دیدن در تاریکی مطلق

این مطالعات براساس نتیجه‌گیری از آزمایشی به دست آمده که هر کس قادر به انجام آن است؛ یعنی رفتن به تاریک‌ترین و نزدیک‌ترین غار در دسترس. سپس دست‌هایتان را در مقابل صورتتان تکان دهید. آیا آنها را می‌بینید؟

اکثر مردم در این شرایط قادر به دیدن دست‌هایشان هستند. تکان دادن دست‌ها باعث تحریک و فعالیت سلول‌های ناحیه‌ای از مغز که مسئول کنترل حرکت دست‌هاست، می‌شود. پژوهشگران طی مطالعات جدید به این نتیجه رسیده‌اند مغز ممکن است این فعالیت را حتی در تاریکی‌ به دیدن ترجمه کند و نکته مهم این که اگر چشم افرادی قادر به تشخیص حرکت دست‌ها در تاریکی نباشد، نشانه یک بیماری یا ضعف ذهنی نیست.

به نظر می‌رسد مغز در تاریکی مطلق از آنجا که بخوبی می‌داند چنین حرکات رایج در بدن انسان به چه شکل و چگونه انجام می‌شود، خود اقدام به تصویرسازی از واقعه روی داده می‌کند.

تادین و همکارانش 129 داوطلب را آزمایش کردند. آنها چشم داوطلبان را با چشم‌بندهای مخصوص که چشم را کاملا بسته و اجازه عبور هیچ نوری را نمی‌داد، بستند. قبل از انجام آزمایش دانشمندان به داوطلبان گفتند آنها قادر به دیدن هیچ چیزی نیستند. مهم نبود داوطلبان چه می‌گویند، نیمی از آنها ادعا کردند که حرکت دستانشان را از پشت چشم‌بند می‌بینند. حتی تعدادی از آنها ادعا کردند حرکت دست دانشمندان را هم در اتاق می‌بینند. ارتباط حرکت و دید در 9 نفر از داوطلبان بسیار قوی بود. همه آنها اذعان داشتند به‌طور منظم سینستزیا (احساس متقارن یا حس‌آمیزی) را تجربه می‌کنند. این احساس زمانی که دو یا چند حس انسان با یکدیگر ادغام می‌شود، اتفاق می‌افتد.

باقی داوطلبان هم اذعان داشتند هیچ چیز ندیده‌اند. محققان به این نتیجه رسیدند ممکن است مغز آنها قدرت ارتباط بین سیستم‌های مسئول بینایی و حرکتی را مانند دیگران نداشته باشد. معمولا وقتی کسی در حال تماشای یک شیء در حال حرکت است، چشم او به آرامی عمل را دنبال می‌کند. بنابراین در آزمایش‌های جدید محققان از ابزار رایانه‌ای استفاده کردند تا حرکت چشم افراد را از پشت چشم‌بند نظارت کنند. چشم افرادی که ادعا می‌کردند در فضای تاریک، حرکت دست‌های خود را می‌بینند، به آرامی و در جهت حرکت دست جابه‌جا می‌شد. حرکت چشم آنها حاکی از آن بود که مغز، چشم را گول می‌زند تا باور کند آنها در حال تعقیب حرکتی هستند که مغز به آنها گفته باید آن را ببینند.

البته همه دانشمندان موافق این نظریه نیستند. دیوید برانگ، روان‌شناس دانشگاه نورث وسترن در اوانستون می‌گوید بعضی تحقیقات نشان می‌دهد حتی زمانی که افراد تصور می‌کنند حرکتی را می‌بینند، چشم به آرامی حرکت می‌کند.