خیز سنای آمریکا برای تحریم‌های تازه

به گزارش جام‌جم، براساس قانون اساسی ایالات متحده اگر بیش از دو سوم سناتورهای آمریکایی با یک قانون موافق باشند، رئیس‌جمهور قادر به وتوی مصوبه یادشده نیست. در چنین شرایطی اگر حامیان تحریم‌های جدید ایران که لابی‌های صهیونیستی در صدر آنها قرار دارند بتوانند 67 رای موافق سناتورها را جلب کنند، آنگاه کاخ سفید چاره‌ای جز تمکین در برابر قانون وضع تحریم‌های تازه نخواهد داشت؛ قانونی که در صورت تصویب، تیر خلاصی خواهد بود بر‌توافق‌نامه هسته‌ای ژنو.

هر چند تاکنون براساس اخبار رسمی فقط 59‌سناتور با طرح تشدید تحریم‌ها علیه کشورمان موافقت کرده‌اند، اما دستیار یکی از سناتورهای آمریکایی گفته است که این تعداد مربوط به حامیان رسمی تحریم‌های جدید است، اما اطلاعات غیررسمی حاکی است که دست‌کم 77 نفر از نمایندگان سنا هنگام رای‌گیری به این طرح رای مثبت خواهند داد.در صورتی که این ادعا که سی.‌ان.‌ان به آن استناد کرده، درست باشد، سیاست خارجی باراک اوباما با بحرانی شدید که احتمالا واکنش منفی متحدانش را نیز در پی خواهد داشت، روبه‌رو می‌شود.

به همین دلیل است که جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید درخصوص وضع تحریم‌های جدید علیه ایران هشدار داده و پیش‌بینی کرده که لایحه موسوم به «ایران عاری از سلاح‌های هسته‌ای» در سنا به تصویب نخواهد رسید.

وی تصریح کرد: فکر می‌کنم هنوز این امیدواری وجود دارد که چنین لایحه‌‌ای به واسطه تاثیر منفی که وضع تحریم‌های جدید بر مذاکرات در حال پیشرفت با ایران خواهد داشت، به تصویب نرسد. اما قصد ندارم پیش‌بینی‌های قانونی انجام دهم.

کارنی در نوزدهم دسامبر هشدار داده بود: ما فکر نمی‌کنیم که لایحه تحریم‌ها تصویب شود. اگر تصویب شود، رئیس‌جمهور آن را وتو خواهد کرد. براساس توافق ژنو، آمریکایی‌ها تعهد کرده‌اند که تحریم جدیدی علیه ایران اعمال نکنند.

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان پیشتر گفته بود که با تصویب تحریم‌های جدید، عملا توافق از بین خواهد رفت.در این میان رابرت منندز، رئیس کمیته روابط خارجی سنا، با بیان این‌ که تحریم‌های جدید موجب ضمانت سیاست‌های آمریکا علیه ایران می‌شود، از اعمال فشارهای جدید بر تهران حمایت کرد.با وجود این جی کارنی تاکید کرد که تحریم‌های جدید، خلاف نتیجه‌ای را به همراه دارد که رابرت منندز به دنبال آن است. به گفته کارنی لایحه تحریم‌های جدید، در واقع ساختار تحریم‌های کنونی را تضعیف می‌کند زیرا اعتماد شرکای بین‌المللی آمریکا تضعیف می‌شود.

این در حالی است که روز جمعه نیز برنادت میهان، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، در واکنش به اقدام سناتورها برای اعمال فشارهای جدید بر ایران گفته بود: اگر برخی اعضای کنگره می‌خواهند ایالات متحده دست به اقدام نظامی بزند، باید در برابر مردم آمریکا این سخن را بگویند.

به گفته میهان، طرح سناتورها در تضاد با اقدام مسالمت‌جویانه دولت برای برطرف کردن نگرانی‌های جامعه جهانی درخصوص برنامه هسته‌ای ایران است.

سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا اظهار کرد، طرح پیشنهادی سناتورها جامعه جهانی را دچار تفرقه کرده و باعث می‌شود ایران نیز موضع سخت‌تری بگیرد و مذاکرات احتمالا پایان یابد. برنادت میهان همچنین گفت که اگر اعضای کنگره خواهان جنگ با ایران نیستند، چرا باید از طرحی حمایت کنند که احتمالا راه را بر دیپلماسی می‌بندد و آمریکا را بر سر دوراهی جنگ یا پذیرش پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران قرار می‌دهد.

