همکاران تورم

انتظارات تورمی به ایجاد نوعی تفکر آمیخته با انتظار و نگرانی در مردم به عنوان بازیگران اقتصاد می‌‌انجامد و آنان را از افزایش قیمت‌ها یا کمبود کالا در آینده نزدیک مطمئن می‌سازد. از این رو نوع رفتار و عملکرد آنان در بازار و اقتصاد متناسب با این نگرانی تغییر یافته و معمولا با خرید بیشتر و حتی حریصانه کالا، دست کشیدن از فعالیت‌های ریسک‌زای اقتصادی و روی آوردن به رفتار محافظه‌کارانه همراه است. به این ترتیب کارشناسان اقتصادی درپی یافتن ریشه‌های تولید و تشدید انتظارات تورمی توصیه می‌کنند باید از هر عاملی که می‌تواند باعث تولید نگرانی، بلاتکلیفی و احساس ناامنی از کمبود کالا یا افزایش سطح عمومی قیمت‌ها می‌شود، پرهیز کرد.

به گفته آنان، مدیریت رفتار و گفتار نخبگان به عنوان کسانی که روش، منش، گفتار و اظهاراتشان بدقت از سوی مردم رصد می‌شود و در بیشتر موارد مبنای تحلیل و عمل قرار می‌گیرد، نقش تعیین‌کننده‌ای در کنترل انتظارات تورمی و در نهایت کاستن از شتاب تورم دارد. این مقدمات تئوریک امروز شامل حال آن دسته از کارشناسان، مدیران اجرایی، نمایندگان مجلس و مقامات صنفی ناخواسته گوناگونی است که به قصد خیر و ایجاد گشایش در امور، آرامش روانی اقتصاد کشور را برهم می‌زنند. گمانه‌زنی‌های مکرر درباره درصد رشد قیمت حامل‌های انرژی از 50 تا 300 درصد و یا ایجاد نرخ‌های بنزین ، ایجاد تردید مداوم در توانایی دولت در کنترل تورم، ابراز ناامیدی از بهبود شرایط سیاسی و اقتصادی و ده‌ها نمونه‌ دیگری که این روزها بر خروجی رسانه‌ها قابل مشاهده است، مثال بارزی در این خصوص است. تداوم و تکرار این گونه اظهارات که گاه با رنگ سیاسی و با هدف کوبیدن رقیب مطرح می‌شود، در بیشتر موارد جز افزایش انتظارات تورمی، نگران کردن مردم و کاستن از میل و ریسک‌پذیری برای سرمایه‌گذاری جدید و بیشتر، حاصلی در پی ندارد. این در حالی است که این انتقادها، معمولا راه‌حلی قابل اجرا و منطقی نیز همراه ندارد و صرفا فضای عمومی اقتصاد کشور را مشوش و ناآرام می‌کند. بنابر این در عین حالی که این گونه افراد را بحق باید همکاران تورم نامید، باید توصیه کرد بهبود وضع تورم، کاهش بیکاری و افزایش رشد اقتصادی در گرو ایجاد آرامش در اقتصاد است و دمیدن بر عوامل تشدیدکننده انتظارات تورمی، سوراخ کردن کشتی اقتصاد ملی است که همه بر آن سواریم.

سیدعلی دوستی موسوی / دبیر گروه اقتصاد