راز ماندگاری رادیو

ارتباط عاطفی مخاطب با رادیو

داوود جمشیدی، تهیه‌کننده، سردبیر و نویسنده که بیش از 40 سال است در رادیو فعالیت می‌کند، مدتی ارزیابی برنامه‌های برخی شبکه‌های رادیویی را نیز به عهده داشته است. جمشیدی در مورد راز ماندگاری رادیو می‌گوید: رادیو رسانه‌ای گرم، سخت، صمیمی و عاطفی است. ممکن است کسی به اینترنت عادت کرده و به تعبیری اعتیاد پیدا کند، اما ارتباط عاطفی میان کاربر و اینترنت برقرار نمی‌شود.

در دهه‌های گذشته که ابعاد دستگاه رادیو بزرگ‌تر بود، رادیو در خانه‌ها جایگاهی ویژه‌ داشت و روی آن را با پارچه‌های ترمه و مخمل می‌پوشاندند. از اینها که بگذریم ویژگی رادیو در این است که شنونده را مقید نمی‌کند حالت سکون داشته باشد، بلکه این امکان را به مخاطب می‌دهد که تحرک داشته باشد. در ضمن، رادیو قدرت شنیداری و یادگیری مخاطب را نیز تقویت می‌کند. بارها شنیده‌اید برای یادگیری زبان دیگری غیر از زبان مادری قدرت شنیداری را باید تقویت کرد. ویژگی دیگر رادیو، فراگیر بودن و عمومیت برنامه‌های آن است و به همین دلیل می‌تواند مخاطب عام و خاص را با خود همراه کند.

رادیو همواره در دنیا از جایگاه سیاسی ـ اجتماعی خاصی برخوردار است و یکی از ابزارهای پیروزی و نشانه موفقیت هر کودتایی در جهان تصرف رادیوی آن کشور است، زیرا رادیو در کنترل آرامش و مدیریت افکار عمومی نقش استراتژیک دارد. هنوز هم مردم پیامی را که از رادیو می‌شنوند بیشتر برایشان حجت دارد، زیرا به صحت خبرهایی که در رسانه‌های دیجیتال خوانده می‌شود، نمی‌توان خیلی اعتماد کرد، چون هر گروه یا فردی می‌تواند برای خود سایتی راه‌اندازی کند و اخبار و اطلاعاتی مطابق با سلیقه خود منتشر کند.

او می‌گوید: خاک رادیو دامنگیر است. هر کسی که به رادیو می‌آید، عاشق و شیدای کار می‌شود و این عاشقی به شنوندگان رادیو نیز منتقل می‌شود.

کتابی گویا و مونسی مهربان

عذرا وکیلی، تهیه‌کننده و گوینده برنامه کودک رادیو که از سال 1350 در رادیو فعالیت دارد و بچه‌های دیروز و امروز با کلام محبت‌آمیز و صدای دلنشین او آشنا هستند، می‌گوید: در هر شرایط و مکانی دسترسی به رادیو آسان است. نقطه قوت رادیو در این است که رسانه‌ای ذهنی بوده و باعث تفکر و تامل می‌شود، کمک فراوانی به پرورش رشد ذهنی افراد می‌کند که علاوه بر ایجاد خلاقیت، باعث شکوفایی استعدادهای پنهان نیز می‌شود، زیرا شنونده در ذهن خود تصویرسازی می‌کند و پیامی که از رادیو می‌گیرد، عمیق‌تر در ذهن او می‌ماند. از طریق رادیو و تاثیر صدا می‌توان پیام را خیلی سریع به مخاطب انتقال داد. رادیو کتابی گویا، انیس و مونسی مهربان و یاری صادق برای شنوندگان خود است.

برای مردم و در خدمت مردم

عبدالله فجری، گوینده‌ای که حدود 30 سال است صفحات تاریخ ایران و جهان را هر روز صبح در برنامه تقویم تاریخ رادیو ایران با صدای رسا و گیرای خود بازخوانی می‌کند، در مورد رسانه رادیو می‌گوید: رادیو برای مردم و در خدمت مردم است. رادیو رسانه‌ای پویا، تاثیرگذار، روشنگر و قابل اعتماد است. رسانه‌ای است که در مخاطب نوعی حس کنجکاوی ایجاد می‌کند. در رادیو ابزاری جز صدا نداریم و مخاطب فقط از طریق کلام به نتیجه نهایی می‌رسد. در زمان اجرای برنامه، بین مخاطب و گوینده نیز از طریق کلام ارتباط دوسویه‌ای برقرار می‌شود؛ برقراری این حس از مزایای منحصربه‌فرد رادیوست. براساس کلام گوینده، مخاطب در ذهن خود تصویرسازی می‌کند و همین تصویرسازی باعث برانگیختگی و کنجکاوی ذهن مخاطب می‌شود، زیرا تصویری جلوی چشمان شنونده نیست تا ببیند. در ضمن رادیو همیشه در دسترس است حتی از طریق تلفن همراه می‌توان برنامه‌های رادیو را شنید. درست است رسانه‌های جدید با رویکردهای مدرن متولد شده است، اما باید توجه داشت تولد هر رسانه مکمل رسانه‌های گذشته است و حضور رسانه جدید، نه‌تنها چیزی از ارزش رسانه‌های قدیمی کم نمی‌کند، بلکه رسانه‌ جدید اعتبار خود را از رسانه قدیم می‌گیرد. یکی از کارکردهای مهم رادیو در مواقع بحرانی همچون بلایای طبیعی و حملات نظامی است، رادیو رسانه‌ای است که در چنین شرایطی با ایفای نقش، تهدیدها را به فرصت‌ها تبدیل می‌کند و آرامش را به مخاطبان خود هدیه می‌دهد.

سیما پویا