پیش از این جان کری وزیر امور خارجه آمریکا هم هشدار داده بود که حتی اگر این تحریم‌ها نرم باشد باز هم سبب از بین رفتن توافق ژنو خواهد شد.علاوه بر جان کری، باراک اوباما رئیس‌جمهور ایالات متحده نیز قبلا هشدار داده بود که در صورت تصویب این تحریم‌ها، آن را وتو خواهد کرد.کمیته بانکداری سنا که مسئول پیگیری تحریم‌های آمریکا علیه کشورهای مختلف است اعلام کرده تحریم‌های جدید در این کمیته به تصویب نمی‌رسد و سناتورهایی که خواهان تصویب آن هستند باید مسیر دیگری را برای رسیدن به خواسته خود طی کنند.به گفته سناتور تیم جانسون رئیس کمیته بانکداری سنا، اظهارات جان کری در مورد تاثیر منفی این تحریم‌ها بر توافق‌نامه ژنو درست است.

عراقچی: به راه‌حل رسیدیم، نه توافق

این در حالی است که معاون وزیر امور خارجه هم دیروز گفت راه‌حل‌های پیشنهادی برای موارد اختلافی با 1+5 در ژنو بررسی و مقرر شد در پایتخت‌ها بیشتر بررسی شود.

به گزارش واحد مرکزی خبر؛ سیدعباس عراقچی در گفت‌وگوی تلفنی با بخش خبری ساعت 14 شبکه اول سیما افزود: در مذاکرات پنجشنبه و جمعه در ژنو به توافق نرسیدیم، اما به راه‌حل رسیدیم.وی افزود: اگر پایتخت‌ها با این راه حل‌ها موافق باشند اعلام خواهیم کرد و توافق اجرایی خواهد شد.

معاون وزیر امور خارجه گفت: امیدوارم در یکی دو روز آینده بتوانیم به جمع‌بندی برسیم.

وی در گفت‌وگوی دیگری به ایرنا گفت که در مذاکرات پنجشنبه و جمعه، درباره تاریخ اجرای برنامه اقدام مشترک یا همان توافق‌نامه ژنو رایزنی کردیم که تاریخ مشخصی مورد توافق طرفین قرار گرفت.این عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای تصریح کرد: اگر راه‌حل‌ها مورد توافق پایتخت‌ها قرار گرفت در تماسی که با خانم اشمیت خواهم داشت، این موضوع اعلام خواهد شد و پس از آن تاریخ آغاز گام اول توافق‌نامه ژنو که پیشنهادهایی نیز برای زمان آن از سوی دو طرف اعلام شده، نهایی و پس از آن گام اول اجرا می‌شود.

وی در پاسخ به پرسشی درباره لغو تحریم‌هایی که در توافق‌نامه ژنو مورد تائید قرار گرفته است، گفت: تحریم‌هایی که براساس توافق‌نامه ژنو لغو می‌شود، طبق سازوکاری که درباره آن توافق شد، تعلیق خواهد شد.وی تصریح کرد: درباره یکی از موارد، اختلاف نظری وجود داشت که در مذاکرات پنجشنبه و جمعه در ژنو راه‌حلی برای آن پیدا شد و چنانچه توافقی حاصل شود این تحریم‌ها نیز براساس توافقنامه لغو می‌شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا هم گفت که پیشرفت‌های خوبی در مذاکرات فنی ایران و معاون رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا صورت گرفته، ولی افزود که گزارش‌ها درباره این‌که یک توافق نهایی حاصل شده است، درست نیست.به گزارش ایسنا، جن پساکی در یک کنفرانس خبری گفت: برخی مسائل باقیمانده وجود دارد. ماری هارف، یکی دیگر از سخنگوهای وزارت امور خارجه آمریکا نیز با تکرار اظهارات اتحادیه اروپا گفت: اکنون پایتخت‌ها در حال بررسی آنچه در ژنو به دست آمد، هستند و ما امیدواریم که توافق‌نامه را بزودی اجرایی کنیم.

به این ترتیب هرچند دیپلمات‌ها از امیدواری خود برای عملیاتی شدن توافق ژنو به عنوان گام اول در مسیر حل و فصل نهایی پرونده هسته‌ای کشورمان سخن می‌گویند، اما به نظر می‌رسد که برخی لابی‌های تندرو با نفوذ بر سنا، قصد دارند مانع از عملیاتی شدن توافق یاد شده شوند.

با این حال به نظر می‌رسد که اگر کاخ سفید نتواند لابی تندروی حامی جنگ در سنا را مجاب به توقف تلاش‌ها برای به بن‌بست کشاندن مذاکرات هسته‌ای کند، ضربه بزرگی به باراک اوباما خواهد بود. رئیس‌جمهوری که بارها بر پیگیری گزینه دیپلماتیک برای رفع اختلافات با تهران تاکید کرده بود، حتی قادر به اقناع هم‌حزبی‌های خود نیز نیست. این در حالی است که حسن روحانی شهریور امسال از دولتمردان آمریکایی خواسته بود تا صدای واحدی از واشنگتن به گوش برسد.

مصطفی انتظاری‌هروی /‌ گروه سیاسی