فارسی‌ بگوییم

کاربرد صحیحِ واژه‌هایی که املا و تلفظی نزدیک به هم دارند، از مهم‌ترین مواردی است که در این برنامه عنوان می‌شود و از آنجا که به نظر می‌رسد یکی از اشتباهات عمده گویندگان زبان فارسی هم همین مساله است که کلمات شبیه یکدیگر را به جای هم به کار می‌برند چنین برنامه‌هایی می‌تواند در درازمدت، اشتباهات رایج زبان فارسی را اصلاح کند.

نکته برجسته برنامه فارسی‌ بگوییم، کوتاهی و موجز بودن آن است؛ یعنی در هر برنامه فقط به یکی از اشتباهات رایج زبان فارسی پرداخته می‌شود. مثلا گوینده برنامه به صورتی مختصر و مفید، تفاوت میان واژه‌های علوفه و الوفه یا آخِر و آخَر را توضیح می‌دهد و با تشریح ریشه هر یک از آنها توضیح می‌دهد که این دو واژه چرا نباید به جای هم به کار برده شود. همین نکته کوتاه بخوبی می‌تواند در ذهن مخاطب ماندگار شود.

اما فارسی بگوییم در عین مفید و موثر بودن، نقاط ضعفی هم دارد که در صورت برطرف شدن آنها تاثیر دوچندانی بر شنوندگان خود خواهد داشت. مهم‌ترین نکته این است که چنین برنامه‌هایی عموما از سوی رسانه به‌عنوان برنامه‌های آنتن‌پر کن تلقی شده و در ساعات پرت و کم‌مخاطب‌تر پخش می‌شوند.

فارسی بگوییم هم به تبع همین قانون نانوشته رسانه ملی، در ساعات ابتدایی صبح- نه در ساعت پیک مصرف- و پیش از آغاز جلسات علنی مجلس شورای اسلامی روی آنتن می‌رود. به عبارت دیگر، رادیو فرهنگ که جلسات علنی مجلس شورای اسلامی را به صورت زنده روی آنتن می‌برد در ساعاتی که منتظر آغاز مذاکرات جلسه علنی است میان موسیقی و اخبار، فارسی بگوییم را هم روی آنتن می‌برد. قطعا پخش برنامه فارسی بگوییم در چنین ساعتی نمی‌تواند به دلیل اهمیت دادن به زبان فارسی باشد، بلکه جنبه پرکردن آنتن را دارد.

هرچند چنین برنامه‌هایی به دلیل ماهیت کوتاه خود براحتی می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند، اما قطعا پخش آنها در ساعت‌ پیک یا بین برنامه‌هایی که مخاطب بیشتری دارند، امکان شنیده‌ شدنشان را بیشتر می‌کند و باعث می‌شود بیشتر مورد توجه قرار گیرند که در نتیجه نهایی و تاثیرگذاری آن موثر خواهد بود.

با توجه به تاکید رئیس رسانه ملی و معاونان او به زبان فارسی، چنین برنامه‌هایی می‌توانند با هزینه‌های پایین و تاثیر بالا تولید شوند، اما تاثیرگذاری هرچه بیشتر این برنامه‌ها منوط به شناخت کامل ظرفیت‌های رسانه و استفاده از آنهاست. چرا که رسانه رادیو با توجه به ماهیت شنیداری خود، بهترین رسانه برای بخش‌های کوتاه آموزشی زبان محسوب می‌شود، اما مشروط براین که این برنامه‌ها و آیتم‌های کوتاه با پخش در ساعت‌ها و زمان‌های مناسب به گوش مخاطب برسند نه این ‌که فقط برای پر کردن آنتن از آنها استفاده شود.

رضوان اناری