چگونه می‌توان یک کمدین شاخص شد؟

اینجا البته شاید لازم باشد تاکید کنم ما کم و بیش در برخی نامگذاری‌ها اشتباه می‌کنیم. مثلا دقت نمی‌کنیم طنز با کمدی تفاوت دارد. طنز، مقوله دیگری است و به ادبیات مربوط می‌شود و کمدی وابسته به قدرت و توانایی بازیگر کمدین است. با آن که یک اثر کمدی، متن و کارگردانی دارد و عناصر دیگری هم در کیفیت آن دخیل است، اما نقش بازیگر در مخاطب پسند بودن و به دل نشستن آن اثر تاثیر بیشتری دارد.

با در نظر نگرفتن این قضیه، بسیاری از این نوع آثار با عنوان‌هایی مانند سخیف، دم‌دستی و... پس زده شدند، یعنی نه‌تنها مانع پیشرفت‌شان شدند، بلکه با نگاهی تحقیرآمیز به آنها نگریستند و امروزه شاید به دلیل آن که فقدان برنامه‌های کمدی احساس شده به صرافت افتاده‌اند آنها را جدی بگیرند.

یک جریان اگر حمایت و پشتیبانی نشود درجا می‌زند و دچار رکود می‌شود؛ این در حالی است که تنها حامیان کمدین‌های بزرگ، مردم عادی بودند و کم شنیده‌ام صاحب‌نظران و منتقدان که در تائید کمدین‌های برجسته تلویزیون در دهه‌های اخیر چیزی نوشته یا سخنی گفته باشند.

در تلویزیون باید این را در نظر گرفت که خنداندن مردم پردغدغه این روزهای جامعه ما کار راحتی نیست و البته کار هر کسی هم نیست و یک قابلیت و توانایی خاص می‌خواهد. پس باید قدر پدیده‌ها را دانست و این سوال را مطرح کرد که مهران مدیری الان کجاست و چرا برنامه‌ای برای تلویزیون نمی‌سازد؟

از نگاهی دیگر در کمدی و حتی طنز که دارای ارزش ادبی است یک نوع بی‌پروایی وجود دارد و کمدی بدون بی‌پروایی شکل نمی‌گیرد و سختگیری‌ها سبب می‌شود کمدی از رونق بیفتد.

مثلا نمی‌شود یک نفر خود را گرفتار ملاحظات کرده، کار کمدی خوب هم ارائه کند. از سویی کمدی جایی شکل می‌گیرد که با هنجارها و عادات اجتماعی تناسب نداشته باشد. رفتارهایی که خنده می‌آورند، رفتارهایی نیستند که ما در زندگی روزمره به آنها عادت کرده باشیم. در واقع بخش مهمی از ارزش‌های کمدی در غافلگیری آنها نهفته است و غافلگیری در جایی صورت می‌گیرد که ما منتظر آن نباشیم.

در کمدی، خلاقیت و بی‌پروایی حرف اول را می‌زند و آنها که ماندگار شده‌اند به یقین خلاق بوده‌اند. شاید هر بازیگری بتواند نقش تراژیک را بازی کند، اما هر بازیگری نمی‌تواند مردم را بخنداند.

طهماسب صلح‌جو