید که کسی از توجه به حقوق رنگین پوستان و توسعه رفاه اجتماعی سخن می گوید، براحتی متوجه می شوید او از دمکرات هاست و متقابلا اگر فردی اولا بدون واهمه از برچسب بی عدالتی ، از ضرورت محدودکردن بودجه های رفاه عمومی و افزایش بودجه های دفاعی کشور سخن بگوید، اردوگاه فکری او (جمهوری خواهی) روشن می شود. اگرچه این وجه مثبت ، خود ناشی از یک نکته مثبت دیگری است و آن سیستم های دوقطبی و حداکثر سه قطبی در نظام رقابتی انتخابات است . بدین معنا که به گروه های کوچکتر تفهیم شده است که رمز بقا خودمختاری و سهم خواهی های فرصت طلبانه و توام با بداخلاقی نیست بلکه شرکت در ائتلاف ها با توجه به وزن شماست. به همین جهت کنتراست شعارها و برنامه های نامزدهای اصلی بسیار زیاد است و مردم در انتخابات دچار سرگیجه نمی شوند.
گفت و گو
